Köln'deki uluslararası konferans, 17 ülkenin Müslüman temsilcilerini bir araya getirdi

Doğu Avrupa, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya'da faaliyet gösteren dinî kurumların temsilcilerini buluşturan program, Müslüman toplulukların ortak meselelerini masaya yatırmayı ve kurumlar arası kalıcı bağlar kurmayı amaçladı.

Ev sahibi Almanya'nın yanı sıra Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan, Polonya, Ukrayna, Estonya, Letonya, Litvanya, Gürcistan ve Moğolistan'dan müftüler, başmüftüler ve kurum yöneticileri programa katıldı. Gün boyu süren oturumlarda dinî temsil, anayasal eşitlik, din eğitimi, imam yetiştirme, gençlik çalışmaları ve İslam karşıtlığı gibi başlıklar ele alındı.

"ÇÖZÜMLER KÜRESEL DAYANIŞMAYLA MÜMKÜN"

Açılış konuşmasını yapan IGMG Genel Başkan Danışmanı ve Konferans Komite Başkanı Abdi Taşdöğen, bu denli geniş bir coğrafyanın temsilcilerini aynı çatı altında toplamanın değerine işaret etti. Taşdöğen, buluşmanın asıl hedefinin tek seferlik bir görüşmenin ötesine geçerek ortak akıl üretmek ve sürdürülebilir iş birliği zemini kurmak olduğunu söyledi; "Sorunlar bölgesel olabilir ancak çözümler küresel bir vizyonla ve dayanışmayla mümkündür." dedi.

#Özet

Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Konferansı Komite Başkanı Abdi Taşdöğen, açılış konuşmasında farklı coğrafyalardan dini liderlerin katılımıyla oluşan kardeşlik tablosuna dikkat çekerek, geleceğe dair ümitlerin tazelendiğini ifade etti. pic.twitter.com/vaqgzTQUV1

— IGMG (@igmgorg) June 15, 2026

İlk oturumda ev sahibi Almanya ile Avusturya ve Slovenya temsilcileri söz aldı. IGMG İrşad Başkanı Celil Yalınkılıç, Almanya'daki Müslümanların dinî temsil, anayasal eşitlik ve imam yetiştirme alanlarındaki taleplerini özetleyerek, beklentinin ayrıcalık değil eşit yurttaşlık olduğunu vurguladı. Avusturya Müftüsü Mustafa Mullaoğlu İslam'ın ülkedeki resmî statüsüne ve son dönemdeki hukuki tartışmalara değinirken, Slovenya Müftüsü Nevzet Porić genç kuşakların kimlik meselesini ve Ljubljana'daki kültür merkezinin toplumla diyalogdaki rolünü anlattı.

DOĞU AVRUPA'DAN KİMLİK VE SAVAŞ GÜNDEMİ

Doğu Avrupa oturumunda Hırvatistan'dan Dr. Aziz Hasanović, İslam'ın kurumsal tanınma sürecini; Sırbistan Başmüftüsü Senad Halitović ise özellikle Sancak bölgesindeki tarihî miras, vakıf malları ve din eğitimi sorunlarını aktardı. Ukrayna Müftüsü Aider Rustamov, savaşın Müslüman toplum üzerindeki etkilerini değerlendirerek Kırım Tatarlarının bu yapının merkezinde yer aldığını belirtti ve yaşanan göçe rağmen birliğin güçlendiğini söyledi.

Sonraki oturumda Batı Trakya'dan İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa ve Gümülcine Müftüsü İbrahim Şerif, Türk azınlığın kimlik, eğitim ve siyasi temsil alanındaki sorunlarını dile getirdi. Polonya Müftüsü Tomasz Miśkiewicz kalıp yargılara karşı yürütülen eğitim ve diyalog çalışmalarına, Litvanya Müftüsü Aleksandras Beganskas Vilnius'taki cami izni ve tarihî mülklerin iadesi meselesine değindi; Estonya'dan Mohammad Imran ise Tallinn merkezli küçük topluluğun faaliyetlerini paylaştı.

KAFKASYA VE ORTA ASYA'DA EĞİTİM İHTİYACI

Kafkasya ve Orta Asya oturumunda Gürcistan ve Moğolistan'daki toplulukların ihtiyaçları konuşuldu. Doğu Gürcistan Başmüftüsü Etibar Eminov, dinî eğitim kurumlarının yetersizliğine ve radikal yorumların gençler üzerindeki baskısına dikkat çekti. Moğolistan'dan Azatkhan Mukhan ise ağırlıklı olarak Bayan-Ölgiy bölgesinde yaşayan Kazak Müslümanların imam eksikliği ve eğitim materyali ihtiyacına işaret ederek, IGMG ile uzun yıllara dayanan iş birliğini hatırlattı.

"AMACIMIZ KONUŞUP DAĞILMAK DEĞİL"

Değerlendirme oturumunda konuşan eski Bosna-Hersek Reîsü'l-ulemâsı Dr. Mustafa Cerić, Bosna Müslümanlarının yaşadığı savaş ve soykırım sonrası toparlanma tecrübesini aktardı; tüm acılara karşın toplumun ayakta kaldığını belirterek "Bosna-Hersek yaralı ama ayakta." mesajını verdi.

Programın kapanışında söz alan IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün, konferansın tek bir buluşmayla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Gençlik, eğitim, din hizmetleri ve insani yardım alanlarında ortak projeler geliştirmek istediklerini ifade eden Ergün, "Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil." dedi. Konferans, Kur'an-ı Kerim tilaveti, dua ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.