İRAN’da kritik eşik:Hamaney sonrası rejim değişir mi?

Orta Doğu, dün İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırılar ile sarsıldı. İran dini lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey askeri yetkilinin öldürüldüğü saldırıların ardından, Tahran bölgedeki ABD üslerini ve Tel-Aviv'i hedef aldı.

"İLK TAHLİLDE REJİM DEĞİŞMEZ"

İRAM Uzmanı Oral Toğa, Hamaney’in ölümünün ardından ilk tahlilde bir rejim değişikliği beklemiyorum. Süreç  daha çok "elitler arası güç paylaşımı" üzerinden ilerler. Yeni gelecek rehberin pozisyonunu tahkim etmesi gerekiyor. Rejimin değişmesi o kadar kolay bir konu değil, çok kökleşmiş bir yapıdan bahsediyoruz. Ancak yeni rehberin kim olacağı ve bu isme kimin ‘kingmaker’lık (oyun kuruculuk) yapacağı, İran’ın yeni çehresini belirleyecektir" dedi.

"İRAN KENDİNİ HIZLI BİR ŞEKİLDE TAHKİM EDECEKTİR"

İran’ın geçici liderlik konseyi kurma hazırlığına da değinen Toğa, bu durumun anayasanın 111. maddesine uygun olduğunu hatırlattı. Tahran yönetiminin bu tür bir suikast senaryosuna karşı hazırlıklı olduğunu belirten Oral Toğa, "Saldırıdan hemen sonra İran’ın hızlıca koordine olması ve yanıt vermesi, bu senaryonun önceden çalışıldığını gösteriyor. Sistemin içeride bir ‘fitne’ çıkmadan hızlıca tahkimat sürecine girmesini bekliyorum" ifadelerini kullandı.

İRAN'DAN ASİMETRİK SAVAŞ STRATEJİSİ

İran’ın bölgedeki ABD üslerini ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi stratejik noktaları hedef almasını da değerlendiren "asimetrik savaş" konseptiyle açıklayan Oral Toğa,  "İran burada bir maliyet yaratma peşinde. ‘Burası güvenli değilse hiçbir yer güvenli değil’ mesajı veriliyor. Özellikle Körfez’deki sembol yerlerin vurulması, ekonomik güvenliğin ancak İran’ın güvenliğiyle mümkün olabileceğini gösterme amacı taşıyor." dedi.

Mossad ve CIA’in içerideki varlığının açık bir istihbarat zaafiyeti yarattığını ifade eden Toğa, "İran’ın yeni dönemde içerideki unsurları temizlemesi gerekiyor.Aksi takdirde sabotajların devam edebilir. Şu an için önceliğin iç konsolidasyon ve İran’ın sistemi tekrar oturtana kadar gerilimi kontrollü seviyede tutmaya çalışabilir" açıklamalarında bulundu. 

HÜRMÜZ BOĞAZI KAPALI KAPALABİLİR Mİ?

İRAM Uzmanı Oral Toğa Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararını da değerlendirerek şunları söyledi:

İran'ı ben çok gerilim tırmandırıp da daha fazla çatışma üzerine çekmek istediğini zannetmiyorum. Çünkü iç siyaset anlamında bir konsolidasyon ihtiyacı var.Ve sistemi tekrar oturtma ihtiyacı var.  Eğer hasımları üzerine gelmedikçe İran'ın daha fazla çatışmayı bir yere taşıyacağını şu aşamada şu gün itibariyle düşünmüyorum.  Ama süre çok kaygan olduğu için bu yorumun boşa düşmesi bir saat bile bulabilir. O yüzden bir şey de diyemiyorum. Ama şu noktada benim gördüğüm İran şu an iç anlamda bir konsolidasyon ihtiyacı duyuyor. Dolayısıyla bunun için iç çatışmalardan, kavgalardan kaçınmak adına  oldukça hızlı ve net adımlarla İran'ın bir tahkimat sürecine gireceğini öngörüyorum.