Washington’da tarihi imzalar atıldı! İsrail ve Lübnan'ın çerçeve anlaşması nedir?

Haber7-ÖZEL

Ortadoğu'da tansiyonun zirveden düşmediği şu dönmelerde, diplomatik kanallardan tarihi bir hamle geldi. İsrail ile Lübnan, ABD'nin arabuluculuğunda hazırlanan ve sınır hattındaki askeri varlıkları yeniden şekillendirecek olan kritik çerçeve anlaşmasını Washington'da resmen imzaladı. Ekim 2023'ten bu yana Hizbullah ile savaş halinde olan ve Siyonist rejim tarafından mart ayından bu yana Lübnan'da 4.000'den fazla insanın katledildiği çatışma ortamında imzalanan bu mutabakat, taraflar arasında kalıcı barışa giden yolda çok önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

WASHINGTON'DA TARİHİ İMZA: İSRAİL SINIRLARINA DÖNMELİ

Cuma günü Washington'da İsrail ve Lübnan arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının imza töreninde, anlaşmayı "başlangıcın başlangıcı" olarak nitelendiren ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Önümüzde çok iş var. Bugün ilk adım. İlk adım bazen en zor olanıdır” şeklinde konuştu.

Rubio yaptığı açıklamada, anlaşmanın "Lübnan'ın egemenliğini yeniden tesis etmek, Hizbullah'ı silahsızlandırmak ve terörist altyapısını ortadan kaldırmak ve vatandaşlarına yönelik bu tehdit ortadan kalktıktan sonra İsrail'in sınırlarına geri dönmesini sağlamak için açık ve yapılandırılmış bir süreç oluşturduğunu" söyledi. ABD'li bakan, "Ayrıca Lübnan için üçlü bir Askeri Koordinasyon Grubu oluşturuyor... bu da iki tarafın bu çerçeveyi uygulamasına olanak tanıyor" diye ekledi.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Salam sosyal medyada yaptığı açıklamada, anlaşmanın "İsrail'in tüm Lübnan topraklarından çekilmesini hedeflediğini ve yeniden imar sürecinin başlamasını beklediğini" belirtti.

KADEME KADEME GERİ ÇEKİLME! LÜBNANLI SİVİLLER GERİ DÖNECEK

İmza töreninden birkaç saat sonra ABD Dışişleri Bakanlığı anlaşmanın metnini yayınladı. Metinde, Lübnan ordusunun "devlet dışı silahlı grupların (Hizbullah'a açıkça atıfta bulunularak) silahsızlandırılmasının doğrulanması şartıyla, tüm Lübnan toprakları üzerinde etkin egemen otoritesini yeniden tesis edeceği sıralı bir süreçten" bahsediliyor.

Çerçeveye göre, ancak o zaman İsrail Lübnan'dan "aşamalı olarak geri çekilecek." Bu çerçeve, İsrail'in ilk aşamada geri çekilmesi için iki "pilot bölge" öngörüyor; bu bölgelerde Lübnan ordusu "kademe kademe tam ve etkili güvenlik sorumluluğunu üstlenecek.”

Çerçeve belgesinde şu ifadeler yer alıyor:

HİZBULLAH’IN ELİ TETİKTE: İSRAİL’E GÜVEN OLMAZ

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ise çerçeve anlaşmasının "Lübnan'ın tüm toprakları üzerindeki egemenliğini yeniden kazanma yolunda atılan ilk adım" olduğunu söyledi. Ayrıca bunu, "yerinden edilmiş insanların Lübnan devletinin egemenliği altındaki özgürleşmiş şehirlerine geri dönme yolunun başlangıcı" olarak nitelendirdi.

Ancak sahadaki en büyük aktörlerden biri olan Hizbullah cephesinde durum oldukça farklı bir boyutta seyrediyor. Hizbullah'ın görüşüne göre İsrail'e güvenilemez ve Lübnan ordusu yetersiz kalırsa İsrail'le savaşmak için silahlarını elinde tutmak zorundadır. Hizbullah İsrail'in Lübnan'dan koşulsuz olarak ayrılması gerektiğinde ısrar etti ve Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ile "normalleşme olmaması" gerektiğini söyledi.

Son dakika: İsrail ve Lübnan arasında anlaşma!

İSRAİL'İN GÜVENLİK ŞARTLARI VE SINIR TARTIŞMALARI

Bölgeyi kana bulayan İsrail tarafı ise güvenlik garantileri konusunda son derece katı bir tutum sergiliyor. Tel Aviv yönetimi, mevcut anlaşmanın, "Hizbullah silahsızlandırılmadığı ve İsrail Devleti'ne yönelik bir tehdit olduğu sürece" İsrail güçlerinin Lübnan'dan çekilmesini öngörmediğini ısrarla vurguladı.

Çerçeve anlaşmasında İsrail'in "İsrail topraklarında herhangi bir toprak iddiası olmadığını beyan ettiği" yönünde bir madde yer almaktadır. Ancak Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de dahil olmak üzere İsrailli yetkililer, İsrail'in Lübnan'da uzun vadeli kalabileceğini öne sürdüler. Smotrich bu haftanın başlarında, "Hizbullah silahsızlanana kadar orada olacağız ve bence bundan sonra da olmaya devam edecek, çünkü savunulabilir sınırlara ihtiyacımız var" ifadelerine yer verdi.