Bosna Hersek seçimlerinde Osmanlı detayı: Naaşını Türkiye’den getireceğiz

Bosna Hersek'te 4 Ekim'de gerçekleştirilecek genel seçimler öncesinde siyasi arenada tansiyon yükselirken, Demokratik Eylem Partisi (SBB) adayı Fahriudin Radonçiç'in son seçim vaadi gündeme damga vurdu. Seçim kampanyası kapsamında ülkenin Gradaçats şehrine çıkarma yapan Radonçiç, Osmanlı İmparatorluğu döneminde bölgenin özerkliği için isyan eden ve 1834'te İstanbul'da hayatını kaybeden Hüseyin Gradaşçeviç'in naaşını anavatanına geri getirmek için harekete geçeceklerini duyurdu.

Tarihi figürün naaşının kısa süre önce İstanbul Eyüpsultan'da bulunduğunu hatırlatan Radonçiç, diplomatik sürecin altını çizerek durumu şu sözlerle özetledi:

"Osmanlı tarihinin en önemli isimlerinden biri kabul edilen Hüseyin Gradaşçeviç'in naaşını doğduğu topraklara nakletmek istiyoruz. Bunun gerçekleşebilmesi için Türkiye'deki ilgili makamlardan gerekli izinlerin alınması şart ve biz bu süreci başlatacağız."

OSMANLI ORDUSUYLA KARŞI KARŞIYA GELDİ

1802 yılında Bosna Hersek'in Gradaçats şehrinde dünyaya gelen Hüseyin Gradaşçeviç, 27 yaşında babasının hayatını kaybetmesinin ardından şehir idaresinin başına geçti. Sultan II. Mahmud döneminde ayan sisteminin kaldırılarak daha merkeziyetçi bir politikaya geçilmesi, bölgedeki dengeleri değiştirdi. Bosna vilayetindeki ayanların daha fazla hak talep ettiği bu çalkantılı dönemde öne çıkan Gradaşçeviç, bölgenin daha özerk bir yapıya kavuşması için Osmanlı yönetimine karşı isyan bayrağını çekti. Geleneksel idare anlayışından uzaklaşılıp Batılı yönetim şeklinin benimsenmesine de şiddetle karşı çıkan Gradaşçeviç, yürüttüğü mücadele sonucunda Osmanlı ordusuyla karşı karşıya geldi ve askeri müdahaleyle yüzleşti.

EYÜPSULTAN DETAYI

Osmanlı ordusunun müdahalesi sonrası köşeye sıkışan Gradaşçeviç, çareyi Avusturya-Macaristan idaresine sığınmakta buldu. Bir süre sonra affedilerek İstanbul'a getirilen tarihi figür, 1834 yılında hayatını kaybetti. Resmi kaynaklar ölüm nedenini kolera olarak kayıtlara geçirse de, bazı tarihçiler zehirlenerek öldürüldüğünü iddia ediyor. Yıllar süren belirsizliğin ardından, Gradaşçeviç'in naaşının kısa bir süre önce İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde bulunduğu ortaya çıkmıştı. Şimdi gözler, seçimlerin ardından Türkiye ile Bosna Hersek arasında yaşanabilecek olası bir naaş diplomasisine çevrildi.