Gazeteciliğe ilk adım attığım seksenli yıllardı...

Bilgisayarların ve internetin henüz haber merkezlerini işgal etmediği, ajans haberlerinin gazetelere faks marifeti ve teksir kâğıtlarıyla ulaştığı o meşakkatli ama bir o kadar da samimi günler...

O dönem gazetede, gelen haberleri ayrıştırıp ilgili servislere dağıtmakla görevli bir arkadaşımız vardı. Önüne düşen bir “kültür mantarı” haberini bile hiç tereddüt etmeden getirip kültür-sanat servisine teslim ederdi.

Bugün tebessümle hatırladığım bu trajikomik anı, aslında ülkemizde “kültür” kavramının içinin nasıl boşaltıldığını ve hangi sığlıklara hapsedildiğini gösteren son derece çarpıcı bir belgedir.

***

Bugün bu hatırayı yâd ederken, yıllar önce Türkiye’nin en önemli gündem maddelerinden biri olan ancak uzun zamandır rafa kaldırılan bir tartışmayı yeniden açmanın vaktidir: Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın iki ayrı bakanlık olarak yeniden yapılandırılması…

Turizm dinamikleri, hedefleri ve kuralları itibarıyla bambaşka bir alandır. Rakamların, yatak kapasitelerinin, döviz girdilerinin, tanıtım kampanyalarının ve küresel rekabetin başrolde olduğu, Türkiye gibi bir “turizm cenneti” için hayatî derecede önemli, devasa bir sektördür; kabul…

Kültür ise bu telaşın ve rakamların çok ötesindedir. Kültür, bir ülkenin medeniyet tasavvurunu şekillendiren, kökleri maziye, dalları atiye uzanan bir ulu ağaçtır. Mimarisinden edebiyatına, sahne sanatlarından görsel ve plastik sanatlara, geleneksel sanat disiplinlerinden tiyatro ve sinemaya kadar bir milletin ruhunu oluşturan ve kadim olan her şeyi içine alan geniş bir disiplindir.

Bizimki gibi çok katmanlı, zengin bir tarihi dokuya sahip, medeniyetlerin beşiği olan kadim bir coğrafyada kültürü yalnızca “turizmin destekleyicisi” olarak konumlandırmak, bu büyük mirasa haksızlıktır.

***

Bakanlığın hakkını teslim etmek, yaptığı çalışmaları görmek gerek. Son yıllarda hayata geçirilen “Kültür Yolu Festivali” gibi devasa organizasyonları elbette önemsiyoruz. Şehirlere bir hareketlilik, bir canlılık getirdiği muhakkak…

Ancak şurası bir gerçek ki, bu tür etkinlikler çoğu zaman popüler kültürün hızlı tüketim malzemesi olmaktan öteye gidemiyor. Oysa bu tür etkinlikler panayırlar gibi geçici olmamalı, sadece popüler konserlerin ve yüzeysel tüketim ağının öznesi olarak kalmamalı; daha kalıcı, daha oylumlu ve gelenekle moderni buluşturan, kalıcı eserlere ve envantere girme hedeflerine odaklanmalıdır.

Eskiyi hatırlayalım:

Kültür Bakanlığı yayınlarının kütüphanelerimizi süslediği, kitap basımının ve neşriyatın bir devlet ciddiyetiyle yapıldığı bereketli dönemleri...

Kültür Bakanlığı’nın görkemli korolarını, o koroların ürettiği nitelikli müzik çalışmalarını, ciddi yarışmaları ve kültür hayatımıza yön veren, saygınlığı tartışılmaz “Kültür Bakanlığı Büyük Ödülleri”ni...

Evet, bütün bu faaliyetler bugün de var fakat dijital çağın tam ortasında eski etkisinden çok uzak… O eski derinliğe ihtiyacımız var. Hem evrenseli kucaklayıp dünya ile konuşabilen hem de yerel kültürümüzün o eşsiz, kadim renklerini ortaya çıkaran kalıcı eserlere ihtiyacımız var.

***

Bugünlerde önemli bir gelişme yaşanıyor: Kültür ve Turizm Bakan Yardımcılığı görevini deruhte eden Dr. Coşkun Yılmaz’ın performansı geleceğe dair ümitlerimizi yeşertiyor.

Dr. Coşkun Yılmaz, sadece bir bürokrat gibi davranmıyor. Her şeyden önce bir tarihçi, bir akademisyen ve halis bir kültür insanı olmanın bilinciyle hareket ediyor.

İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü döneminde başlattığı derinlikli faaliyetler ve özellikle Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı süresince hayata geçirdiği, bugün Bakan Yardımcılığı makamında da titizlikle takip ettiği projeler, kalıcı kültür inşasının nasıl olması gerektiğine dair ipucu veriyor.

Açıkça söylemek gerekirse, bugün kültür-sanat camiasında bir “CY’den önce ve CY’den Sonra” ayrımı hissedilmektedir.

Coşkun Yılmaz'ın göreve gelmesinin ardından, klasik ve geleneksel sanatlarımız üzerindeki görünmez toz tabakası silinmiş, bu alanlar çeşitlenerek, derinleşerek yeniden gün yüzüne çıkmıştır. Popüler kültürün ve turizmin gölgesinde varlığını sürdüren “kadim kültür” için bütün bu gelişmeler çok önemlidir.

Kökleri asırlara dayanan bu büyük çınarın gölgesinde, yepyeni ve kalıcı bir medeniyet tasavvuru inşa etmenin yolu Büyük Türkiye vizyonunun kültür-sanat ajandasının güncellenmesinden geçiyor. Bunun da işaret fişeği atılmış görünüyor…

Hayırlı olsun.

Özcan Ünlü /Haber7