Küba'dan tarihi petrol kararı

Küba basınında çıkan habere göre, yürürlükten kaldırılan 1938 ve 1959 tarihli yasalar mevcut anayasa ve güncel sosyoekonomik şartlar karşısında işlevsiz kaldı.

Kanun hükmünde kararnameyle, yerli ve yabancı şirketlerin petrol arama ve çıkarma faaliyetlerine katılımını kolaylaştırmak amacıyla sözleşme koşulları esnetildi.

Üretim paylaşım sözleşmeleri için 10 yıl uzatma opsiyonuyla 40 yıla, petrol imtiyazları için ise yine 10 yıl uzatma opsiyonuyla 30 yıla kadar süre öngörülürken, petrol hizmet sözleşmeleri de ana katılım modelleri arasında yer aldı.

Devlet, kaynaklar üzerindeki hakimiyetini koruyarak petrol, gaz ve bunlara eşlik eden maddelerin yataklarının "tüm halkın sosyalist mülkiyetinde" olduğunu ve devredilemezlik, zaman aşımına uğramazlık ve haczedilemezlik ilkelerine tabi olduğunu belirtiyor.

Yeni düzenleme, devletin ulusal güvenlik gerekçesiyle ruhsat ve imtiyazları reddetme hakkını saklı tutarken, ulusal enerji güvenliği için ihtiyaç duyulan hidrokarbon kaynaklarının temininde devlete rekabetçi piyasa koşulları çerçevesinde öncelik tanıyor.

Yönetmelik, üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin karşılanması için karada ve sığ sularda yüzde 65, derin sularda ise yüzde 75 üst sınır belirliyor.

- ÇEVRESEL VE CEZAİ SORUMLULUK

Yasal düzenleme, hidrokarbon faaliyetlerini yüksek riskli kabul ederek, kusur veya ihmal kanıtlanmasa bile oluşan zararlardan işletmecileri sorumlu tutuyor. Ayrıca acil durumlar dışında doğal gazın havaya salınmasını ve yakılarak imha edilmesini yasaklıyor.

Ülkede karaborsa ve yakıt dağıtımındaki usulsüzlüklerin artması üzerine yeni mevzuat, tesis ve operasyonların fiziki güvenliğinden doğrudan işletmeci şirketleri sorumlu tutarken, ihlal ve suçlara karşı ağır yaptırımlar öngörüyor.

Küba yönetiminin, yürürlüğe giren düzenlemeyle ciddi sermaye yetersizliği yaşayan ulusal enerji sektörüne uluslararası yatırım çekmeyi, yabancı yatırımcılara hukuki güvenceler sunmayı ve hidrokarbon kaynakları üzerindeki katı devlet kontrolünü sürdürmeyi hedeflediği belirtiliyor.

- KÜBA'DAKİ DURUM

ABD'nin petrol ablukası ve ekonominin kilit sektörlerine yönelik uyguladığı ikincil yaptırımlar Küba'da ekonomik kırılganlığı daha da derinleştiriyor.

Küba halkı, elektrik kesintileri ve toplu taşımanın neredeyse tamamen durması nedeniyle zor günler geçirirken, hastaneler de yalnızca asgari düzeyde hizmet verebiliyor.

Ülkede özellikle kayıt dışı piyasalarda gıda ve ilaç fiyatları fahiş seviyelere yükseliyor.