İsviçre'de gergin müzakere! Trump'tan Pezeşkiyan'a: Sözlerine dikkat et

Son dakika haberi: ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin ilk teknik görüşmeler, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda, İsviçre'nin Nidwalden kantonuna bağlı Bürgenstock kasabasında başladı.

İran devlet televizyonuna göre İran ile ABD arasındaki doğrudan görüşmeler, Bürgenstock'ta yapılıyor.

DÖRTLÜ GÖRÜŞMELER BAŞLADI

İran basını, İran ile ABD arasında Pakistanlı ve Katarlı arabulucuların katılımıyla dörtlü görüşmeler başladığını duyurdu.

TRUMP: PEZEŞKİYAN SÖZLERİNE DİKKAT ETSİN

ABD Başkanı Trump, "Pezeşkiyan sözüne dikkat etsin. Gerekirse Hürmüz'ü ele geçiririz" ifadelerini kullandı. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Kesin olan şudur ki, uranyum zenginleştirme hakkımızdan asla vazgeçmeyeceğiz ve karşı tarafın bunu kabul etmekten başka çaresi olmayacak" demişti.

Trump ayrıca Lübnan'da "Hizbullah'ın sorun çıkarmasını" Tahran yönetiminin engellemesi gerektiğini, aksi takdirde İran'ı yeniden hedef alabileceklerini belirtti.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Hizbullah konusunda Tahran'ı hedef aldı.

Trump, "İran, Lübnan’daki yüksek maaşlı vekil güçlerinin sorun çıkarmalarını derhal engellemelidir. Aksi takdirde, geçen hafta yaptığımız gibi İran’a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hatta bu sefer daha da sert şekilde" ifadelerini kullandı.

"ORTA DOĞU'YU DÖNÜŞTÜRMEK İSTİYORUZ"

Zirveden önce açıklama yapan ABD Başkan Yardımcısı Vance, "Trump, bölgede yeni sayfa istiyor. Barış kolay değil, her zaman biraz çaba, ödün ve uzlaşma gerektirir" dedi. Vance, "Müzakerelerde son birkaç saatte büyük ilerleme sağladık. Barış kolay değil, her zaman biraz çaba, ödün ve uzlaşma gerektirir. Trump, bölgesel barış içi çabalıyor, bölgede yeni sayfa açılmasını istiyoruz. Müzakere yoluyla Orta Doğu'yu dönüştürmek istiyoruz. Müzakereler her anlaşmazlığı çözmeyebilir ancak tarihte ilk kez heyetler olarak bir araya gelmemizi sağladı" ifadelerini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran Dışişleri Bakanı Abbas, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile beraberindeki heyetler görüşmelere katılıyor.

Kalibaf, ABD ile görüşmelerinin başlamasının ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, ABD'nin Mina'daki ilkokula düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden çocuklara ilişkin temsili bir görüntü paylaştı.

Görüntülerde, çocukların eğitim gördükleri sırada saldırıya uğradığı ve saldırının ardından Kalibaf’ın, hayatını kaybeden çocuklardan birinin sırt çantasını alarak uçağa bindiği görülüyor.

İsviçre, İran, Pakistan ve ABD heyetlerinin, mutabakat zaptı müzakereleri için ülkeye gelmesini memnuniyetle karşıladığını bildirmişti.

"İRAN HEYETİ, ABD HEYETİYLE FOTOĞRAF ÇEKTİRMEDİ"

İsviçre'deki toplantıda İran heyetinin, ABD heyetiyle canlı yayın ve fotoğraf çekimine karşı çıktığı bildirildi.

Tesnim Haber Ajansına konuşan ismi verilmeyen müzakere heyetine yakın bir kaynak konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, ABD heyeti ile toplantının organizatörlerinin, çok taraflı görüşmeler başlamadan önce İran ve ABD heyetleri arasında tokalaşma ve ortak fotoğraf çekimi yapılmasını planladıkları belirtildi.

Söz konusu kaynak, İran müzakere heyetinin başkanı ve heyet üyelerinin bu protokol uygulamasına karşı çıktığını ve ABD heyetiyle ortak fotoğraf törenine katılmayacaklarını ilettiklerini aktardı.

Aynı kaynak, İran heyetinin itirazı ve törene katılmaması üzerine canlı yayın ile fotoğraf çekiminin iptal edildiğini, ardından İran heyetinin müzakere salonuna geçtiğini kaydetti.

Ayrıca, ABD heyetinin gazetecilerin müzakere alanından çıkarılabilmesi için İran heyetinden 5 dakika süre talep ettiği ve müzakereler öncesindeki fotoğraf töreninin İran heyeti olmadan gerçekleştirildiği aktarıldı.

İRAN İLE ABD ARASINDA VARILAN MUTABAKAT

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

İRAN BASINI: İSRAİL SALDIRILARA DEVAM EDERSE HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILMAYACAK

İsrail'in Lübnan'a saldırılarının devam etmesi ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınmaması durumunda, İran'ın başka hiçbir konuda müzakere yapılmayacağı ve Hürmüz Boğazı'nı açmayacağı bildirildi.

Tesnim Haber Ajansı'na konuşan ismi açıklanmayan İranlı kaynak konuya ilişkin bilgi verdi.

Söz konusu kişi, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarının devam etmesi ve Lübnan'ın toprak bütünlüğünün güvence altına alınmaması durumunda, İran'ın başka hiçbir konuda müzakere yapmayacağını belirtti.

Mutabakat metnindeki 13. madde uyarınca, ABD'nin 1. maddede üstlendiği taahhütleri yerine getirmemesi durumunda 5. maddenin de uygulanmayacağını belirten kaynak, bunun da Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağı anlamına geldiğini vurguladı.

Kaynak, mutabakat metnine göre, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ön koşulları arasında, İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakılması ve Katar ile varılan anlaşma doğrultusunda bunun ilk aşamada hayata geçirilmesinin yer aldığına işaret etti.

İsmi açıklanmayan İranlı yetkili, 1. maddenin uygulanması kapsamında tüm cephelerde, özellikle Lübnan'da savaşın sona erdirilmesi, ablukanın tamamen kaldırılması, İran'ın petrolü, petrokimya ürünleri ile türevlerinin satışına yönelik yaptırım muafiyetlerinin verilmesinin de söz konusu ön koşulun içinde yer aldığını kaydetti.

KATZ: İSRAİL, LÜBNAN'IN GÜNEYİNDEN ÇEKİLMEYECEK

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği bölgelerde kalmaya devam edeceğini ve saldırılarını sürdürmesine ilişkin bir kısıtlama olmadığını öne sürdü.

Katz, İsrail ordusunun Lübnan'daki saldırılarının sınırlandırıldığı haberlerinin aksine kısıtlama olmadığını savundu.

İsrail ordusunun Lübnan'daki saldırıları için bir kısıtlama olmadığını söyleyen Katz, Hizbullah'ın saldırılarına karşılık verdiklerini iddia etti.

Katz, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği "Sarı Hat" bölgesinde kalmaya devam ettiğini ve buradan ülkenin içlerine doğru saldırılar düzenlediğini belirtti.

İlan edilen ateşkesin İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinden çekilmesini içermediğini ileri süren Katz, şunları kaydetti:

"Başbakan Binyamin Netanyahu ve benim de açıkça belirttiğimiz gibi İsrail, Lübnan'daki güvenlik bölgesinden çekilmeyecektir."

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakatın, Lübnan dahil olmak üzere savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesini içermesi İsrail'de tepki ile karşılanmıştı.

İsrailli yetkililer, Lübnan'da işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini açıklarken, İsrail ordusu ülkeye yönelik saldırılarını sürdürmüştü.

İsrail ordusunun saldırılarının yoğunlaşmasının ardından 19 Haziran'da Lübnan ile yeni bir ateşkesin yürürlüğe girdiği açıklanmasına karşın saldırılardevam etmiş, dün İsrail basını Netanyahu'nun İsrail ordusuna Lübnan'ın güneyine düzenlediği saldırıları durdurması yönünde talimat verdiğini iddia etmişti.