İran-ABD cephesinde çıkmaz sokak: Çatışmalar çözüm getirmedi

İran-ABD ateşkes ve müzakere süreci son iki gündür sıcak çatışmalarla gölgelendi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ABD ordusuna ait bir Apache helikopterini düşürmesiyle yeniden alevlenen savaş, şiddetlenerek devam ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, gece boyunca İranlı yetkililerin kendilerinden ateş etmeyi durdurmaları için müzakere ettiğini söyledi. İran cephesi ise bu açıklamayı yalanlayarak ABD ile hiçbir temas kurulmadığını duyurdu. İran ve ABD cephelerinden, savaşın gidişatına dair farklı ve çelişkili görünen açıklamalar yapılıyor.

Öte yandan karşılıklı füze atışları arkasında yürüyen arabulucu ülkeler aracılığıyla müzakere çabaları da devam ediyor. Pakistan ve Türkiye Dışişleri Bakanlarının dün gece telefon görüşmesi yaparak bölgesel gelişmeleri ele aldığı kaydedildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN KAPANDI

İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Karargahı, Hürmüz Boğazı'nın petrol tankerleri ve ticari gemiler de dahil olmak üzere her türlü geminin geçişine kapatıldığını duyurdu. Boğazı geçmeye çalışan 2 geminin vurulduğu bildirildi.

Trump ise Hürmüz Boğazı'na hakim olan tarafın ABD olduğunu söylüyor ve deniz ablukasının devam etmesi konusunda ısrarcı. Ablukayı "başarılı bir çaba" olarak niteleyen Trump, "İran'ın yenildiğini ve ekonomilerinin çöktüğünü" belirtiyor. Ancak İran tarafı, savaşın üstünden aylar geçmesine rağmen ABD hamlelerine hâlâ etkili karşılıklar verebiliyor.

Son dakika: Hürmüz boğazı yeniden kapandı

"İRAN'IN ANLAŞMA İÇİN ACELE ETMEMESİ TRUMP'I KIZDIRDI"

Trump, İran'ı "iyi bir anlaşmaya imza atması" için sıkıştırıyor. Axios'un üst düzey Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı rapora göre; Trump’ın İran topraklarını havadan vurma kararının arkasında, Tahran yönetiminin nükleer anlaşma teklifine tam iki hafta boyunca cevap vermeyip 'ayak sürümesi' yer alıyor. Trump'ı asıl kızdıran olayın Apache helikopterinin düşürülmesi değil; İran'ın anlaşma yapmak için acele etmemesi olduğu ifade edildi.

Başkan Trump Fox News'e verdiği röportajda, İran'ın ABD'li müzakereciler tarafından sunulan anlaşmayı imzalamaması halinde ABD'nin "yarın" yeniden saldıracağını belirterek küfürlü bir ifade kullandı.

Son dakika: Savaşta sıcak saatler! İran ve ABD birbirine girdi! Bölgede şiddetli çatışma

DONDURULMUŞ VARLIKLAR KONUSU

Reuters haber ajansına konuşan üç İranlı kaynak ve bir Avrupalı yetkiliye göre; devam eden gerginliğe rağmen İran ve ABD'nin mutabakat zaptının detayları konusunda mesaj alışverişi hâlâ devam ediyor.

İran kaynakları siyasi bir uzlaşmaya varıldığını, ancak İran'ın yabancı bankalarda dondurulmuş milyarlarca dolarlık petrol gelirinin serbest bırakılmasına yönelik mekanizma da dahil olmak üzere bazı konuların ayrıntılı olarak görüşülmesi gerektiğini aktardı.

İranlı kaynaklardan biri, "İran, dondurulmuş fonlarından 6 ila 12 milyar doların Tahran'a iade edilmesini isterken, Washington insani yardım malzemeleri için fonların aşamalı olarak serbest bırakılmasını istiyor ve fonların İran'a doğrudan iade edilmesini reddediyor" dedi.

İran kaynaklarına göre Tahran yönetimi önceliğini kapsamlı bir uzlaşmaya değil, ülkenin dondurulmuş varlıklarını serbest bırakarak ve savaşı sona erdirerek asgari düzeyde nefes alma alanı sağlayacak bir çerçeveye dayandırıyor.

Kritik maddede anlaşma sağlandı: İran 12 milyar doları hemen istiyor!

"ASKERİ ÇATIŞMA ÇIKMAZA GİRDİ"

İranlı kaynaklardan biri, iki taraf arasındaki askeri çatışmanın çıkmaza girdiğini ve hiçbir tarafın bu çıkmazı kıramadığını söyledi. Kaynak, "Askeri açıdan bakıldığında bu savaş çıkmaz sokaktır. ABD'liler İran'a saldırarak hedeflerine ulaşamadı. Müzakerelerde ilerleme kaydedildi. Son askeri çatışmalar, bir anlaşmanın duyurulması için hazırlık olabilir. Elbette her şey mümkün, hatta tam ölçekli bir savaşa geri dönüş bile" ifadelerini kullandı.

Başka bir İranlı kaynak ise, Tahran'ın ekonomik sıkıntıları gerekçe göstererek ABD'nin deniz ablukasının kaldırılmasını istediğini söyledi. Kaynaklara göre İran, çeşitli nedenlerle özellikle ekonomik baskılar ve belirsizlikten halkın yorgun düşmesiyle "ne savaş ne de barış" durumuna son vermek istiyor.

İran Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD'nin düzenlediği son "yasa dışı ve suç teşkil eden saldırıların" ateşkesi anlamsız hale getirdiği ifade edildi. Açıklamada, "İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin terörist rejiminin dün gece İran'a düzenlediği büyük saldırıyı şiddetle kınamakta ve bunun yol açacağı çok tehlikeli sonuçların sorumluluğunun ABD yönetimine ait olacağını vurgulamaktadır. ABD'nin son saatlerde gerçekleştirdiği yasa dışı ve suç teşkil eden saldırılar, yalnızca Birleşmiş Milletler Şartı'nın ve devletlerin ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygıya ilişkin uluslararası hukukun temel kurallarının ağır bir ihlali olmakla kalmamış, aynı zamanda 8 Nisan'da varılan ateşkesi de fiilen anlamsız hale getirmiştir" ifadeleri kullanıldı.