Korkulu rüya görmektense…
- GİRİŞ22.11.2026 09:03
- GÜNCELLEME22.11.2026 09:03
Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro’nun uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran “Üstün ırk yoktur. ‘Tanrı’nın seçilmiş halkı’ yoktur. Bu ne ABD ne de İsrail’dir. ‘Tanrı’nın seçilmiş halkı’ tüm insanlıktır” sözleri, günümüz küresel siyasetindeki ideolojik ve ahlâkî kırılmayı yeniden tartışmaya açacak güçte bir tespit.
Siyonizm eleştirmenleri ve küresel güneyin bazı liderleri bu açıklamayı, uluslararası hukuku aşan tek taraflı politikalara karşı evrensel bir itiraz olarak yorumlarken, İsrail’in güvenlik politikalarını savunan çevreler ise ülkenin attığı adımları varoluşsal tehditlere karşı meşru müdafaa ve stratejik caydırıcılık çerçevesinde değerlendiriyor.
***
Hem Tel Aviv’de hem de Washington’da kurulan sandıklar, bu sert ideolojik tartışmaların ötesinde, devletlerin kurumsal aklının ve küresel güç dengelerinin nasıl işlediğini soğukkanlı bir şekilde analiz etmeyi gerektiriyor.
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimler, elinde onbinlerce masum Gazzeli’nin kanı olan Binyamin Netanyahu liderliğindeki bloğun meclis çoğunluğunu kaybettiği ve eski asker Gadi Eisenkot ile Naftali Bennett gibi isimlerin öne çıktığı parçalı bir Knesset tablosu ortaya çıkardı.
Siyaset bilimciler ve bölge uzmanları arasında bu tablonun ne anlama geldiğine dair farklı yaklaşımlar bulunuyor. İsrail’deki kurumsal sürekliliğe dikkat çeken analizlerde şu tespit öne çıkıyor:
İsrail’de yönetici kadroların değişmesi, devletin stratejik yönelimlerinin değiştiği anlamına gelmez. Siyasî ve güvenlik merkezleri farklılık gösterse de iktidar kurumlarının temel ilkeleri tek bir hedef etrafında şekillenir: Tel Aviv’in yüksek çıkarlarını korumak, açık cepheler üzerinden elde edilen stratejik kazanımları muhafaza etmek ve hiçbir siyasî değişimin bu kazanımları tehlikeye atmasına izin vermemek. Sonuç olarak: Hükümetler ve liderler değişebilir; ancak İsrail’in stratejik doktrini, yalnızca yüzlerin değişmesiyle değişmez.
***
Buna karşılık diğer bir yaklaşım ise koalisyon yapısındaki değişimin tamamen etkisiz olmayacağını savunuyor. Bu görüşe göre yeni hükümet dengeleri -özellikle uluslararası diplomasi- ateşkes müzakereleri ve Batılı müttefiklerle ilişkilerin tonu üzerinde belirleyici farklılıklar oluşturabilir.
İsrail seçimlerinden bir hafta sonra, 3 Kasım’da gerçekleşen ABD ara seçimlerinde Demokratların hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde üstünlüğü ele geçirmesi de, İsrail’in en kullanışlı aparatı olan Washington’da yeni bir siyasî denge kurdu.
ABD’deki bu el değişimi, Orta Doğu politikalarına etkisini farklı açılardan okuyabilir. Bir görüşe göre, Washington’da partiler arası rekabet ne kadar sert olursa olsun, İsrail’in bölgesel askerî üstünlüğünü koruma ve Orta Doğu’da Amerikan nüfuzunu sürdürme noktasında köklü bir kurumsal süreklilik bulunduğunu vurguluyor. Buna karşılık, Kongre’deki yeni çoğunluğun silah satışları, insanî yardım şartları ve diplomatik baskı mekanizmaları konusunda daha farklı bir denetim ve denge politikası izleyebileceğini savunan gözlemciler de bulunuyor.
***
Bölgede bu kritik jeopolitik denklemler kurulurken, Türkiye’de kamuoyunun ana odağını Eylül 2026’dan bu yana gündemi belirleyen fon krizi oluşturuyor. Yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren, tasfiyeler, kayyım atamaları ve yargı süreçleriyle derinleşen bu malî tablo, ekonomistler ve hukukçular tarafından finansal sistemin şeffaflığı ve yatırımcı güveni açısından çözülmesi gereken acil bir iç mesele olarak görülüyor. Bu sorunun hukukî yanından çok ahlâkî boyutu daha çok tartışılıyor. Siyaseti derinden etkileyen fon krizinin bölgesel gelişmeleri tâlî meseleye dönüştürmemesi gerekiyor.
Sakın fon krizi ile ortaya çıkan siyasî ve bürokratik kaosu küçümsediğimi düşünmeyin; çok önemli ve hatta temiz toplum için tarihî bir fırsat olabilir. Söylemek istediğim, bütün dikkatleri bu konuya çevirip bölgesel ve küresel cerrahî müdahalelere karşı uyanık kalmaya devam etmeliyiz.
***
Dış politika ve güvenlik stratejistleri önemli bir uyarıda bulunuyor: İçerideki ekonomik sarsıntılar ve hukukî süreçler toplumun tüm dikkatini tüketirken, Doğu Akdeniz’den Suriye’ye ve Kızıldeniz’e kadar uzanan hatta yeni bölgesel dengeler şekilleniyor. Bu kesimlere göre Türkiye, içerideki malî ve hukukî temizliği kararlılıkla yürütürken, dışarıdaki küresel güç mücadelesini ve bölgesel yeniden dizayn girişimlerini yakından takip etmek, duygusal tepkiler yerine akılcı ve uzun vadeli bir stratejiyle hareket etmek zorunda…
Tel Aviv ve Washington’daki seçimlerin ardından ortaya çıkan yeni tablo, hem ideolojik tartışmaların hem de realist güç politikalarının iç içe geçtiği bir döneme işaret ediyor. Türkiye’nin bu süreçte iç gündeminin yoğunluğuna kapılmadan bölgesel gelişmeleri çok boyutlu okuması, önümüzdeki dönemin en belirleyici sınavı olarak öne çıkıyor.
Hadi hayırlısı…
Bu yazıya ilk yorum yapan sen ol