İran meşruiyetini yitirdi, İsrail'den Yahudiler bile tiksiniyor: 'İstikrar Adası' Türkiye

                
HABER7 - ÖZEL

Şubat 2026'dan bu yana Orta Doğu ve Körfez bölgesi, küresel dengeleri temelden sarsan eşine az rastlanır bir jeopolitik fırtınanın merkezinde yer alıyor.

ABD'nin net bir çıkış stratejisinden yoksun askeri hamleleri, İran'ın doğrudan komşularını hedef alan yıkıcı saldırıları ve soykırımcı İsrail'in yayılmacı hedefleri, bölgesel güvenliği adeta ateşe atmış durumda.

Bu çok bilinmeyenli kaos ortamında, Batı ile Doğu arasında yürüttüğü yoğun diplomasi, enerji güvenliği hamleleri ve göç dalgalarına karşı oluşturduğu kalkanla Türkiye küresel huzuru önceleyen yegane "istikrar adası" olarak öne çıkıyor.

WASHINGTON'UN BİR STRATEJİSİ YOK

ABD'nin uzun vadeli bir planlama olmaksızın Orta Doğu'da derinleştirdiği çatışma ortamı, uluslararası düşünce kuruluşlarının ve askeri analistlerin bir numaralı gündem maddesi haline geldi.

Sahadan gelen son veriler, Washington'un askeri stratejisindeki ciddi zafiyetleri ve müttefikleriyle yaşadığı koordinasyon krizini açıkça ortaya koyuyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yayımlanan "İran savaşını kim kazanıyor?" başlıklı kapsamlı analiz, ABD'nin sahada bazı taktiksel başarılar elde etmesine rağmen net bir siyasi çıkış stratejisi kuramadığını vurguluyor. 

Savaş Araştırmaları Enstitüsü'nün (ISW) 6 Nisan 2026 tarihli özel raporuna göre Trump yönetimi, 7 Nisan gece yarısına kadar süre tanıyarak İran'ın enerji altyapısını ve köprülerini imha etme tehdidinde bulundu. Ancak askeri uzmanlar, bu maksimalist yaklaşımın kalıcı bir barış stratejisinden ziyade bölgesel yıkımı hızlandıracağı konusunda hemfikir.

Al Jazeera Stratejik Araştırmalar birimi, Washington'un Tahran'ın direnç kapasitesini yanlış hesapladığını ve operasyonların tam bir "stratejik körlüğe" dönüştüğünü belirtiyor. Bu analizi doğrulayan en çarpıcı veriler ise sahadan geliyor. 

CNN ve uluslararası medya kuruluşlarının Nisan 2026'nın ilk haftasında geçtiği bilgilere göre İran tarafından düşürülen ABD savaş uçakları (F-15E, F-35, A-10) ve kayıp pilotları kurtarma operasyonları, Amerikan ordusunun askeri risklerinin ve kayıplarının dramatik boyutlara ulaştığını kanıtlıyor.

Öte yandan Atlantic Council, İran'ın enerji altyapısına yönelik olası bir saldırının Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına ve küresel bir ekonomik krize yol açacağı, bunun da ABD'nin uzun vadeli çıkarlarıyla taban tabana zıt olduğu uyarısında bulunuyor.

YAHUDİLER BİLE İSRAİL'DEN "TİKSİNİYOR"

Bölgedeki bir diğer kriz merkezi olan İsrail'in politikaları, artık sadece Orta Doğu'yu değil, küresel sosyolojiyi de derinden sarsan bir boyuta ulaştı.

İsrail'in eylemleri dünya genelinde Yahudi karşıtlığını (antisemitizm) körüklerken, ABD'de yaşayan Yahudi toplumunda da tarihi bir kırılma görülüyor.

Jewish Currents dergisi editörü Arielle Angel'ın Haaretz gazetesine yaptığı çarpıcı açıklamalar, bu sosyolojik fay hattını gözler önüne seriyor.

Angel, Amerikalı Yahudilerin önemli bir kesiminin artık İsrail'den "tiksindiğini" ve Siyonizmi Yahudi yaşamının merkezi olarak görmediğini belirtiyor. ABD'de giderek büyüyen bir Yahudi grubunun, İsrail'i bir "apartheid devleti" olarak gördüğü ve eylemlerini soykırım olarak nitelendirdiği ifade ediliyor.

Siyonizmin Yahudiliği anlamdan boşalttığını savunan bu kesim, İsrail devleti yerine dayanışma ve ahlaki sorumluluğu esas alan "adalet merkezli bir Yahudilik" arayışına yönelmiş durumda. Angel'ın en dikkat çekici tespiti ise, İsrail'in eylemlerinin ve küresel ana akım Yahudi kurumlarının bu eylemlere verdiği kayıtsız şartsız desteğin, aslında dünya genelindeki Yahudileri doğrudan tehlikeye attığı yönündeki uyarısı oldu.

KÖRFEZ ÜLKELERİNİ BOMBALAYAN İRAN MEŞRUİYETİNİ KAYBETTİ

2026 yılındaki askeri operasyonlar sırasında İran'ın sergilediği agresif tutum, Tahran'ın bölgesel meşruiyetini tamamen yok etmesine neden oldu. İran'ın komşularına yönelik sınır tanımaz hamleleri, uluslararası kurumlar tarafından ağır ihlaller ve savaş suçları kapsamında kayda geçirildi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) 26 Mart 2026 tarihli raporunda, İran'ın Dubai, Abu Dabi, Bahreyn ve Kuveyt'teki otelleri, havalimanlarını ve sivil yerleşim alanlarını doğrudan hedef alarak savaş suçları işlemiş olabileceği vurgulandı. 

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS), İran'ın altı Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesine aynı anda saldırarak tüm kırmızı çizgileri aştığını ve bölge ülkelerinin diplomasiye olan inancını kalıcı olarak yıktığını raporladı.

Suudi Arabistan'ın BM temsilcisi bu saldırıları "açık ve korkakça bir egemenlik ihlali" olarak nitelendirirken; Atlantic Council, Kuveyt'teki Mina al-Ahmadi rafinerisi gibi enerji altyapılarının vurulmasının İran'ın "tarafsız komşuluk" iddiasını tamamen bitirdiğini analiz etti. 

ISW raporlarına yansıyan, Hürmüz Boğazı yakınlarında Katar devlet şirketine ait tankerlere yönelik saldırılar ve BBC News'in "daha önce görülmemiş ölçekte" olarak tanımladığı bu hamleler, İran'ın diplomatik izolasyonunu geri dönülemez bir noktaya taşıdı.

İSTİKRAR ADASI: TÜRKİYE

ABD'nin stratejik hataları, İsrail'in küresel çapta infial yaratan politikaları ve İran'ın bölgesel meşruiyetini yok eden saldırıları arasında Türkiye, izlediği çok boyutlu ve proaktif politikalarla bölgenin parlayan "istikrar adası" konumunu pekiştiriyor. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da sıkça vurguladığı üzere Ankara; göç baskısını yöneten, enerji güvenliğini sağlayan, maliyetleri dengeleyen ve küresel huzuru önceleyen yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor.

Türkiye'nin bu stratejik başarısının temelinde, Şubat 2026'dan bu yana Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde titizlikle yürütülen "aktif tarafsızlık" ve arabuluculuk politikası yatıyor. Bu duruş, Ankara'yı Batılı müttefikler ile Doğu bloku arasında yegane diplomatik merkez haline getirdi.

Diplomatik gücünü ekonomik ve altyapısal dayanıklılıkla destekleyen Türkiye, IMF'nin Nisan 2026 raporunda küresel enerji ve tedarik zinciri krizlerine rağmen ekonomik direncini koruyan ve G20 içerisindeki 16. sıradaki yerini sağlamlaştıran bir aktör olarak övgüyle anılıyor. 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, 2026 başında rüzgar enerjisinde Avrupa ikinciliğine yükselen Türkiye, Hürmüz Boğazı krizinin yarattığı küresel enerji maliyet baskısını en iyi yöneten ülkelerin başında geliyor.

Türkiye'nin istikrar adası rolü, Avrupa'nın güvenliği açısından da hayati bir önem taşıyor. AB Komisyonu raporları, Türkiye'nin düzensiz göçle mücadeledeki kilit rolünü ve sınır güvenliği yönetimini, ABD-İran çatışmasının Avrupa kıtasına sıçramasını engelleyen en büyük "tampon bölge" olarak nitelendiriyor.

Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) analizlerinde ise Türkiye'nin bir yandan NATO yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirirken diğer yandan bölgesel aktörlerle ticari bağlarını koparmaması, maliyet yönetimi ve küresel huzur odaklı dış politikanın kusursuz bir zaferi olarak değerlendiriliyor.