Gazze'de 3 yıllık soykırımın acı bilançosu: 74 bin şehit ve 80 milyar dolarlık yıkım

Filistin’e Destek Platformu tarafından hazırlanan “3 Yıl: Soykırım-İnsani, Ekonomik ve Kurumsal Etkilerin Kapsamlı Bilançosu” başlıklı rapor, Gazze’de üç yılı aşan işgal ve soykırımın insan hayatından eğitime, sağlıktan barınmaya, altyapıdan ekonomiye uzanan etkilerini ortaya koydu. Rapora göre hastanelere getirilen toplam şehit sayısı 74 bin 245’e ulaşırken, enkaz altında kayıp olan veya akıbeti bilinmeyenlerin sayısı 9 bin 500 olarak kaydedildi.

Filistin’e Destek Platformu tarafından hazırlanan “3 Yıl: Soykırım-İnsani, Ekonomik ve Kurumsal Etkilerin Kapsamlı Bilançosu” başlıklı rapor, Gazze’de üç yıllık işgal ve soykırımın ortaya çıkardığı insani, sosyal, ekonomik ve kurumsal yıkımı çok sayıda başlık altında ele aldı.

Raporda, Gazze Şeridi’ne 223 bin tondan fazla patlayıcı atıldığı, nüfusun 2,13 milyondan fazlasının açlık, yıkım ve zorunlu göçün etkilerine maruz kaldığı, genel yıkım oranının ise yüzde 90’ın üzerine çıktığı belirtildi.

21 BİN 500 ÇOCUK ŞEHİT

“3 Yıl: Soykırım-İnsani, Ekonomik ve Kurumsal Etkilerin Kapsamlı Bilançosu” başlıklı rapora göre hastanelere getirilen toplam şehit sayısı 74 bin 245 olurken, enkaz altında kayıp olan veya akıbeti bilinmeyen kişi sayısı 9 bin 500 olarak verildi. Şehitler arasında 21 bin 500’den fazla çocuk, 12 bin 500’den fazla kadın ve 9 binden fazla anne bulunuyor. Bir yaşından küçükken şehit olan bebek sayısı 1.022, savaş sırasında doğup şehit olan bebek sayısı ise 520 olarak kaydedildi. Raporda ayrıca şehitlerin yüzde 55’inden fazlasının çocuk, kadın ve yaşlılardan oluştuğu belirtildi.

2700 AİLE NÜFUSTAN SİLİNDİ

Raporda, 39 bin 22 ailenin katliamlardan etkilendiği belirtildi. Nüfus kayıtlarından tamamen silinen aile sayısı 2.700, yalnızca bir kişinin hayatta kaldığı ve diğer fertlerin yok edildiği aile sayısı ise 6.020 olarak kaydedildi. İşgal ve soykırımın farklı meslek grupları üzerindeki etkilerine de yer verilen raporda, 1.700’den fazla sağlık çalışanı, 292 gazeteci, 194 belediye çalışanı, 2.800’den fazla polis ve yardım güvenliği görevlisi ile 1.017 spor camiası mensubunun hayatını kaybettiği belirtildi.

SAĞLIK SİSTEMİ AĞIR HASAR ALDI

Gazze’de sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların boyutunu ortaya koyan rapora göre 38 hastane bombalandı, yıkıldı veya hizmet dışı bırakıldı. 96 sağlık merkezi aynı şekilde zarar görürken, sağlık hizmetlerine yönelik saldırı sayısı 920 olarak kaydedildi. Raporda ayrıca 197 ambulansın hedef alındığı, sivil savunmaya ait 84 aracın tamamen veya kısmen tahrip edildiği ve 16 sivil savunma merkezinin tamamen yıkıldığı belirtildi. Sağlık çalışanları da savaşın doğrudan hedeflerinden biri oldu. 362 sağlık personeli gözaltına alındı; bunlardan 83’ü hâlâ tutuklu durumda.

620 BİN ÖĞRENCİ EĞİTİMDEN MAHRUM

İşgalin eğitim üzerindeki etkisi de raporda ayrı bir başlık altında ele alındı. Rapora göre, Gazze Şeridi'nde maddi hasar gören okulların oranı yüzde 100. Okul çağındaki 620 binden fazla öğrenci ile 90 binden fazla üniversite çağındaki öğrenci eğitimden mahrum kaldı. İşgal sırasında 20 bin 51 öğrenci hayatını kaybederken, Gazze’den ayrılan veya tahliye olan öğrenci sayısı 19 bin 886 olarak verildi. Öldürülen öğretmen ve eğitim personeli sayısı 830, bilim insanı, akademisyen ve araştırmacı sayısı ise 194 olarak kaydedildi. Raporda yeniden inşa edilmesi gereken okul binalarının oranı yüzde 97 olarak verildi.

2 MİLYON KİŞİ YERİNDEN EDİLDİ

Barınma ve zorunlu göç başlığında rapor, 2 milyondan fazla kişinin zorunlu tehcir ve göç nedeniyle yerinden edildiğini ortaya koydu. Rapora göre 350 bin Filistinli aile geçici konuta ihtiyaç duyarken, 510 bin konut ünitesi zarar gördü. Toplam 227 bin 703 bina hasar gördü. Raporda, 335 bin bina ve konut ünitesinin tamamen yıkıldığı, 75 bininin ise kısmen yıkılarak yaşanamaz hale geldiği belirtilirken, tamamen yıkılan veya yaşanamaz hale gelen toplam bina ve konut ünitesi sayısı 410 bin olarak verildi. Gazze Şeridi genelindeki toplam yıkım oranının ise yüzde 90’ın üzerinde olduğu belirtildi.

AÇLIK VE YARDIMLARA ERİŞİM KRİZİ

Rapora göre 650 bin çocuk, yetersiz beslenme, açlık ve gıda eksikliği nedeniyle ölüm riskiyle karşı karşıya. Bir yaş altındaki 40 bin bebeğin, açlıktan ölüm riskiyle karşı karşıya olduğu belirtilirken, 350 bin kronik hastanın ilaç girişinin engellenmesi nedeniyle hayati tehlike altında olduğu kaydedildi. Sağlık hizmetlerinin yetersizliği nedeniyle risk altında bulunan hamile ve emziren kadınların sayısı ise yaklaşık 107 bin olarak verildi. Raporda, sınır kapılarının tamamen kapatılmasının üzerinden 650 günden fazla zaman geçtiği ve 390 bin insani yardım ve yakıt tırının Gazze’ye girişinin engellendiği belirtildi. Ayrıca 596 yardım gönüllüsü, insani yardım çalışanı ve insani girişimcinin hayatını kaybettiği kaydedildi.

BİNLERCE HASTA YURTDIŞINDA TEDAVİ BEKLİYOR

Tedavi başlığında rapor, 22 binden fazla hastanın yurt dışında tedavi görmesi gerektiğini ancak seyahat engeli nedeniyle bunu gerçekleştiremediğini belirtiyor. Bunların yanı sıra 12 bin 500 kanser hastasının ölümle karşı karşıya olduğu ve tedaviye ihtiyaç duyduğu, 5.200’den fazla çocuğun ise acil tıbbi tahliyeye ihtiyaç duyduğu kaydedildi.

İBADETHANE VE MEZARLIKLAR DA YIKIMDAN PAYINI ALDI

Rapora göre Gazze’deki 1.275 camiden 1.047’si tamamen yıkıldı, 210 cami ise kısmen yıkıldı. Toplam 60 mezarlıktan 40’ının tahrip edildiği belirtilirken, mezarlıklardan 2.450 cenazenin çalındığı kaydedildi. Raporda ayrıca hastanelerin içinde oluşturulan toplu mezarlardan 529 kişinin çıkarıldığı, 312 imam, hatip, Kur’an hafızı ve davetçinin hayatını kaybettiği, 37 imam, hatip, Kur’an hafızı ve davetçinin ise esir alındığı veya kaybolduğu belirtildi.

3 MİLYON METREDEN FAZLA YOL TAHRİP EDİLDİ

Gazze’nin temel altyapısındaki yıkım da raporda rakamlarla ortaya konuldu. Buna göre 5.080 kilometrelik elektrik şebekesi, 700 bin metreden fazla su şebekesi ve 700 bin metreden fazla kanalizasyon şebekesi tahrip edildi. Tahrip edilen yol ve cadde şebekesinin uzunluğu ise 3 milyon metreden fazla olarak kaydedildi. Rapora göre 1.960 merkezi su kuyusu hizmet dışı bırakılırken, 2.285 elektrik dağıtım trafosu tahrip edildi. Gazze Şeridi savaş boyunca 2,123 milyar kilovatsaatten fazla elektrikten mahrum bırakıldı.

TARIM ARAZİLERİNİN YÜZDE 87'Sİ KAYIP

İşgalin tarım, hayvancılık ve balıkçılık üzerindeki etkileri de ağır oldu. Rapora göre 182 bin 247 dönümlük tarım arazisinin yüzde 87’den fazlası tahrip edildi. 7.748 hayvancılık çiftliği yıkılırken, 8.700 tarımsal su kuyusu tahrip edilerek hizmet dışı bırakıldı. İşgal sırasında 69 binden fazla büyükbaş ve küçükbaş hayvanın telef olduğu belirtilirken, balıkçılık sektörünün zarar görme oranı yüzde 99 olarak verildi. Yıllık sebze ve meyve üretiminin ise 524 bin tondan 20 bin tona gerilediği kaydedildi.

MALİYET: 80 MİLYAR DOLAR

Rapor, Gazze’de üç yıllık savaşın doğrudan meydana getirdiği ilk tahmini maddi kaybı 80 milyar dolar olarak hesaplıyor. Bu kaybın içerisinde 34 milyar dolarla konut sektörü en yüksek kalem olarak öne çıkarken, sağlık sektörünün kaybı 6 milyar dolar, eğitim sektörünün kaybı 4 milyar dolar, sanayi sektörünün kaybı 4 milyar dolar, ticaret sektörünün kaybı 5 milyar dolar, tarım sektörünün kaybı ise 4 milyar dolar olarak veriliyor. Raporda ayrıca hizmet ve belediye sektöründe 6 milyar dolar, ev eşyası sektöründe 5 milyar dolar, ulaşım ve nakliye sektöründe 3 milyar dolar, iletişim ve internet sektöründe 3 milyar dolar, elektrik sektöründe 2 milyar dolar, medya sektöründe 1 milyar dolar, dini sektörde 1 milyar dolar, eğlence ve otelcilik sektöründe ise 2 milyar dolar kayıp tahmin ediliyor.

GAZZE'DE ÜÇ YILIN BİLANÇOSU

Filistin’e Destek Platformu’nun raporu, Gazze’de üç yıllık işgal ve soykırımın yalnızca can kayıplarıyla sınırlı olmadığını; sağlık, eğitim, barınma, gıda, altyapı, tarım, ibadethaneler ve ekonomik hayatın tamamını etkileyen geniş çaplı bir yıkım tablosu ortaya koyuyor. Raporda yer alan veriler; 74 bin 245 şehit, 9 bin 500 kayıp, 620 binden fazla öğrencinin eğitimden mahrum kalması, 2 milyondan fazla kişinin yerinden edilmesi, sağlık altyapısındaki yüzlerce tesisin hizmet dışı kalması ve 80 milyar dolarlık ilk tahmini doğrudan maddi kayıp gibi başlıklarla üç yıllık sürecin kapsamını ortaya koyuyor.

Raporun ortaya koyduğu tablo, Gazze’de yaşananların insan hayatının yanı sıra bir toplumun eğitim, sağlık, barınma, üretim ve temel yaşam altyapısı üzerindeki etkilerini de kapsamlı biçimde kayıt altına alıyor.