NATO’nun 36. Liderler Zirvesi, ittifakın 77 yıllık tarihinde sadece ikinci kez Türkiye’de düzenleniyor.

2004 İstanbul Zirvesi’nden 22 yıl sonra, küresel jeopolitiğin en çalkantılı döneminde Ankara, ittifakın kalbi haline geliyor.

Bu zirve,

NATO’nun “3.0” versiyonunun doğuşuna,

transatlantik yük paylaşımının yeniden tanımlanmasına ve Türkiye’nin vazgeçilmez rolünün tescillenmesine sahne olacak. 

Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı, Orta Doğu’daki kırılmalar, Çin’in yükselişi ve ABD’nin Avrupa’dan daha fazla sorumluluk beklemesiyle ittifak, varoluşsal bir sınav veriyor. Lahey 2025’te başlayan “savunma harcamalarında %5 GSYİH hedefi” Ankara’da somut adımlara dönüşecek.

Savunma sanayi forumuyla paralel giden Zirve’de, “güçlü savunma olmadan güçlü sanayi olmaz” mottosu hâkim.

Türkiye burada sadece ev sahibi değil; ikinci büyük orduya, yerli savunma sanayii atılımına ve stratejik coğrafyaya sahip bir aktör olarak masanın kurucusu konumunda. 

TÜRKİYE’NİN NATO’DAKİ YERİ: KÖPRÜ MÜ, OMURGA MI?

1952’den beri NATO üyesi olan Türkiye, ittifakın en büyük ikinci ordusuna sahip. Karadeniz’den Akdeniz’e, Balkanlar’dan Orta Doğu’ya uzanan bir güvenlik sağlayıcısı.

Ukrayna krizinde tahıl koridoruyla gösterdiği arabuluculuk, İsveç-Finlandiya süreçlerindeki dengeli tutum, terörle mücadeledeki kararlılığı...

Bunlar, Türkiye’yi “sorun çıkaran” değil, “çözüm üreten” müttefik yapıyor.

 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın “NATO 3.0” tanımı isabetli:

ABD, AB üyeleri ve AB dışı müttefikler (Türkiye başta olmak üzere) arasında yeni bir denge.

Trump’ın katılımı, zirveyi daha da kritik kılıyor.

Erdoğan-Trump görüşmesi, sadece savunma ticaretini değil, bölgesel istikrarı da şekillendirecek.

Avrupa’nın kendi savunma sütununu güçlendirmesi çağrısı, Türkiye’nin Eurofighter alımı gibi somut projelerle destekleniyor. 

Ankara Zirvesi, Türkiye’nin diplomatik ağırlığını ortaya koyuyor. 56 bin güvenlik personeli, kapalı yollar, Türk Yıldızları’nın gösterileri... Şehir bir yandan hazırlık telaşı yaşıyor, diğer yandan tarih yazıyor. İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın dediği gibi: “Sadece ev sahipliği değil, Türkiye’nin büyüyen etkisinin sahnesi.” 

Gündemdeki Kritik Başlıklar

-Ukrayna ve Kolektif Savunma: 70 milyar euroluk yardım paketi ve Article 5’in “demir gibi” teyidi. Zelensky’nin katılımıyla Kiev’e destek sürecek ama barış masası da Ankara’da konuşulacak.

-Savunma Sanayii ve Yük Paylaşımı: NATO Defence Industry Forum’u Ankara’da. Türkiye’nin İHA’ları, milli muharip uçağı, tank ve füze sistemleri ittifakın ortak üretimine katkı sunacak. %5 hedefinde Türkiye’nin 2030 planı masada.

-Bölgesel Tehditler: Terörle mücadelede (PKK/YPG) tam dayanışma, Doğu Akdeniz ve Ege’de istikrar, göç ve hibrit tehditler. Türkiye’nin coğrafi konumu burada kilit.

-NATO’nun Genişlemesi ve Ortaklıkları: Körfez ülkeleriyle İstanbul İşbirliği Girişimi, Asya-Pasifik ortakları. Ankara, ittifakı küresel tehditlere karşı daha esnek kılacak.

Riskler ve Fırsatlar:

Zirve, ittifak içi uyumu test edecek. Trump’ın “Avrupa daha fazla ödesin” baskısı, bazı Avrupa ülkelerinin temkinli yaklaşımı gerilime yol açabilir. Ama Türkiye tam da burada devreye girer.

Türkiye, hem Washington’la hem Avrupa başkentleriyle diyalog kanallarını açık tutan, pragmatik bir aktör.

Savunma sanayisi ihracatındaki yükseliş, yerli üretimdeki atılım, NATO komuta yapısındaki temsiliyet artışı...

Bunlar kalıcı kazanımlar.

Türkiye, ittifakı gerçekçi ve çok boyutlu tehditlere uyarlıyor. 2004’teki genişleme coşkusu yerini bugün “dayanıklılık” arayışına bıraktı.

Ankara bu arayışın merkezinde.

Sonuç: Ankara NATO Zirvesi, 21. yüzyılın güvenlik mimarisinde Türkiye’nin köşe taşı rolünün ilanı anlamına geliyor. Dünya, Beştepe’den çıkacak kararları izleyecek.Türkiye, 74 yıldır NATO’nun sadık müttefiki. Artık sadece sadık değil; vazgeçilmez. Zirve sonrası Ankara, diplomasinin yeni başkenti olarak anılacak.