Kilit dürtü: Mağduriyet
- GİRİŞ09.01.2009 08:48
- GÜNCELLEME09.01.2009 08:48
Gazze'de yaşananlarda da, Ergenekon soruşturması kapsamında meydana gelen olaylarda da ortak bir duyguyu anlamadan analiz yapmaya çalışmak doğru değil. O duygu 'mağdur psikolojisi'.
***
Bu psikolojinin dini, dili, milleti yok. Savaş ya da anlaşmazlığa maruz kalmış insan topluluklarında sıklıkla görülüyor. İronik olan yanı, tarafların hemen hepsinin kendini bir yönüyle 'mağdur' hissediyor ve bu dürtüyle hareket ediyor olmaları.
***
'Mağdur psikolojisi' tehlikeli bir psikoloji. İlk adımı kendine acıma, ikinci adımı içinde bulunduğun durum için karşı tarafı suçlama, üçüncü adımı ise bunu önlemek için harekete geçme.
***
Gazze'deki durumu ele alalım: Hamas, halkının İsrail'in işgalinden beri mağdur edildiğini düşünüyor ve bunu önlemek için hareket ediyor. Gazze'den sınır kenti Sderot'a sürekli füze fırlatması bu yüzden. Mağduriyetinin nedeni olarak karşı tarafı görüyor, onu suçluyor ve bunu önlemeye çalışıyor.
***
Çalışıyor ama karşı tarafın da aslında aynı dürtüyle hareket ettiğini görmezden geliyor. İsrail de Hamas'ın füzelerinin halkını mağdur ettiğine inanıyor ve bunu önlemek için saldırıyor. Belki bu saldırı orantılı bir saldırı değil ama temelinde harekete geçiren dürtü aynı.
***
Türkiye'yi iki gündür altüst eden son Ergenekon dalgasının yarattığı en belirgin etki de bu duygu. Üst üste gelen gözaltılar belli bir kesimi hızla 'mağdur psikolojisine' sokuyor. Bu kesim henüz ilk iki aşamayı yaşıyor. Yani kendilerine acıma ve bu yüzden karşı tarafı suçlama aşamasını. Bunu da evlerine Türk bayrakları asarak, Atatürk'e olan sevgilerini vurgulayarak gösteriyor, karşı tarafı suçlama adına da hükümeti eleştiriyorlar.
***
Ancak içinde bulundukları ruh hali devam ederse 'mağdur psikolojisinin' üçüncü aşamasına geçecekler. Bu da mağduriyeti önlemek için harekete geçmek demek. İşte esas tehlike o zaman başlayacak.
***
AKP'nin, Gazze'de de, Ergenekon soruşturmasında da bu ruh halini görmesi ve politikasını ona göre belirlemesi gerek. Eğer Tayyip Erdoğan içeride de dışarıda da hakim güç olma iddiasında ise insanların mağduriyet hislerini hiçe sayarak hareket edemez. Gazze ile ilgili olarak İsrail'in (haklı ya da haksız olarak) hissetiği mağduriyete gözlerini kapayamaz. Ergenekon davasında ise kendini öncelikle 'laik' olarak tanımlayan kesimlerin duygularını görmezden gelemez. Hem de bu psikolojiden beslenerek iktidara gelmiş bir isim olarak.
***
Gelirse kısa süre içinde o da kendini yeniden mağdur hissetmeye başlar.
Nagehan Alçı - Akşam
Yorumlar2