Özcan Ünlü’nün Genel Yayın Yönetmeni olduğu, Dil ve Edebiyat dergisinin Kasım 2026 tarihli 215. sayısı, ‘Ali Haydar Haksal Özel Sayısı’ olarak çıktı.. Dil ve Edebiyat dergisi, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) tarafından yayımlanıyor. Değerli yazar Ali Haydar Haksal, edebiyatımızda hikaye, roman ve düşünce kitapları, uzun soluklu dergicilik faaliyetleriyle önemli bir yer sahiptir. Ali Haydar Haksal, 28 Ağustos 2026’da aramızdan ayrılmıştı.

Dil ve Edebiyat dergisinin ‘Ali Haydar Haksal Özel Sayısı’ rahmetli Haksal’ın edebî kişiliğinden düşünce dünyasına, eserlerinden dergiciliğine, dostluklarından yetiştirdiği yazarlara uzanıyor ve aynı zamanda yakın dönem Türk edebiyatının önemli bir dönemine ışık tutuyor.

Dil ve Edebiyat dergisi ‘Ali Haydar Haksal Özel Sayısı’, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Genel Başkanı Ekrem Erdem’in “Bir Dava ve Fikir Adamı: Ali Haydar Haksal” başlıklı takdim yazısıyla açılıyor. Ekrem Erdem, Haksal’ın edebiyat ve düşünce hayatındaki mücadelesine dikkat çekerek Yedi İklim dergisinin Mehmet Akif Ersoy, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç çizgisini izlediği tespitini yapıyor. Dolayısıyla Yedi İklim dergisinde Ali Haydar Haksal’ın da Edebiyat dergisinde Nuri Pakdil ve Mavera’da Rasim Özdenören gibi, kuşaklar yetiştiren bir edebiyat okuluna öncülük ettiğini vurguluyor.

Dil ve Edebiyat dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Özcan Ünlü’nün aktardığına göre özel sayı fikri, Ali Haydar Haksal henüz hayattayken, hastanede tedavi gördüğü dönemde gündeme gelmiş. Başlangıçta derginin 213. sayısının kendisine ayrılması planlanmış. Haksal’ın da memnuniyetle karşıladığı çalışma, vefatının ardından genişletilerek 215. sayıda okurla buluştu. Hazırlık süreci, Şakir Kurtulmuş ve derginin önceki genel yayın yönetmeni Üzeyir İlbak’ın katkılarıyla şekillenmiş

Özcan Ünlü, kaleme aldığı Dil ve Edebiyat dergisinin giriş yazısında Haksal’ın Necip Fazıl’dan Sezai Karakoç’a, Cahit Zarifoğlu’ndan Rasim Özdenören’e uzanan edebiyat ve düşünce geleneği içerisindeki yerini değerlendiriyor.

Ali Haydar Haksal’ın edebî mirasını farklı disiplinlerden değerlendiren özel sayıda, edebiyat tarihi ve eleştirisi açısından dikkat çekici incelemeler bulunuyor. İsmail Kıllıoğlu “Uygarlık ve Ali Haydar Haksal”; Osman Bayraktar “Kendilik ve Edebiyat: Ali Haydar Haksal’ın Türk Romanına Bakışı”; Mehmet Özger “Ali Haydar Haksal Kurmacalarında Göç ve Gurbet”; Üzeyir İlbak ise “Bir İz Takipçisi Olarak Ali Haydar Haksal: Âkif’ten Mavera’ya Medeniyetçi Çizgide Gelenek, Estetik ve Dergicilik” başlıklı yazılarıyla dosyaya katkıda bulunuyor.

Tacettin Şimşek, Haksal’ın “Gecenin Kıyısında Gülün Kokusu” öyküsünü fenomenolojik açıdan incelerken; Münire Kevser Baş ise, yazarın romanlarında masal estetiğini ve hakikatin metafizik boyutunu değerlendiriyor. Mehtap Altan, Haksal’ın hikâyelerindeki şiirsel imgeleri; İsmail Demirel, öykücülüğünün belirgin özelliklerini; Leyla Yıldız ise eserlerindeki sembolik anlatımı ele alıyor. Özcan Ünlü’nün hazırladığı “Ali Haydar Haksal Sözlüğü”, yazarın eserlerini, düşünce ve edebiyat dünyasını kavramlar üzerinden anlama imkânı sağlıyor. Abdullah Harmancı da “Ali Haydar Haksal: 33 Sekans” başlıklı çalışmasıyla dikkat çekiyor.

Özel sayıda Haksal’ın edebiyat çevreleriyle kurduğu ilişkiler, dostlukları ve şahsi hatıraları da geniş yer buluyor. Âlim Kahraman, Cihan Aktaş, Hüseyin Akın, Şakir Kurtulmuş, İbrahim Demirci, Nurettin Durman, Rıdvan Canım, Mehmet Törenek, Mustafa Uçurum ve daha pek çok isim, Haksal’ın edebiyat hayatındaki yerini kendi tanıklıklarıyla değerlendiriyor.

Hasan Aycın ve Osman Sak’ın çizgileriyle katkıda bulunduğu Dil ve Edebiyat Ali Haydar Haksal Özel Sayısı’nda Arif Ay, Adem Turan, Süleyman Çelik, Bedri Mermutlu ve diğer şairlerin eserleri de bulunuyor. Ali Haydar Haksal’ın “Ay Işığında Vav’ın Odası”, “Okuma Notları / Kendimi İlk Fark Edişim” ve “Yazma Serüveni / Yazı Hayatımın İlk Yılları” başlıklı metinlerine de yer veriliyor.

Mustafa Yürekli / Haber7