Bazı oyuncular vardır; sahnede değil, ekranda değil, doğrudan hafızada yer eder. Kadir İnanır da onlardan biriydi. Bugün geriye sadece filmleri değil, bir dönemin duygusu kaldı.

Yeşilçam’ın hızlı, yüksek duygulu ve çoğu zaman abartıya yaslanan dünyasında o, başka bir yerden konuştu. Daha az sözle daha çok şey anlatan, bakışıyla sahneyi kuran bir oyunculuk çizgisi oluşturdu.

Onun oyunculuğu hiçbir zaman abartıya yaslanmadı. Bağırmadan da güçlü olunabileceğini, sessiz bakışlarla da hikayenin kurulabileceğini gösterdi.

Kimi zaman mahkum, kimi zaman bir köylü, kimi zaman aşık, kimi zaman ise adalet arayan bir adam oldu. Ama her rolünde değişmeyen bir şey vardı: Duruşu...

Onu izlerken mesele sadece hikaye değil, hikayenin içindeki insanın ağırlığıydı.

“Selvi Boylum Al Yazmalım”dan “Tatar Ramazan”a uzanan çizgi, aslında bir oyunculuk kariyerinden çok daha fazlasıdır. Bu filmler, Türkiye’nin değişen sosyal dokusuna tutulmuş bir aynadır. Kadir İnanır da bu aynada karakterlerin taşıdığı yükleri adeta sırtlamıştır.

Onu özel kılan şey, gösterişli bir oyunculuk değil; tam tersine sade bir yoğunluktu. Gereksiz hiçbir hareket yoktu. Sözün yetmediği yerde hep duruşu konuştu.

Bu yüzden izleyici onu “oynayan biri” olarak değil, “yaşayan biri” olarak hatırladı ve hatırlayacak.

Türkan Şoray'la oynadığı 'Selvi boylum al yazmalım' filmi Yeşilçam'ın en büyük kültlerinden kabul edilen başyapıttır. Hele orada Kadir İnanır'ın sergilediği oyunculuk... Sevdiğini yıllar sonra bulan ama aynı zamanda kaybeden adamın bakışı, yaşadığı ızdırap, vicdan azabı, pişmanlık... Başka hangi rol böyle derinden işlemiştir seyirciye ve hangi oyuncu yaşatabilmiştir böyle bir hikayeyi?

Bugün geriye bakıldığında, Kadir İnanır’ın sineması yalnızca bir sanat geçmişi değil, aynı zamanda bir toplumsal hafızadır. Köy-kent çatışması, adalet arayışı, aşkın kırılganlığı ve insanın kendiyle mücadelesi… Hepsi onun yüzünde bir karşılık buldu.

Ölüm, sanatçılar için sadece bir bitiş değildir. Bazıları gider ama geride bıraktıkları şey filmler değil, bir bakış biçimi olur. Kadir İnanır da o bakışı bıraktı.

Ve artık o bakış, o duruş sinema tarihinin içinde yaşamaya devam edecek.

Şule Altınel / Haber7