Bugün size, “Caydırıcı cezanın, suç işleme oranını nasıl düşürdüğünü” anlatmak istiyorum.

Ama öncesinde hatırlatma da yapmam gerek.

Bu köşeyi takip edenler yıllarca, “Kabahatler Kanunu’na muhalefet edilmesine bile caydırıcı ceza gerekli. Pencereden halı çırpmanın bile cezası caydırıcı olmalı ki kabahat işlenmesin” diye tekrarlayan nice yazı yazdığımızı hatırlayacaktır.

Yine, “Trafik cezalarındaki caydırıcılık, hız sınırından, ölümlü trafik kazasına karışmaya kadar birçok sorunu çözmekte etkili olur” dediğimizi de...

Hatta sıklıkla, “Radara girerken telefonuyla hızını ve radarı çekip, ‘Hayırlısıyla 220 ile radara giriyoruz’ ifadesiyle sosyal medya paylaşımı yapan sürücüye öyle bir ceza verilmeli ki ömür boyu unutmamalı. İskandinav ülkelerinde olduğu gibi gerekirse araca el konulup paramparça edilmeli” dediğimizi de hatırlayacaktır.

***

Geçtiğimiz cumartesi günü çiçeği burnunda İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile Tersane Haliç’te bir araya geldik.

Bakan Çiftçi bize suçla mücadelede elde edilen başarılı tabloyu çeşitli grafiklerle anlattı.

Sorularımızı cevaplandırdı. Yapmak istediklerini dillendirdi.

“CEZALAR ARTTI, KAZA ORANLARI DÜŞTÜ”

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin sunumunun benim için en dikkat çekici bölümü, trafik cezalarındaki artıştan sonra “Trafik kazalarındaki olumlu yöndeki oransal değişim”di.

Bakan Çiftiçi’nin bize sunduğu yeni yasanın yürürlüğe girmesinden 16 Nisan tarihine kadarki trafik kazalarını gösteren tablo çok önemli bir gerçeği ortaya çıkartıyor.

***

Tabloya göre,

27 Şubat ile 16 Nisan tarihleri arasında;

“Denetlenen Araç Sayısı”nda yüzde 3.3’lük bir artış olmasına rağmen…

“İşlem Yapılan Araç Sayısı”nda yüzde 21.1’lik bir düşüş yaşanmış.

Yine Tablo’ya göre,

Aynı tarihler arasında “Makas Atma Suçu”nda yüzde 92.6’lık bir düşüş yaşanmış.

“Takograf İhlali Suçu”nda yüzde 77.3’lük düşüş yaşanırken aynı bağlamda,

“Hız İhlali Suçu”nda da yüzde 37.9’luk bir düşüş yaşanmış.

***

Bu tablo bile başlı başına yıllardın savunduğumuz “Cezaların caydırıcılığı, suçun işlenmemesinde önemli bir etkendir” tezimizi doğrulara niteliktedir.

Bunun için, trafik cezalarında yapılan düzenlemenin “Caydırıcı cezaların” hem insan kaybımızın önüne geçeceği hem milli servetimizin heba olmayacağı, hem de toplumsal düzenimizin bozulmasına engel olacağını düşünüyoruz.

MOTOSİKLETLERİN KAZAYA KARIŞMA ORANINDA OLAĞAN ÜSTÜ ARTIŞ

Sayın Çiftçi’nin sunumunda dikkatimizi çeken bir husus daha vardı.

O da yıllara göre, trafiğe çıkan motosiklet sayısındaki olağan üstü artış…

Bununla birlikte doğrusal olarak motosikletlerin kazalara karışma oranındaki olağan üstü artış.

***

İçişleri Bakanı Çiftçi’nin sunumundaki tabloya göre,

2019’da trafikteki araçların yüzde 14’ü motosiklet iken…

2026’da bu oran yüzde 21’e çıkmış durumda. (Daha yılın ilk çeyreğindeyiz H.Ö)

Bir yıllık artış ise diğer araçlarda yüzde 6 iken, motosikletlerdeki artış 12.7.

Ve… Dikkat..!

2019’daki trafik kazalarında motosikletlerin oranı yüzde 25.6 olmuş.

Peki, 2025’te bu oran ne olabilir?

Sıkı durun. Çok acayip bir artış var!

Tam yüzde 50.2.

Yanlış okumadınız. 2019’da motosikletlerin karıştığı kaza oranı yüzde 25.6’yken, geçtiğimiz yıl bu oran tam yüzde 50.2 olmuş. Yani kaza yapan her iki araçtan biri motosiklet!

2026’nin ilk 2.5 ayında ise oran yüzde 46. Böyle giderse yıl sonunda yüzde 50’yi çok ama çok aşar.

MOTOSİKLET YAYA MI TAŞIT MI, TRAFİK KURALLARINDA MUAF MI?

Trafik sorununu motosikletle çözmek isteyenler… Kurye ve getir-götür sektöründeki hızlı büyüme… Ve elbette hobi maksadıyla motosiklet kullanıcılarında olağan üstü bir artış var.

Bununla birlikte motosikletin, “yaya” mı, “taşıt” mı olduğuna ilişkin büyük bir tartışma var.

Dahası, “Motosiklet sürücülerinin trafik kurallarına uyma zorunluluğu yok” diyebileceğimiz fiili durumlar var.

Örneğin, “Ters yöne girme, kaldırımda motosiklet sürme, Emniyet Şeridi’ni kullanma, yaya geçitlerini kullanma” gibi.

MOTOSİKLET SÜRÜCÜLERİNE SIKI DENETİM YOLDA

Sayın Bakan’a bize sunduğu tablodaki verileri hatırlatarak bu fiili durumlara karşı neler yapılacağını sorduk.

Cevabı kısa ve netti, “Denetim!”

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, motosikletlerin kazaya karışma oranlarındaki yüksekliği hatırlatıp, “Denetimi artıracağız, kuralları işleteceğiz” dedi.

Cevaptan anladığımız yakın gelecekte “Diğer araçlar sürücülerinin uyması gereken kuralların tamamı motosiklet sürücüleri için de geçerli olacak” ve bunun için aksiyon alınacak.

***

Bitirelim.

Kuralsızlıkları yaşam biçimi haline getirmişleri yola getiren en önemli şey “denetim ve caydırıcı ceza”dır.

Kurallar işlesin. Uymayanlar cezalandırılsın. Toplumsal huzur devam etsin.