Atatürk'ün yasakladığı halde en çok beğendiği kitap: Bozkurt

Tarih ve biyografi okurlarının yakından bildiği, yayımlandığı dönemde büyük tartışmalara yol açan ve dönemin hükümeti tarafından yurda sokulması engellenen Bozkurt, Beyan Yayınları tarafından yeniden okura sunuldu. İngiliz yazar H.C. Armstrong'un imzasını taşıyan bu dikkat çekici eser, sadece içeriğiyle değil, etrafında dönen tarihi anekdotlarla da kültür dünyamızda özel bir yere sahip. Resmi tarih yazımının dışına çıkan üslubuyla dikkat çeken kitap, Cumhuriyet'in kurucu kadrolarına ve dönemin siyasi atmosferine dışarıdan bir gözle bakma imkanı sunuyor.

TARTIŞMALARIN ODAĞINDAKİ GERÇEKLİK OLGUSU

Yayımlandığı günden bu yana eserin kurgu mu yoksa gerçek bir belgesel niteliğinde mi olduğu sorusu edebiyat ve tarih çevrelerinde sıkça gündeme gelmiştir. Yazar H.C. Armstrong, kitabına yöneltilen bu eleştirilere ve merak dolu sorulara kesin bir dille cevap veriyor. Eserin girişinde yer alan notlarında yazar, aktardığı bütün alıntıların ve konuşmaların doğrudan Mustafa Kemal tarafından verildiğini veya son derece titiz biçimde sınanmış kaynaklardan elde edildiğini vurguluyor. Armstrong, bu durumu "Bozkurt adlı eserimde aktardığım bütün alıntılar ve konuşmalar -kanıtı daha az kesin olduğu için yalnızca önemsiz sayılabilecek iki küçük istisna dışında- ya doğrudan Mustafa Kemal tarafından verilmiş ya da doğruluğu ve değeri kabul edilmeden önce son derece titiz biçimde sınanmış ve değerlendirilmiş yazılı veya sözlü kaynaklardan elde edilmiştir" sözleriyle ifade ederek eserinin ciddiyetinin altını çiziyor.

ÇANKAYA SOFRASINDA BİR GECE VE ATATÜRK'ÜN LATİFESİ

Kitabın Türkiye'deki serüveni ise en az içeriği kadar ilgi çekici bir hikayeye dayanıyor. Dönemin hükümeti tarafından eserin yurda sokulması engellendiğinde, bu yasak kararı bizzat Mustafa Kemal Atatürk'ün dikkatini çekiyor. Kılıç Ali'nin Atatürk'ün Hususiyetleri adlı eserinde aktardığına göre, Atatürk kitabı merak edip getirtiyor ve bir gece sofrasında geç saatlere kadar tercüme ettirerek dinliyor. Armstrong'un garazkarane bulduğu yorumlarına ve şahsi hayatına dair yazdıklarına sinirlenmek yerine tarihi bir olgunlukla yaklaşan Atatürk, kitabı sonuna kadar dinledikten sonra tarihe geçen şu sözleri sarf ediyor: "Hükümet bunu memlekete sokmamakla hata etmiş. Adamcağız bizim yaptığımız sefahati eksik yazmış, bu eksiklerini ben ikmal edeyim de kitaba müsaade edilsin ve memlekette okunsun!"

YASAKLI AMA EN ÇOK BEĞENİLEN BİYOGRAFİ

Eserin edebi ve tarihi değerini pekiştiren bir diğer önemli tanıklık ise Falih Rıfkı Atay'dan geliyor. Atay, meşhur eseri Çankaya'da bu ilginç çelişkiyi okurlarına aktarırken, Atatürk'ün kendisine dair yazılanlar arasındaki tercihine dikkat çekiyor. Atay'ın, "Atatürk, övülmekten hiç şüphesiz hoşlanmakla beraber, Türkiye'de yayınlanmasına izin verilmeyen Armstrong'un Bozkurt'u, kendi üzerine yazılmış eserler arasında en beğendiği idi" şeklindeki ifadeleri, kitabın neden mutlaka okunması gereken bir referans kaynağı olduğunu gözler önüne seriyor. 

Beyan Yayınları'nın titiz bir çalışmayla kültür hayatımıza kazandırdığı Bozkurt, resmi tarihin ötesine geçmek, dönemin ruhunu farklı bir perspektiften okumak ve liderlerin eleştirilere verdikleri tarihi cevapları anlamak isteyen her okurun kütüphanesinde bulunması gereken nadide bir eser olarak öne çıkıyor.

KİTAP KÜNYESİ
Kitabın Adı: Bozkurt
Yazarı: H.C. Armstrong
Yayınevi: Beyan Yayınları
Türü: Biyografi / Tarih İncelemesi