Trafik kazası sonucunda zarar gören kişilerin kazaya neden olan aracın trafik sigortacısından sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri, sürekli bakıcı gideri, hasar bedeli ve değer kaybı bedeli gibi çeşitli tazminat hakları bulunmaktadır. 

Bu hakları bilen dolandırıcılar trafik kazası sonrası zarar görenlerin kişisel bilgileri ile kazaya ilişkin bilgileri elde ederek mağdurlarla irtibata geçmektedir. Bu kişiler kişisel veri niteliğindeki bilgileri değişik yollarla elde etmektedir. Bilindiği üzere trafik kazası sonrası yaralanmalarda hastaneye gidilmekte, araç hasarlarında ise sanayiye gidilmektedir. Yine kaza tutanakları sigorta şirketine veya diğer ilgili birimlere sunulmaktadır. Dolandırıcılar bu yerlerden kazaya ilişkin verileri bir şekilde elde ederek, mağdurları aramakta ve “Sigortadan arıyoruz, çok yüksek tazminat alacağınız var kısa bir süre içinde tazminatınızı size ödeyeceğiz” şeklinde beyanlarda bulunmaktadır. Tazminat ödeme işlemleri karşılığında işlem ücreti alarak ortadan kaybolmaktadır. 

Sigorta şirketlerinden alacaklı olanları mağdur eden bir diğer kesim de bazı hasar danışmalık şirketleridir. Bu şirketlerin yaptıkları eylemler dolandırıcılık suçu oluşturmasa da, hukuka aykırı ve etik dışıdır. Bu şirketlerin hastanelerde, polis teşkilatında, araç servislerinde aracıları vardır. Komisyon karşılığı bu aracılardan mağdur kişilerin verileri KVKK'ya aykırı şekilde  elde ediliyor. Bu kişisel veriler ile trafik kazası sonrası mağdurlara ulaşarak onların güvenlerini kazanıyorlar. Kendilerini “sigorta şirketi çalışanı”, "hasar danışmanlık şirketi" ya da "hukuk bürosu çalışanı" olarak tanıtıp yüksek tazminat kazanılması vaadiyle kazazedelerden vekalet almaktadırlar. Bu şekilde kaza mağdurları adına tazminat takiplerini yapmak ve dava açmak karşılığında hiç para almayacaklarını, hatta vekalet için noter masrafının da kendileri tarafından karşılanacağını söylemekteler. Kaza sonrası içinde bulundukları psikolojik ve ruh halinin etkisiyle sağlıklı muhakemede bulunamayan kazazedeler de çoğu zaman bu kişilere kanarak vekalet vermektedir. Avukatlar tarafından gerçekleştirilmesi gereken faaliyetler yasa dışı olarak bu kişiler tarafından yapılmaktadır. Tazminat alacağının takibi ve dava sürecinde yapılan işlemler için bir ücret almasalar da, Hasar Danışmalık Şirketleri trafik kazası mağdurlarının sigorta şirketlerinden olan tazminat haklarını düşük bir bedelle devralmaktadır. Örneğin bir kişinin sigorta şirketinden 500 bin tazminat alacağı olduğu halde bu kişiler bu alacağı 250 bin TL karşılığında devralıp sigorta şirketinden 500 bin TL almaktadır. Bu şekilde trafik kazası mağdurları tazminat alacaklarını eksik alarak  bir kez daha mağdur edilmektedir. 

Hasar danışmanlık şirketi sıfatıyla faaliyet gösteren bu şirketler trafik kazası mağdurlarının  sigorta alacağını çok düşük miktarlara resmen ya da fiilen devralmak suretiyle onları bir kez daha mağdur ettiği gibi, sadece avukatlara tanınan işlemleri yaparak kanun hükümlerini ihlal etmekte ve avukatlık mesleğine zarar vermektedir. Zira 8.07.2020 tarih ve 31199 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7251 sayılı Kanunun 57. maddesi ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanununa aşağıdaki “Ek 6.madde” eklenmiştir:

 “EK MADDE 6 – (1) Bu Kanun uyarınca sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da Hesaptan talep edilecek tazminat alacağı ancak;

a) Alacaklı tarafından bizzat,

b) Alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla,

c) Alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı vasıtasıyla,

takip edilebilir. Takip yetkisi, sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlar ya da Hesap nezdinde yapılacak işlemleri kapsar.

(2) Tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.”
Ancak ne yazı ki, bu değişiklik, fiilen hasar danışmanlık şirketi adına hareket ettiği halde ibraz olunan avukat vekaletnamesine göre sigortalının vekili gibi görülen fiilî durumları önlemeye yetmemiştir. Bu tür kanuni dolanma işlemleri maalesef devam etmektedir. 

Bu nedenle trafik kazası mağdurlarına tavsiyem kendilerini arayan bu kişilere itibar edip vekalet vermesin. Hatta bu kişileri Türkiye Barolar Birliği’ne şikayet etsinler. Türkiye Barolar Birliği (TBB) yasa dışı şekilde faaliyet gösteren hasar danışmanlık şirketleri, aracılar ve iş takipçileri hakkında yasal işlem yapılması için gerekli başvurularda bulunmak üzere “İhbar Butonu” uygulamasını tüm vatandaşlarımızın kullanımına sunmuştur. Başvuruda bulunmak isteyen tüm vatandaşlarımızın https://www.barobirlik.org.tr adresinden Ana sayfadaki ‘aracı-takipçi ihbar/online ihbar-şikayet bildirimi’ başlıklı sekmeyi kullanarak https://www.barobirlik.org.tr/AraciTakipciIhbar adresindeki formu doldurmaları yeterlidir. Nitekim TBB tarafından hizmete sunulan bu İhbar Butonu uygulaması sayesinde yapılan suç duyuruları ve Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Başkanlığı'na iletilen başvurular sonucunda etkin yaptırımlar uygulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda hukuk dışı faaliyet gösteren Hasar Danışmanlık şirketlerine yönelik olarak reklam durdurma ve idari para cezaları uygulanmış, ayrıca internet siteleri ve sosyal medya hesaplarına erişime engellenmiştir. Ayrıca hukuka aykırı şekilde Gaziantep’te faaliyet gösteren bir Hasar Danışmanlık Şirketine yönelik TBB tarafından yapılan suç duyurusu üzerine Gaziantep 24. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen davada, şirket yetkilisi sanık hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 63/3. maddesi uyarınca hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılmasına, verilen ceza yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.  Benzer bir karar da, 06.022026 tarihinde Viranşehir 4. Asliye Ceza Mahkemesi tarafında verilmiştir. (2025/297 E., 2026/141 K, 06.02.2026 T.). Sayın Mahkeme, sigorta şirketlerinden veya yasa dışı havuzlardan vatandaşların telefon numaralarını temin ederek onları arayan sanığı TCK 136/1 maddesi uyarınca “kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayama”  suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırmıştır. 

Son olarak trafik kazası mağdurlarına tavsiyem, tazminat haklarını ya tanıdığı ve güvendiği bir avukat aracılığıyla talep etsin ya da sigorta şirketlerine doğrudan kendileri başvuru yapsınlar. Sigorta şirketi tazminat talebini eksik öderse veya 15 gün içinde yazılı bir cevap vermez ise, şirketten aldığı cevabi yazı (sigorta kuruluşu cevap vermediyse sigorta kuruluşuna başvuruda bulunulduğunu kanıtlayan belgeler) ve tazminat alacağını ispatlayıcı diğer belgelerle birlikte Sigorta Tahkim Komisyonuna başvursunlar. Sigorta Tahkim Komisyonu Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi ile Türkiye Sigorta Birliği nezdinde kurulmuş olup,  Sigortacılık ve Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun ilgili bir kuruluşudur. 

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru, Komisyonun internet sitesinde bulunan online başvuru menüsünden (https://www.sigortatahkim.org/sayfa/basvuru-nasil-yapilir) yapılabilir. Yapılan başvurular Sigorta Tahkim Komisyonu’nda görev yapan Uzman Hakemler tarafından basit, süratli, ekonomik ve adil bir biçimde çözülmektedir. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru sayısı her yıl bir önceki yıla göre büyük bir artış göstermektedir. 2025 yılında gerçekleşen 758 Bin 703 başvuru sayısı ile geçen yıla göre %25,3 artış olmuştur. 

Prof. Dr. Rauf KARASU
H.Ü. Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı