Diyarbakır'da sıfır atık seferberliği ulusal politikalara yön veriyor

Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bütüncül bir dönüşüm modeli olarak hayata geçirilen “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları”, 16 Nisan 2026 tarihindeki Diyarbakır Sıfır Atık Çalıştayı ile devam etti.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, Türkiye’de 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecinde yerel, ulusal ve uluslararası kapsamdaki programlarına ara vermeden devam ediyor.

Bu çerçevede Sıfır Atık Vakfı tarafından “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla hayata geçirilen “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” serisi, 16 Nisan 2026 tarihindeki Diyarbakır Sıfır Atık Çalıştayı ile sürdü. Diyarbakır Valiliği himayesinde, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Dicle Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayda gıda, su, enerji, sanayi, tüketim alışkanlıkları ve kamusal alan yönetimi gibi birçok alanda israfın görünmeyen maliyetleri ele alınarak; çevresel, ekonomik ve toplumsal etkiler bütüncül bir yaklaşımla değerlendirildi. Dicle Üniversitesi ev sahipliğinde, 220’si tüzel olmak üzere yaklaşık 300 kişinin katılım gösterdiği çalıştayın açılışında Diyarbakır Vali Yardımcısı Sayın Aziz Gölbaşı, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Sayın Zerin Türk, Dicle Üniversitesi Rektör Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Vahap Özpolat, Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü Sayın Adil Alan ve Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Ufuk Nurullah Bilgin hitaplarda bulundu.

GÜÇLÜ BİR KALKINMA MODELİ VE YAŞAM BİÇİMİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ufuk Nurullah Bilgin, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından başlayan çalıştaydaki konuşmasında sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için bir araya geldiklerini söyleyerek, “Sıfır atık yaklaşımı sadece bir atık yönetim sistemi değil, aynı zamanda güçlü kalkınma modeli ve bir yaşam biçimi halini almıştır. İsrafın önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması, atık oluşumunun en aza indirilmesi ve oluşan atıkların geri kazanılmasını esas alan total bir yaklaşımdır” dedi.

TARIMSAL POTANSİYEL ÜLKE EKONOMİSİNE KATKI SAĞLAYACAK

Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü Adil Alan, tarım sektörünün toprak ve suyla birlikte biyolojik kaynaklara doğrudan bağlı olması sebebiyle sıfır atık uygulamalarının en kritik alanlarından olduğunu vurgulayarak, “İlimiz, sahip olduğu tarımsal potansiyeli ve sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması açısından çok önemli konumdadır. Tüm kurumlarımızla işbirliği geliştirerek, hep birlikte çalışarak sıfır atık konusunu en iyi şekilde değerlendirip ülke ekonomisine katkı sağlaması için elimizden geleni yapmaya hazırız” diye konuştu.

ALDIKLARIMIZI GERİ VERMEDEN SÜRDÜRÜLEBİLİR DÜZEN MÜMKÜN DEĞİL

Dicle Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Vahap Özpolat ise, “Sürdürülebilir yaşam sadece maddi değil, manevi değerler açısından da önemli. Hayatta aldıklarımızı geri vermediğimiz sürece sürdürülebilir bir düzen kurmamız mümkün değil” dedi.

İKLİM KRİZİ GELECEĞİN DEĞİL BUGÜNÜN RİSKİ

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Zerin Türk, iklim krizinin artık geleceğe ait bir risk değil, bugün yaşamın tam içinde karşı karşıya olduğumuz bir durum olduğunu belirterek, “Diyarbakır gibi kuraklık baskısının giderek arttığı, su ve tarım ilişkisinin hayati olduğu bir kentte bu tartışma da oldukça önem kazanıyor” dedi. Türk, belediye olarak iklim değişikliği ve sıfır atık konusunda sorumluluklarının farkında olduklarını söyleyerek, “Sıfır atık alanında da kaynağında ayrıştırma, farkındalık oluşturma ve kurumsal kapasiteyi geliştirme yönünde adımlar atıyoruz” ifadelerini kullandı.

KÜLTÜREL KÖKLERİMİZLE YENİDEN BAĞ KURMA TEKLİFİ

Diyarbakır Vali Yardımcısı Aziz Gölbaşı, Diyarbakır’ın tarihi, kültürel ve toplumsal yapısının doğayla uyumlu yaşamın en güzel örneklerini sunduğunu belirterek, “Binlerce yıllık tarihi, çok katmanlı kültürel yapısı, zengin gastronomisi ve toplumsal dayanışma geleneğiyle yaşayan bir medeniyet havzasında yaşıyoruz” dedi. Gölbaşı, sıfır atık kavramının bu topraklar için yeni olmadığını, geçmişin içinde var olan bir yaşam biçimi olduğunu söyleyerek, “Tam da bu konuda sıfır atık yaklaşımı bize yalnızca çevreyi korumayı değil, kültürel köklerimize yeniden bağ kurmayı da teklif etmektedir” ifadelerini kullandı.

ON DÖRT TEMATİK MASADA ÇÖZÜM ARANDI

Diyarbakır Sıfır Atık Çalıştayı’nda, il düzeyinde çevre ve insan sağlığının korunması, kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve çevre bilincinin yaygınlaştırılması, sıfır atık uygulamalarını güçlendirmek, yerel aktörlerin katkılarını belirlemek ve ulusal stratejilere ışık tutmak amacıyla 14 tematik masadaki il paydaşlarınca verimli tartışmalar gerçekleştirildi. Çalıştay; doğa ve kaynak yönetimi, üretim ve tüketim döngüsü, yaşam alanları ve hizmet sektörleri ile davranış, yönetişim ve finansman olmak üzere dört ana blok altında yapılandırıldı. İklim değişikliği ve afet yönetimi, su verimliliği, gıda israfı, plastik ve ambalaj yönetimi, enerji dönüşümü, sanayi ve döngüsel ekonomi, sürdürülebilir turizm, kamusal alan yönetimi, toplumsal farkındalık, kurumsal koordinasyon ve yeşil finansman gibi kritik başlıklar çok paydaşlı bir yaklaşımla ele alındı.

YEREL BİLGİ VE DENEYİM ULUSAL POLİTİKAYA DÖNÜŞÜYOR

Diyarbakır Sıfır Atık Çalıştayı’nda her tematik masa; mevcut durum analizi, sorun tanımı, çözüm önerisi, uygulama alanı ve izleme göstergeleri çerçevesinde çalışarak somut ve uygulanabilir çıktılar üretti. Bu çıktılar, yalnızca öneri düzeyinde kalmayacak; aynı zamanda pilot uygulamalar, politika önerileri ve performans göstergeleri ile desteklenecek şekilde değerlendirildi. Tematik masalarda veri üretimi, sorun analizi ve çözüm geliştirme süreçlerini kapsayan çalışmalardan elde edilen bulgular, “İl Sıfır Atık Çalıştayı Masa Raporları” hâline getirilerek sistematik biçimde kayıt altına alındı. Çalıştay; Diyarbakır Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda bu verilerin karar vericiler, paydaşlar ve kamuoyu ile paylaşılmasını sağlayacak önemli bir platform niteliği taşıdı. Konferansta, çalıştay çıktıları doğrultusunda hazırlanacak “Yerel Sıfır Atık Hedef Belgesi” de ilan edilerek Diyarbakır’ın kısa, orta ve uzun vadeli çevre hedefleri kamuoyuna sunulacak. Diyarbakır Sıfır Atık Çalıştayı, yerel bilgi ve deneyimin ulusal politika üretimine katkı sunduğu, katılımcı ve veriye dayalı bir çevre yönetimi modelinin önemli bir halkasını oluşturmaktadır. COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları’nın bu iki aşamalı yapısı; analiz, diyalog, karar ve iletişim süreçlerini bir araya getirerek sürdürülebilir bir yerel çevre yönetimi modeli oluşturmayı hedeflemektedir.

GELECEK NESİLLERE YAŞANABİLİR BİR ÇEVRE BIRAKMA SORUMLULUĞU

Çalıştay sürecinde elde edilecek tüm veriler, analizler ve öneriler; Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda ulusal değerlendirme süreçlerine aktarılacaktır. İl düzeyinde hazırlanan raporlar, Türkiye genelinde yürütülen sıfır atık politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacak önemli bir veri kaynağı oluşturacaktır. Bu kapsamda yerel düzeyde üretilen bilgi ve deneyim, ulusal stratejilerin güçlenmesine katkı sunarken; aynı zamanda uluslararası raporlama süreçlerinde kullanılabilecek nitelikte bir veri altyapısı oluşturulmasına da zemin hazırlayacaktır. Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu doğrultusunda Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen çalıştaylarla yerelden başlayan bu dönüşüm süreci, Türkiye’nin sıfır atık vizyonunu daha kapsayıcı, daha uygulanabilir ve daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı hedeflemekte; gelecek nesillere daha yaşanabilir bir çevre bırakma sorumluluğunu ortak bir hedef haline getirmektedir.