Hamas'ın yeni lideri Halil El-Hayya aslında kimdir?

20 Temmuz 2026 tarihinde resmi olarak  Halid Meşal'e karşı yarışan Halil el-Hayye'nin Siyasi Büro Başkanı seçildiğini duyurdu. 

HALİL EL HAYYA KİMDİR?

1960’ta Gazze’de doğdu. Lisans eğitimini Gazze’de tamamlayan Hayye, 1997 yılında “Sünnet-i Nebeviye ve Hadis İlimleri” alanında doktora derecesi aldı. 1980’lerin başında Müslüman Kardeşler çevresine katıldı. 

Gazze Şeridi'ndeki Hamas hareketinin fiili lideri ve Hamas müzakere heyetinin başkanı olan el-Hayye, Sinvar'ın en yakın isimlerinden biri ve İran ekseninin sıkı bir müttefiki olarak kabul ediliyor. Seçimlerde, Hamas'ın yurtdışındaki lideri olan, daha önce de siyasi büroya başkanlık etmiş, Tahran'a karşı daha bağımsız bir çizgiyi temsil eden ve Katar ile Türkiye'ye güçlü bağları bulunan Halid Meşal'i mağlup etti.

Hamas kaynakları dün, Gazze Şeridi'ndeki Şura Konseyi üyelerinin "neredeyse oybirliğiyle" el-Hayye lehinde oy kullandığını, nihai kararın ise Batı Şeria ve yurtdışındaki konsey üyelerinin oylarının da değerlendirilmesiyle alındığını belirtti. Dün eş-Şark'ın haberine göre, bu sürece ilk kez İsrail hapishanelerinde bulunan güvenlik tutukluları olan konsey üyeleri de olağanüstü bir şekilde katıldı ve oyları gizli yollarla iletildi.

El-Hayye'nin seçilmesiyle birlikte, hareketin ağırlık merkezi Gazze Şeridi içinde kalacak. Bu durumda, Ali el-Amudi'nin Hamas'ın Gazze'deki siyasi büro başkanı olarak atanması beklenirken, Zahir Cebarin Batı Şeria dosyasından sorumlu olmaya devam edecek.

Hamas tüzüğüne göre, hareket her dört yılda bir iç seçimler düzenlemektedir. Sinvar'ın suikastından sonra ve operasyonel koşullar seçim yapılmasına izin vermediğinden, Hamas beş üyeli geçici bir "komuta konseyi" kurmuştu. Konseyin başkanlığını, Genel Şura Konseyi Başkanı Muhammed Darviş ("Ebu Amr Hasan" takma adıyla bilinir) yürütüyordu ve üyeleri arasında üç bölgenin (Gazze, Batı Şeria, Yurtdışı) başkanları ile güvenlik gerekçeleriyle kimliği tamamen gizli tutulan Siyasi Büro Sekreteri yer alıyordu.

HAMAS'IN YÜZÜ HALİNE GELDİ

"Ebu Usame" olarak da bilinen el-Hayye, 1960 yılında Gazze Şeridi'nde doğdu ve Hamas'ın 1987'deki kuruluşundan bu yana örgütün aktif bir üyesi olarak kabul ediliyor. 1980'lerin başında, Hamas'ın doğduğu Müslüman Kardeşler teşkilatına katıldı ve İsmail Heniyye ile Yahya Sinvar'la birlikte burada aktif oldu. El-Hayye, Hamas saflarında büyüdü ve yıllar içinde İsrail güvenlik güçleri tarafından Gazze Şeridi'nde birkaç kez tutuklandı.

El-Hayye oldukça dindar bir kişi olarak kabul edilir. Lisansını Gazze'de, yüksek lisansını Ürdün'deki bir üniversitede, doktorasını ise Sudan'daki Kur'an ve İslam İlimleri Üniversitesi'nde yaptı. 1980'li ve 1990'lı yıllarda, El-Cezire'ye göre, Hamas'ın daha sonra kullanacağı iç mekanizmaların (İsrail'in istihbarat sızmalarını önlemeyi içeren örgütsel güvenlik mekanizması dahil) inşasında yer aldı. 

El-Hayye, Katar merkezli ağa göre, Birinci İntifada sırasında tutuklandığı bir seferde hapishanede ağır sorgulamalara ve işkencelere maruz kaldığını ve bu sırada neredeyse öldüğünü iddia etti.

2006 yılında, Hamas listesinden Filistin Parlamentosu'na seçildi - bu, parlamentoya yapılan son seçimlerdi ve Hamas çoğunluğu kazanmıştı. 

Ayrıca Gazze'de Hamas'ın Medya Ofisi'nin başkanlığını yaptı ve yıllar içinde daha fazla güç ve deneyim kazandı. 2017'de Yahya Sinvar, Hamas'ın Gazze lideri seçildiğinde, el-Hayye onun yardımcısı olarak seçildi.

El-Hayye, yıllar içinde İsrail saldırılarında dört oğlunu kaybetti. 

Evi 2007 ve 2014'te bombalandı. 

"Koruyucu Kaya" Operasyonu sırasındaki saldırıda en büyük oğlu Usame, gelini ve torunu öldü. 

Daha önce, 2008'de oğlu Hamza öldürüldü. Başka bir oğlu Ma'mun, İsrail'in el-Hayye'nin kendisini ve diğer üst düzey Hamas yetkililerini öldürmeye çalıştığı Doha'daki saldırıda öldü.

Bu saldırı başarısız oldu. Geçen Mayıs ayında oğlu Azzam, Gazze Şehri'ndeki bir saldırıda öldürüldü.