Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren ve piyasanın %80'ini oluşturan 13 dev firmaya, 12.06.2026 tarihinde İstanbul Nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesi tarafından denetim kayyumu atandı ve çok sayıda kişi gözaltına alındı.

Bu yazımızda fahiş fiyat uygulamaları nedeniyle şirketlere denetim kayyumu atanmasının ne anlama geldiğini ve sonuçlarını izah edeceğiz.

Yönetim kayyumu, şirket yönetim organının bütün yetkilerinin alınarak kayyuma devredildiği bir kayyum türü iken; denetim kayyumunda yönetim organının görevi devam eder. Ancak yöneticilerin aldığı önemli kararlar ve yaptığı önemli işlemler denetim kayyumunun onayına tabi tutulur. Denetim kayyumu şirketin tüm ticari faaliyetlerini, mali işlemlerini ve kararlarını denetler ve mahkemeye belli aralıklarla rapor sunar. İncelediğimiz olayda da mahkeme, beyaz et ticareti yapan şirketlerin tüm finansal ve idari iş ve kararlarının hukuka uygunluğunun şeffaf bir şekilde izlenmesi amacıyla CMK m. 133 uyarınca "denetim kayyumu" atamıştır.

2020 yılından itibaren fahiş fiyat konusunda çok sayıda röportaj verdim ve iki kapsamlı bilimsel makale yazdım. Ancak uzun bir süredir fahiş fiyat konusunda yazı yazmıyordum. Beyaz et sektöründeki dev firmaların ortak hareket ederek beyaz et fiyatlarını tüketici aleyhine belirlemesi nedeniyle, 12.06.2026 tarihinde bu sektördeki 13 şirkete denetim kayyumu atanması ve çok sayıda kişinin gözaltına alınması üzerine bu konuda yeni bir değerlendirme yapma ihtiyacı duydum.

Öncelikle belirtmek isterim ki; mal ve hizmet satanlar fiyatlarını serbest piyasa şartlarında belirleme hakkına sahip olmakla birlikte bu hak sınırsız değildir. Bu kapsamda sözleşme özgürlüğü ilkesine kanunlarla belli sınırlar getirilmiştir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (RKHK) 4. maddesi uyarınca, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. Aynı Kanun'un 6. maddesinde de, bir veya birden fazla teşebbüsün, bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına veya yapacağı anlaşmalar vasıtasıyla ya da birlikte hareket ederek kötüye kullanması hukuka aykırı bir eylem olarak düzenlenmiştir.

Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un (PTDHK) 18/1-(ı) hükmü uyarınca, “Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamaz”.

Bir teşebbüsün haksız ticari uygulamalar yapması, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 62. maddesi gereğince yasaklanmıştır.

Türkiye’de özellikle son altı yıldır fahiş fiyatı önlemek için uygulanan idari para cezaları ne yazık ki istenilen ölçüde etkili olmamıştır. Bu nedenle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucunda Nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesi, 12.06.2026 tarihinde, beyaz et sektöründeki firmaların fahiş fiyata ilişkin bazı eylemlerini Türk Ceza Kanunu anlamında suç sayarak bu firmalara denetim kayyumu atamıştır.

Ceza yargılamasında şirkete kayyum atanması tedbiri ile amaçlanan; şirketin suçtan elde edilen gelirlerini engellemek, delilleri korumak, şirketin ortak ve alacaklıları ile üçüncü kişilerin zararını asgariye indirmektir.

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) kapsamında bir şirkete kayyum atanması için Kanun'un 133. maddesinde sayılan katalog suçlardan en az birinin şirketin faaliyeti çerçevesinde “işlenmekte olması” gerekir. Bu kapsamda sayılan suçlar arasında; göçmen kaçakçılığı, insan ticareti, uyuşturucu ticareti, parada sahtecilik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama, zimmet, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, silah kaçakçılığı, bankacılık zimmeti, hapis cezasını gerektiren kaçakçılık suçları ve kültür-tabiat varlıklarına ilişkin suçlar yer alıyor.

Ceza hukuku anlamında şirketlere şimdiye kadar FETÖ'ye finansman sağladığı iddiaları ve terör suçlamaları üzerine yönetim kayyumu atandığını gördük. Son olarak 2025 yılında Maydonoz Döner'e yönelik soruşturma kapsamında şirkete yönetim kayyumu atanmıştı.

12.06.2026 tarihinde ise ilk defa fahiş fiyat uygulaması nedeniyle 13 dev şirkete denetim kayyumu atanmıştır. Bu şirketlerin yetkililerinin aralarında koordineli hareket ederek beyaz et arzını azalttığı, satıştan kaçındığı ve fiyatları tüketici aleyhine olacak şekilde suni olarak yükselttiği iddia edilmiştir. Sulh Ceza Mahkemesi fahiş fiyat uygulamasını TCK m. 237’de düzenlenen “Fiyatları Etkileme Suçu” kapsamında değerlendirmiştir. Bu hükme göre; işçi ücretlerinin, besin maddelerinin veya malların değerlerinin suni olarak artıp eksilmesi sonucunu doğuracak şekilde yalan haber yayan veya hileli yollara başvuran kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilmektedir.

Ayrıca mahkeme, işlendiği iddia edilen fiilin TCK m. 240'ta düzenlenen "Mal veya Hizmet Satımından Kaçınma Suçu” kapsamına da girdiğini tespit etmiştir.  Bu maddeye göre, belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişilere 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilir.

Mahkeme, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirket yöneticilerinin ve yetkililerinin, fiyatları serbest piyasa koşullarının dışına çıkararak belirleme süreçlerinde bireysel değil, kurumsal bir hiyerarşi ve iş birliği içinde ortak hareket ettiklerini belirterek bu organize hareketi "suç örgütü" (TCK m. 220) faaliyeti kapsamında değerlendirmiştir. Yine aynı fiillerin, birden fazla şirket tarafından organize olarak belli bir plan dâhilinde işlendiği kanaatine varılmıştır.

Ancak örgütlü olarak işlense dahi yukarıdaki suçlar nedeniyle kayyum atamak mümkün değildir. Zira bu suçlar CMK m. 133’teki katalog suçları arasında sayılmamıştır.

Mahkeme fiyat artışıyla elde edilen gelirleri de suçtan kaynaklanan malvarlığı olarak değerlendirmiştir. Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini (Kara Para) Aklama Suçu (TCK m. 282) kayyum atanabilecek suçlar arasında yer aldığından, bu kapsamda kayyum atanmıştır.

Ayrıca mahkeme, söz konusu firmaların anılan suçları işlemeye devam ettiği konusunda kuvvetli şüphe oluştuğu kanaatine varmıştır. Zira bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olsa bile, tamamlanmış olan bir suçla ilgili olarak şirket yönetimine kayyum tayin edilemez.

Konuyla ilgili değerlendirmelerime burada son verirken aynı konuda ikinci bir yazı daha yazacağımı da duyurmak istiyorum. Gelecek yazımızda; beyaz et ticareti yapan firmalara atanan denetim kayyumu tedbirinin istenilen sonucu verip vermeyeceği ve başka ne tür hukuki tedbirlerin alınması gerektiği konusunda değerlendirme yapacak, bu konuda yasal düzenleme yapılmasını önereceğiz.