TDK'dan 'light' kebaba isim

Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, Adana'da, isim değişikliği yapma konusunda ikna ettiği "Light Kebap" tabelalı işyeri sahibi Reşit Cebe'ye verdiği sözü yerine getirdi. Akalın, Türk dili uzmanlarınca 'light'ın karşılığı olarak bulunan Türkçe 5 ismi işyeri sahibine bildirdi.
Akalın, 18 Şubat 2006 tarihinde memleketi Adana'da gezerken gözüne
çarpan ve "Light kebap" yazan tabelası nedeniyle ziyaret ettiği
Reşit Cebe ile ikinci kez bir araya geldi.

Reşit Cebe'ye ilk ziyaretinde, "Light kebap Adana'yı da Türkçe'yi
de bozar. İngilizce tabelayı kaldır, aynı anlama gelecek Türkçe isim
bulalım" sözü verdiğini hatırlatan Akalın, "Kurumumuzun Türk dili
uzmanları, İngilizce (hafif) anlamına gelen 'Light' yerine, Yeğni,
Özgün, Özlü, Gözde ve Özde Kebap isimlerini belirlediler" dedi.
Reşit Cebe'den bu isimlerden birinde karar vermesini isteyen
Akalın, son yıllarda "light" sözünün Türkçe'de olur olmaz her yerde
kullanıldığına dikkati çekerek, şunları söyledi:
"Hazırlanışıyla, pişirilişiyle, sunuluşuyla, tadıyla mutfak
kültürümüzün en zengin türlerinden olan kebabımızın adının önüne
İngilizce (light) sözcüğünü getirmek, dilimizin yanı sıra mutfak
kültürümüzü de yozlaştırıyor, yabancılaştırıyor.
İngilizce'deki (light) sözcüğü bu örneklerde kalorisi düşük, hafif
yiyecekler anlamında kullanılmaktadır. Söz varlığı bakımından son
derece güçlü olan Türkçemizde bu anlamda 'yeğni' sözü bulunuyor.
Dilimizin söz varlığında yüzyıllardır kullanılan 'yeğni' sözü
halkımızın söz varlığında da yaşamaktadır."
Kebapçı Reşit Cebe'nin, işyerine isim konusunda "Özgün Kebap,
Özgün Adana Kebabı, Özgün Tavuk Kebabı" seçeneklerini de düşünmesini
isteyen Akalın, "Özgün, (orijinal) anlamındadır. Buluşu size ait
olduğu için özgün sözcüğünü de tercih edebilirsiniz" dedi.
Önerilen bir başka isim "Özlü"nün ise "benliğinde, varlığında,
yapısında herhangi bir nitelik bulunan" anlamına geldiğini anlatan
Akalın, "Bu kebap için özel olarak ürettiğiniz sos dolayısıyla,
'özlü' adı üzerinde de düşünmenizde fayda var" diye konuştu.

-GÖZDE VE ÖZDE-

Akalın, kelime anlamı "benzerleri arasında nitelikleri sebebiyle
üstün tutulan, beğenilen, önem verilen" olan "Gözde"nin de "light
Kebap" adına bir başka alternatif olduğunu, kebabın benzerleri
arasında sağlıklı, hafif oluşu ve diğer nitelikleri sebebiyle
üstünlüğü bakımında bu adın tercih edilebileceğini vurguladı.
Kebapçı Reşit Cebe'ye, "Niteliklerini, üstünlüklerini özünde
taşıyan" anlamına gelen "Özde" sözcüğünün de bir başka alternatif
olabileceğini ifade eden Akalın, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Seçeceğiniz bir adla tadı sizden olan kebabınızın adı da bizden
olacak. Teklif ettiğimiz adlardan birini kullanarak işyerinizin adında
yapacağınız değişiklik, Türkçe'nin yozlaştırılması ve
yabancılaştırılması karşısında Adana'nın ve Anadolu'nun gür sesi
olarak yankılanacaktır. Bu hareketinizle Türkçe gönüllülerinin
sevgisini ve hayranlığını kazanacak, halkımıza, esnafımıza,
şirketlerimize örnek olacaksınız. Bu konuda göstereceğiniz duyarlılığa
hemşehriniz olarak şimdiden teşekkür ediyorum."
Kebapçı Reşit Cebe ise TDK'nın belirlediği isimlerden birini
seçmek için müşterilerinin de görüşünü alarak karara varacağını
söyledi.
TDK Başkanı Akalın, bunun üzerine, Reşit Usta kararını verdiğinde,
tabelasını değiştirirken de yanında olacaklarını sözlerine ekledi.