Selahattin Demirtaş için 'tek' şart: 12 maddelik çerçeve yasanın bilinmeyenleri

Cumhur İttifakı'nın "Terörsüz Türkiye" sürecinin hukuki altyapısını oluşturmayı amaçlayan "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunuldu.

12 maddeden oluşan teklif, örgüt suçlarına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinde belirli şartlara bağlı yeni bir uygulama öngörürken, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın da düzenlemeden yararlanabilmesinin önünü açabilecek hükümler içeriyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için ise PKK/KCK ve bağlantılı tüm yapıların silah bırakmasına ilişkin güvenlik kurumlarının tespiti ile Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanması şartı aranacak.

Teklifin genel gerekçesinde düzenlemenin bir genel af niteliği taşımadığı, yalnızca belirli koşullara bağlı ve sınırlı bir ceza ile infaz hukuku düzenlemesi olduğu vurgulandı.

DEMİRTAŞ DÜZENLEMEDEN YARARLANABİLECEK Mİ?

Teklifte kasten öldürme suçu kapsam dışında tutulurken, diğer örgüt suçlarına ilişkin düzenlemeler korunuyor. Bu nedenle eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın da kanundan yararlanabilmesinin önü açılıyor.

Ancak bunun gerçekleşebilmesi için Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanması, kanunda öngörülen başvurunun yapılması ve diğer şartların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekiyor.

Demirtaş, Kobani davasında kasten öldürme suçundan beraat etmiş, "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım" başta olmak üzere çeşitli örgüt suçlarından toplam 42 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

Teklifte yer alan diğer düzenlemeler ise şu şekilde:

HANGİ SUÇLAR TEKLİF KAPSAMINA ALINDI?

Teklif; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ile örgütün faaliyeti kapsamında işlendiği belirtilen suçları kapsıyor.

Bunun yanında, örgüt lehine işlendiği değerlendirilen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da düzenlemeye dahil ediliyor.

UYGULAMA HANGİ ŞARTIN GERÇEKLEŞMESİYLE BAŞLAYACAK?

Kanun, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Ancak hükümlerinin uygulanabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığını sona erdirdiğinin ve elindeki tüm silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek.

Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından düzenleme uygulanabilecek. Bu şart yerine getirilmeden soruşturmaların ertelenmesi veya infazların durdurulması mümkün olmayacak.

HANGİ SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA BIRAKILDI?

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar teklif kapsamına alınmadı.

TERÖR ÖRGÜTÜ LİDERİ ABDULLAH ÖCALAN VE ÖRGÜTÜN ÜST YÖNETİMİ DÜZENLEMEDEN YARARLANABİLECEK Mİ?

Teklif metninde terör örgütü lideri Abdullah Öcalan'ın adına yer verilmiyor.

SÜRECİ HANGİ KURUMLAR TAKİP EDECEK?

Teklif kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri'nden oluşan sekiz üyeli Takip ve Koordinasyon Kurulu kurulacak.

Kurul, uygulamayı denetleyecek, alt komisyonlar oluşturabilecek, sürecin ilerleyişini takip edecek ve ihtiyaç duyulması halinde yeni hukuki veya idari düzenlemeler yapılmasını önerebilecek.

Bunun yanında TBMM Başkanlığı bünyesinde oluşturulacak 17 üyeli İzleme Komisyonu da uygulamayı takip ederek tavsiye kararları hazırlayabilecek.

SİYASİ YASAKLARIN KALDIRILMASI NASIL MÜMKÜN OLACAK?

Mahkumiyetlerden kaynaklanan siyasi yasaklar ile kamu görevine girme, seçilme ve benzeri hak yoksunluklarının kaldırılabilmesi için Takip ve Koordinasyon Kurulu'nun ilgili mahkemeye veya infaz hakimliğine başvuruda bulunabilmesi öngörülüyor.

5 yıllık infaz ertelemesi verilen kişiler için 2 yıl, 10 yıllık infaz ertelemesi verilenler için ise 3 yıllık sürenin dolması gerekecek.

Hak yoksunluklarının kaldırılmasına ilişkin son kararı ilgili mahkemeler verecek.

ESKİ OLAYLARLA İLGİLİ YENİ SORUŞTURMALAR AÇILABİLECEK Mİ?

Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlendiği iddia edilen ve teklif kapsamına giren suçlarla ilgili bu tarihten sonra soruşturma açılması, Takip ve Koordinasyon Kurulu'nun iznine bağlı olacak.

DÜZENLEMEDEN YARARLANMAK İSTEYENLER NE YAPACAK?

Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya kurulun belirleyeceği kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.

HANGİ SORUŞTURMA VE DAVALAR ERTELENECEK?

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl süreyle ertelenecek.

Üst sınırı 15 yılı aşan, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olarak uygulanacak.

TUTUKLULAR VE DEVAM EDEN DOSYALAR NASIL ETKİLENECEK?

Erteleme kapsamına giren dosyalarda uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilecek. Şartların oluşması halinde bu tedbirlerin kaldırılması mümkün olacak.

İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar bozularak yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek, dosyalar ve deliller muhafaza edilecek.

Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri tasfiye edilerek Hazine'ye irat kaydedilecek. Savcılık veya mahkemenin verdiği erteleme kararlarına ise iki hafta içinde itiraz edilebilecek.

12 MADDELİK ÇERÇEVE YASANIN TAM METNİ 1- Amaç ve kapsam: Kanunun amacı, PKK/KCK'nın fiilen sona erdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ile MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından uygulanacak hukuki süreci düzenlemek. Teklif; örgüt üyeliği, yöneticiliği, yardım, propaganda, örgüt faaliyetleri kapsamındaki suçlar ile terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor. 2- Tanımlar: Kanunda geçen "örgüt" ifadesinin PKK/KCK ve bağlı tüm oluşumları, "Kurul" ifadesinin ise kanun kapsamında oluşturulacak kurulu ifade ettiği belirtiliyor. 3- Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi: Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde, kapsam dahilindeki suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar suçun niteliğine göre 5 veya 10 yıl süreyle erteleniyor. Kasten öldürme ve bazı ağır suçlar kapsam dışında bırakılıyor. 4- Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemeleri: Erteleme kapsamındaki dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yeniden değerlendirilecek, gerekli görülmesi halinde kaldırılacak. İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar için bozma kararı verilebilecek. 5- Erteleme kararlarının kaydı ve yeniden suç işlenmesi: Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecek. Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kaldırılacak, suç işlenmemesi halinde dosyalar düşecek veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilecek. 6- Mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi: Kapsam dahilindeki hükümlüler için cezaların infazı 5 veya 10 yıl ertelenecek. Kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile bazı ağır suçlardan mahkûm olanlar bu düzenlemeden yararlanamayacak. 7- Takip, koordinasyon ve uygulama: Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında oluşturulacak kurul süreci yönetecek, değerlendirecek, gerekli görülmesi halinde yeni düzenlemeler önerecek. TBMM'de ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulacak. 8- Silah ve malzeme teslimi: Örgüt mensuplarınca teslim edilen silah, mühimmat, patlayıcı ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Uygulama esasları İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenecek. 9- Süre: Kanundan yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek. 10- Görev ve sorumluluk: Kanun kapsamındaki görevler ilgili kamu kurumlarınca gecikmeksizin yerine getirilecek. Görevliler, bu kapsamda yürüttükleri faaliyetler nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımayacak. 11- Yürürlük: Kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. 12- Yürütme: Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.

ERTELEME SÜRESİNDE YENİ BİR TERÖR SUÇU İŞLENİRSE NE OLACAK?

Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma ya da dava kaldığı yerden devam edecek.

Bu durumda verilecek mahkumiyet kararının infazında teklifte yer alan erteleme hükümlerinden yararlanılamayacak.

Erteleme süresi boyunca yeni bir terör suçu işlenmemesi halinde ise soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, davalarda düşme kararı verilecek. İnfazı ertelenen mahkumiyetler ise infaz edilmiş sayılacak.

TESLİM EDİLEN SİLAH VE MÜHİMMATLA İLGİLİ NASIL BİR UYGULAMA YAPILACAK?

Örgüt mensuplarınca teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat, patlayıcı madde ile diğer araç ve gereçler kayıt altına alınacak. Uygulamanın usul ve esasları İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

KAMU GÖREVLİLERİNE HANGİ GÜVENCE GETİRİLİYOR?

Teklifte, kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kamu görevlilerinin bu faaliyetleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımayacağı hüküm altına alınıyor.