Baraj güvenliği uzmanından kritik açıklama! Planlama olmasaydı tablo vahim olabilirdi

• HABER 7 - ÖZEL

Merkezi Ankara'da bulunan Baraj Güvenliği Derneği, 6 Şubat Pazartesi günü Kahramanmaraş'ta meydana gelen iki bağımsız depremin akabinde kapsamlı bir çalışmaya girişti.

Derneğin internet sitesi üzerinden yayınlanan "Pazarcık ve Elbistan Depremlerinin Bölgedeki Barajlara Etkisi Üzerine Ön Değerlendirmeler ve Gelecekte Oluşması Muhtemel Problemler" başlıklı araştırmada deprem coğrafyasında yer alan 140 gölet ve barajın yapısına, mevcut durumuna ve son derece kritik baraj güvenliği konusuna yer verildi.

Raporda, depremler sonrasında bölgede potansiyel deprem etkisi altında yer alan iki havzada, bir bölge ve bir kayma zonu bulunduğu tespiti yapıldı ve bunların; Ceyhan havzası, Fırat üst Havzası-Perisuyu bölgesi, Hatay'ın güneyi ile Çelikhan-Doğu Anadolu Fayı (Erkenek ve Pütürge Segmentleri) kayma zonları olduğu belirlendi.

Bölgede yer alan 100'den fazla barajdan bir kısmında hasar, bazılarında da kısmi çatlaklar oluştuğunun belirtildiği raporda, bunların dikkatle takip edilmesi, dolgunun stabilitesi ile ilgili gözlem ve ölçümler yapılması, deprem sonrası sızma oluşmuşsa sızan suyun miktarı ile ilgili gözlem ve ölçümler yapılması gibi bazı önlemlerin alınması gerektiği vurgulandı.

Haber 7'ye özel açıklamalarda bulunan Mudanya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Tosun, asrın felaketi olarak nitelendirilen iki bağımsız depremin akabinde barajların hasarsız veya az hasarlı olma durumlarını mühendislik başarısı olarak yorumladı.

Geoteknik ve Baraj Güvenliği alanlarında çalışmaları bulunan Prof. Dr. Tosun, açığa çıkan devasa enerjiye karşın barajlarımızın ayakta kalışındaki faktörü anlatırken bölgenin günübirlik kontrol edildiğini vurguladı. İşte, Prof. Dr. Tosun'un Haber 7'ye yaptığı özel açıklamalar:

"MÜHENDİSLİK BAŞARISINI GÖRMEZDEN GELEMEYİZ"

Depremin tahrip ettiği bölgede bulunan 140 baraj ve göletin fay hattından uzakta inşa edildiğini vurgulayan Prof. Dr. Hasan Tosun, yapım sürecindeki mühendislik başarısına dikkat çekerek: "Barajlarımız deprem üssüne çok yakın değil. Bu çok önemli bir avantaj… Kontrol edilerek yapıldıklarını görüyoruz. Mühendislik hizmetlerinin doğru yapıldığını görüyoruz. İnşa sürecinde fay hattının geçiş noktaları dikkate alınmış. Buradaki mühendislik başarısını görmezden gelemeyiz… Mühendislik planlamasında geoteknik, hidroloji ve diğer alanlarda çalışmalar yapıldığını biliyoruz. Bunu belirtmekte fayda olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.

SÜREKLİ TAKİPTELER

Milli servet olarak nitelendirilen barajların Devlet Su İşleri kadroları tarafınca günübirlik olarak incelendiğini, anlık önlemler alındığını ve gerektiği takdirde suyun tedricen tahliye edildiğini söyleyen Prof. Dr. Tosun: “Bölgede baraj güvenliği açısından herhangi bir sorun veya sıkıntı yok. Her şey kontrol altında… Bunu gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz. Mesela 2008’de Çin’deki depremde 200’den fazla baraj büyük hasar görmüştü. Şimdi bizim barajlarımız hakikaten bu enerji seviyesinde ve bu büyüklükteki bir depremde ‘en az seviyede zarar gördü’ demek mümkün olur… Devlet Su İşleri kurumunun günübirlik incelemelerde bulunduğunu, anlık önlem aldıklarını biliyoruz. Sürekli kontrol halindeler. Bölge teşkilatlarıyla, şube teşkilatlarıyla, başmühendisleriyle incelemelerde bulunuyorlar. Gerektiği takdirde suyun boşaltılması dahil her türlü önlemi dikkate alıyorlar" dedi.

ALINAN TEDBİRLER 'İŞLETME ÖNLEMLERİ' BAĞLAMINDAYDI

"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen Maraş depremleri sonrasında barajlara yönelik alınan tedbirlerin 'işletme önlemleri' kapsamında olduğunu vurgulayan Mudanya Üniversitesi Rektörü, açıklamalarını şu ifadelerle noktaladı:

“Ortaya çıkan enerji çok büyük bir enerjiydi. İfade edilen afetin boyutu çok büyüktü. Yüz yılın afeti olarak ifade ediliyor. Bugüne kadar görmediğimiz bir enerji büyüklüğüyle karşılaştık biz bu depremde… Yani her yapımızda olduğu gibi barajlarımızda da hasarların olması normaldir, bunlar anormal değildir. Evet iki barajımızda tedricen su boşaltıldı, ancak bu işletme önlemleriydi… Yani suyu minimum seviyeye indirirseniz bundan sonra herhangi bir problem olsa bile siz bu durumun önüne geçmiş olursunuz. Nasıl ki ‘Evlerinize girmeyin’ deniliyorsa, barajlardaki suyun boşaltılması da bir çeşit önlem almaktır…”