Güney Sudan'da siyasi kriz derinleşiyor: İçişleri Bakanı Teny görevden alındı
Güney Sudan Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit, tutuklu muhalefet lideri Riek Machar'ın eşi İçişleri Bakanı Angelina Teny'yi görevden alarak yerine kendisine yakın bir ismi atadı.
Cumhurbaşkanı Mayardit tarafından Teny'nin dün akşam görevden alınması kararına ilişkin herhangi bir gerekçe paylaşılmadı.
Teny, halen tutuklu bulunan Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve muhalefet lideri Riek Machar’ın eşi olarak biliniyor.
Mayardit, Teny’nin yerine 2013-2015 döneminde İçişleri Bakanlığı görevini yürüten ve kendisine yakınlığıyla bilinen Aleu Ayieny Aleu’yu atadı.
MUHALEFETTEN SERT TEPKİ
Muhalefet Sözcüsü Pal Mai Deng, Teny’nin görevden alınmasını "açık bir çaresizlik göstergesi" olarak nitelendirerek, kararın güvenlik durumunun kötüleştiği bir dönemde alınmasının doğru olmadığını savundu.
Muhalefet, 2018’de imzalanan ve 5 yıl süren iç savaşı sona erdiren barış anlaşması kapsamında İçişleri Bakanlığının muhalefete bırakıldığını hatırlatarak, söz konusu kararın "güç paylaşımı düzenlemesini zayıflatacağını" savunuyor.
BAKANLIK FAALİYETLERİNE KATILMIYORDU
Mart 2023’teki kabine değişikliğinde Savunma Bakanlığı görevinden İçişleri Bakanlığına getirilen Teny’nin, Mart 2025’te Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve muhalefet lideri Machar’ın ev hapsine alınmasının ardından Bakanlıktaki faaliyetlere büyük ölçüde katılmıyordu.
Haziran 2025’te ise güvenlik güçlerinin, Teny’ye ait telefon, dizüstü bilgisayar ve modemine el koyduğu ileri sürüldü.
NASİR SALDIRISI VE GERİLİMİN BAŞLANGICI
Çoğunluğu Güney Sudan Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı muhalif Riek Machar'ın da mensubu olduğu Nuer kabilesinden oluşan "Beyaz Ordu" adlı milis güç, Şubat 2025'te ülkenin kuzeyindeki Yukarı Nil eyaletinin Nasir şehrine saldırmıştı.
Bunun üzerine Machar'ın liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Ordusu-Muhalefet'ten (SPLM-IO) birkaç general ve bakan gözaltına alınmıştı. Ardından 26 Mart'ta Machar ev hapsine alınmıştı.
11 Eylül'de Machar'ın da aralarında bulunduğu 21 şüphelinin "vatana ihanet, terör ve insanlığa karşı suçlar" gibi suçlamalarla yargılanacağı belirtilmiş ve Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit, Machar'ı görevden uzaklaştırmıştı.
DÜNYANIN EN GENÇ ÜLKESİ
"Dünyanın en genç ülkesi" Güney Sudan, 2011'de yapılan referandumla Sudan'dan ayrılarak bağımsızlığını kazandı.
Ülke, Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit'in 16 Aralık 2013'te yardımcısı Riek Machar'ı "darbe teşebbüsü" iddiasıyla görevden almasının ardından iç savaşa sürüklenmişti.
Yıllarca süren savaşın ardından 2018 ve 2022'de taraflar, barış anlaşmasına imza atsa da kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanamadığı ülkede, farklı kabileler ve gruplar arasında şiddet olayları ara sıra yaşanıyor.
