'Paraları onlara verseydik çökmüştük'

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Makedonya'nın kendileri için tarihinden bugüne kadar hiçbir zaman uzak ülke olmadığını belirterek, ''İnanıyorum ki dayanışmamız, en üst düzeyde yapılan görüşmeler, Türkiye-Makedonya arasındaki ilişkileri çok farklı yerlere taşıyacaktır'' dedi.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) bünyesinde faaliyet gösteren Türk-Makedon İş Konseyinin düzenlediği Türk-Makedon İş Forumunda konuşan Başbakan Erdoğan, iki dost ülkenin girişimcilerini Türkiye'de buluşturanlara teşekkür etti.

Acemlerin, netice alınmayan toplantılar için ''Oturdular, konuştular, yediler, içtiler ve dağıldılar'' dediğini hatırlatan Erdoğan, bugünkü görüşmelerin böyle olmadığını temenni ettiğini söyledi.

''Hem bunlar yapılır hem netice alınır'' diyen Erdoğan, Türk-Makedon İş Konseyinin ilk toplantısının bu yılın Mayıs ayında Ohri'de yapıldığını anımsatarak, toplantıların her yıl devam etmesini diledi.

Toplantıların işbirliği noktasındaki heyecanı ortaya koyduğunu vurgulayan Erdoğan, ''Ortada şu anda bir heyecan var. Devamı çok önemli, devam ettirmek lazım'' diye konuştu.

TÜRKİYE İLE MAKEDONYA ARASINDAKİ TARİHİ İLİŞKİ

Toplantının, her iki ülke halkları için hayırlı sonuçlar doğurmasını temenni eden Erdoğan, toplantının sonuçlarının takipçisi olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

''Makedonya bizim için tarihinden bugüne kadar hiçbir zaman uzak ülke olmadı. Makedon dostlarımızı ve kardeşlerimizi de hiçbir zaman kendimize uzak halk olarak görmedik. Ortak tarihimiz, iç içe geçmiş halklarımız, ortak köprülerimiz ve değerlerimiz bizi her zaman birbirimize yakınlaştırdı. Başta Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal olmak üzere, ülkemizin kaderinde kilit rol oynamış pek çok kahraman Makedonya topraklarında yetişti. Özellikle Manastır'daki askeri okul, Osmanlı İmparatorluğu döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında görev alan pek çok ismin eğitim aldığı kurum olarak tarihi hafızamızda unutulmaz yer edinmiştir. Bütün bunlar bir şekilde devam ederken şunu açıkça ifade etmek istiyorum; birbirine bu kadar yakın ve bu kadar fazla ortak yönü olan iki ülkenin birbirinden kopuk olması da mümkün değildir.''

Başbakan Erdoğan, birbirini çok iyi anlayan iki ülkenin kültürel yakınlığı sebebiyle ticaret ve ekonomi alanında çok daha farklı performans ortaya koyması gerektiğini vurguladı.

Kültürel yakınlık denilen olayın hiçbir şeye benzemeyeceğini kaydeden Erdoğan, ''Para ilişkilerine de benzemez. O çok farklı. Kültürel noktada bu bağları tesis edebiliyorsanız gerisi çok kolay gelir. Bizim şimdi bunu yapmamız lazım'' diye konuştu.

Erdoğan, altta çok güçlü bir temel bulunduğunu, iki ülkenin bu temelin üstünde yükselmesi gerektiğini vurgulayarak, Türkiye'nin bu noktada Makedonya'ya karşı her yönüyle hazır olduğunu söyledi.

Makedonya Cumhurbaşkanı'nın Türkiye temaslarına da değinen Erdoğan, konuk Cumhurbaşkanı ile çok güzel görüşmeler yaptıklarını söyledi.

Başbakan Erdoğan, ''Kendisi çok samimi. Beni de etkileyen bir Cumhurbaşkanı oldu. Bu görüşmelerde kendileriyle geleceğe yönelik atacağımız adımları da konuştuk'' dedi.

Dayanışmanın, en üst düzeyde yapılan görüşmelerin, Türkiye-Makedonya arasındaki ilişkileri çok farklı yerlere taşıyacağına inandığını dile getiren Erdoğan, Çerçeve Anlaşması nezdinde de atabilecekleri adımlar bulunduğunu, bu anlaşmanın kendilerini ciddi manada tetikleyen önemli bir anlaşma olduğunu söyledi.

Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski ile bugün baş başa görüştüğünü ve çalışma yemeğinde bir araya geldiğini anımsatan Erdoğan, ilişkileri daha da geliştirmenin gayesi içinde olacaklarını vurguladı.

Başbakan Erdoğan, işbirliğini ekonomik alana hep birlikte taşıyacaklarını ifade ederek, ''Başbakanlar olarak üzerimize düşeni yaptık, yapacağız'' dedi.

 Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, son günlerde bazı Orta Doğu ülkelerinde vizeleri kaldırdıklarını, şimdi Rusya Federasyonu ile de bu adımı atacaklarını bildirdi.

Erdoğan, Türk-Makedon İş Forumunda yaptığı konuşmada, ekonomik işbirliğini geliştirme noktasında en büyük sorumluluğu iş adamlarının taşıdığını ifade ederek, kendilerinin engelleri kaldırdıklarını ve kaldırmaya devam edeceklerini belirtti.

RUSYA FEDERASYONU İLE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR

''Bakın biz bu aralar, özellikle Orta Doğu'da, Rusya Federasyonu ile de bu adımları atıyoruz şimdi, vizeleri kaldırıyoruz'' diyen Erdoğan, Türkiye ile Makedonya arasında ise halihazırda bir vize uygulaması bulunmadığını, bunun da iki ülke arasındaki güvenin yüksekliğine işaret ettiğini kaydetti.

Böyle bir öz güvenin yatırımlarla taçlandırılması gerektiğini söyleyen Erdoğan, eğitim alanında adımların atıldığını, Makedonya'da bir Balkan Üniversitesi teşebbüsü bulunduğunu, bunun süratle geliştirilmesi gerektiğini, okullar konusunda da çalışmalar bulunduğunu belirtti.

Erdoğan, bunların halklar, gelecek nesiller arasında dayanışmayı sağlayacağına dikkati çekerek, Libya'ya gidişinde havaalanında generaller bulunduğunu, protokolle tokalaşırken bu generallerin Türkçe konuştuklarını, Türkçe'yi nerede öğrendiklerini sorduğunda Türkiye'de eğitim aldıklarını öğrendiğini anlattı.

Başbakan Erdoğan, ''Bu tür okulların olmasıyla birlikte yarın Makedonya'da görev alacak birçok kardeşlerimiz bürokraside bir köprü görevi görecekler. Aynı şekilde Makedonya'dan burada olan birçok kardeşlerimiz, dostlarımız da burada bürokraside görev alma imkanını yakalayacaklar, onlar da köprü görevi görecekler. Bu, aramızdaki münasebetlerin çok daha farklı bir şekilde gelişmesine vesile olacaktır'' diye konuştu.

-''350 MİLYON DOLARLIK TİCARET HACMİNİ KOMİK BULUYORUM''-

Her zaman teşvik edici olduklarını ve olmaya devam edeceklerini vurgulayan Erdoğan, ''Son yıllarda ticari ilişkilerin gelişmesi de bunları gösteriyor, ama bu yeterli değil. Çok daha ileri olması lazım. Ben artık 350 milyon dolarlık bir dış ticaret hacmini Türkiye ile Makedonya arasında çok komik buluyorum'' dedi.

Enka'nın da içinde bulunduğu bir ortaklığın Arnavutluk'ta inşa ettiği yolun açılışına davet edildiğini kaydeden Erdoğan, ''Orada tabii ki çok farklı bir ses getiriyor. Arnavutluk yönetimi memnun, halk memnun. Niye? Oradan giriyorsun, Kosova'ya kadar bir otoyol. Şimdi inşallah yakında Makedonya'da da 300 kilometrelik bir otoyol.... İstiyoruz ki buralarda hemen Türk-Makedon iş adamları el ele versin, bu altyapı da otoyol da evvel Allah 'Made in Turkey' olsun. Bunları başaralım'' şeklinde konuştu.

Türkiye'nin inşaat sektöründe dünyada ikinci sıraya yerleştiğini, bu noktada bir öz güvene sahip olduğunu, 180 milyar dolarlık projeye damga vurduğunu ifade eden Başbakan Erdoğan, iki ülke arasında ticaret hacmini süratle ilerletmeyi hedeflediklerini, bunu da başaracaklarına inandıklarını dile getirdi.

Erdoğan, şu anda Makedonya'da Şişecam, TAV gibi firmaların attığı adımlar bulunduğuna işaret ederek, önümüzdeki yılın Şubat ayında Üsküp Havalimanının temelinin atılacağını,  bir inşaatın 20 sene sürdüğü dönemlerin geride kaldığını, en fazla 2-3 senede netice alınması gerektiğini söyledi.

-''BU İŞİ FARKLI ELE ALANLAR, TEĞET GEÇTİĞİNİ KABULLENEMİYORLAR''-

Bir ülkede yatırım ortamının kalitesini belirleyen çok sayıda unsur bulunduğunu, yatırım yapacak kişi ya da kuruluşun, yatırım yerinden vergilere, teşviklere, istihdam maliyetlerine, iş alışkanlıklarına kadar çok geniş bir yelpazede ince araştırmalar yaparak kararını verdiğini anlatan Erdoğan, yatırım ortamının kalitesinin, o ülkenin makro kriterleriyle yakından ilgili olduğunu söyledi.

Erdoğan, ülkenin coğrafi konumu, rejimi, sistemi, istikrar ve huzur ortamının da yatırımcıların dikkatle inceledikleri hususlar olduğuna dikkati çekerek, istikrar olmayan bir ülkeye yabancı yatırımcıların gelmeyeceğini vurguladı.

Kendilerinden önce ülkenin yıllık yabancı yatırım ortalamasının 1 milyar dolar olduğunu, 2007 sonu itibariyle 22 milyar dolara çıkan bu rakamın, kriz nedeniyle 18,5 milyar dolara gerilediğini ifade eden Başbakan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Hamd olsun biz 'teğet geçecek' dediğimizde, bu işi farklı ele alanlar yine de bunun teğet geçtiğini kabullenemiyorlar. Teğet geçmenin ne olduğunu bilmiyorlar. Teğet geçmek, hiçbir şey oradan almamak anlamına gelmez, bir sürtünme yapacak, ama çökertmeyecek. Bizim ekonomimiz evvel Allah çökmedi. İşte bakın Fitch açıklamasını yaptı, iki kat, Türkiye ekonomisinde ne var, ortada çok açık BB olmak üzere bir yükseliş var. Ve bunu savunamıyorlar. Kredi notunun buraya gelmesi sıradan bir olay değil, böyle bir dönemde geliyor. Bu, Türkiye'nin itibarını artırıyor.''

Başbakan Erdoğan, geçenlerde dünya finans kuruluşlarının temsilcileriyle yaptığı toplantılarda kredi kuruluşlarının notları verirken objektif olmadığını, siyasi yaklaşımlar bulunduğunu, Türkiye'nin şu andaki ekonomik durumuyla yakından uzaktan ilgisi olmayacak şekilde çökmüş ülkeleri hala koruduklarını söylediğini aktararak, ''Tespiti doğru yapacağız, gerçekçi olacağız ki herkes kendini aynada doğru görsün'' dedi.

Aksi durumda bedelini ülkenin ödeyeceğini ve aynı şeyin Türkiye için de geçerli olduğunu dile getiren Erdoğan, ''Ülkemize faturalar ödetmek istemiyoruz, eğer ödetmek isteseydik imkanlarımızı tutar bankaların eline verirdik, finans kuruluşlarına ve o finans kuruluşları 2000 krizinde olduğu gibi bizi gümbür gümbür çökertip götürürdü'' diye konuştu.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, krizde bankaların reel sektörü desteklemesi gerektiğini, burada aşırı titiz davranıldığını belirterek, ''Dünyada rasyo yüzde 8 iken bizde yüzde 12'ye çıkardık. Yüzde 18'lerde olan var. Yani bizim durum şu anda çok çok iyi. O zaman biraz aç ya, reel sektörü bu noktada biraz rahatlatın'' dedi.

Erdoğan, Türk-Makedon İş Forumu'nda yaptığı konuşmada, Türkiye'de bu krizde bir tane bankanın çökmediğini söyledi. Başbakan Erdoğan, şunları kaydetti:

''Daha titiz davrandılar. Paylaştığım yanları var, paylaşmadığım yanları var. Reel sektörü desteklemeleri gerekirdi. Hala da aynı şeyi söylüyorum. Burada aşırı titiz davranıyorlar. Mesela dünyada uluslararası noktada rasyo yüzde 8 iken bizde yüzde 12'ye çıkardık. Yüzde 12'ye rağmen, yüzde 12'ye en yakın olan yüzde 14,5 civarında. Ama 18'lerde olan var. Yani bizim durum şu anda çok çok iyi. O zaman biraz aç ya, reel sektörü bu noktada biraz rahatlatın. Biraz reel sektörü rahatlatsalar işsizlik noktasında da ciddi manada bize katkısı olacak, istihdamda katkısı olacak, işsizliği daha da azaltacağız ve Türkiye büyümesini çok daha reel, güçlü bir şekilde sürdürme imkanını yakalayacak. Temenni ederim ki inşallah 2010'un ikinci yarısından itibaren biz bu süreci yakalayacağız ve ben yakalayacağımıza doğrusu inanıyorum.''

-''EL ELE BAŞARILI SÜRECİ SÜRDÜRECEĞİZ''-

Hükümet olarak yatırım ortamının iyileştirilmesi noktasında da büyük çabaları olduğunu anlatan Erdoğan, vergi yükünün azaltılması, ekonomik programın kararlılıkla uygulanması, mali disipline harfiyen uyulması, yeni ve sağlam bir finans sisteminin kurulması gibi çok köklü ve yapısal reformların bu dönemde gerçekleştiğini söyledi.

Erdoğan, ''Bakınız, bazı gerçekleri hep birlikte göreceğiz. 'Nedir bu gerçekler?' derseniz; devletin borçlanma faizi Türkiye'de yüzde 63'tü, şu anda tek haneli rakamlarda, 8-9'larda. Nereden nereye geldik. Bu kime ödetiliyordu? Halkımıza ödetiliyordu. Enflasyon yüzde 30'du, ama şimdi en son açıklanan rakam yüzde 5,50. Nereden nereye geldik. Bunlar kriz döneminin rakamları'' diye konuştu.

Sıkıntılı döneme rağmen buralara gelindiğini ifade eden Erdoğan, bunların rastgele, durup dururken olmadığını söyledi.

Erdoğan, ''Ziraat Bankası çiftçiye yüzde 56 faizle kredi veriyordu, şimdi en yükseği yüzde 13. Halk Bankası yüzde 46 ile faiz veriyordu, şimdi o da tek haneli rakamlarda. Bunları niye yaptık? Bunlarla ülkemizde bir hareketliliği getirelim diye bu adımlar atıldı. Bundan sonraki süreçte de finans kuruluşlarıyla birlikte, el ele dayanışma içerisinde inşallah bu başarılı süreci sürdüreceğiz'' şeklinde konuştu.

Gerek IMF, gerek Dünya Bankası, gerekse OECD'nin yayınladıkları raporlarda Türkiye'nin kriz karşısındaki başarılı performansını teyit ettiklerini belirten Erdoğan, krizin Türkiye'ye olan etkilerini, riskleri, belirsizlikleri soğukkanlı bir şekilde yönetmeyi başardıklarını onların da ifade ettiğini dile getirdi.

-''MERKEZ BANKAMIZIN DÖVİZ REZERVİ GAYET İYİ NOKTADA''-

Merkez Bankası'nın döviz rezervinin gayet iyi noktada olduğuna işaret eden Erdoğan, ''26,5 milyar dolardan bir döviz rezervini teslim alıyorsunuz, şu anda 75 milyar dolardasınız. 23,5 milyar dolardan IMF'ye borcu devralıyorsunuz, şu anda borcunuz 8 milyar dolar. Bir taraftan borç ödüyorsunuz, bir taraftan milli bankanızın döviz rezervini de yükseltiyorsunuz ve bir taraftan da yatırımları aksatmadan, eksiltmeden kararlı bir şekilde devam ettiriyorsunuz'' dedi.

-''İNŞALLAH MAKEDON HAVA YOLLARIYLA DA MÜŞTEREK ADIM ATACAĞIZ''-

Başbakan Erdoğan, bu sabah deniz taşımacılığında gemileri denize indirdiklerini anımsatarak, ''İnşallah şimdi Makedon hava yollarıyla da bir müşterek adım atacağız. Başbakanla da görüştük, bir an önce THY ile Makedon hava yolları arasında da böyle bir adımı atacağız. Bu, aramızdaki uçuşları daha da sıklaştıracağı gibi farklı ülkelere uçuşları getirmesi açısından da çok önemli adımlar. Zaten ülkeleri birbirleriyle kaynaştıran hep bunlar ve bunlar inşallah küresel krizi ayaklar altına almamızın da en güzel ifadesi, en güzel uygulamaları olacak'' diye konuştu.

Türkiye'de devam eden projelerde tüm Makedon girişimcilerini, iş adamlarını Türk iş adamlarıyla beraber burada müşterek yatırımlar yapmaya davet eden Erdoğan, şunları kaydetti:

''Bunların hepsine bizim kapılarımız açık. Aynı şeklide ben de iş adamlarımızı Makedonya'da yatırım yapmaya davet ediyorum. Makedonya'da Türk iş adamlarının bulunması da aramızdaki bağları çok daha güçlü hale getirecektir. Bizler en üst düzey yöneticiler olarak değerli kardeşim Gruevski ile beraber buna elimizi koyduk, kararı verdik. Siz de kararı verdikten sonra artık durmak yok, yola devam.''