Harita krizi tırmanıyor! Irak, Kuveyt'e resti çekti: Hiçbir devlet müdahale edemez

Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Irak, BM'ye Irak deniz alanlarına ilişkin iddiaları içeren bir koordinat liste ve harita sundu. Bu koordinatlar ve harita, Kuveyt'in deniz bölgeleri ve Irak'la istikrarlı su alanları üzerindeki egemenliğine yönelik ihlaller içeriyor." denildi.

Açıklamada, "Feşt el-Kayd" ve "Feşt el-Ayc" deniz bölgelerinin Kuveyt egemenliğinde olduklarına dair bugüne kadar herhangi bir anlaşmazlığın söz konusu olmadığı vurgulandı.

Irak'ın Kuveyt Maslahatgüzarı Zeyd Abbas Şenşul'un Dışişleri Bakanlığına çağrıldığı belirtilen açıklamada, Irak'ın BM'ye sunduğu ve Kuveyt'in deniz alanları üzerindeki egemenliğini ihlal eden iddialara karşı Şenşul'a resmi bir protesto notası verildiği kaydedildi.

Açıklamada, "Kuveyt devleti, Irak'ı iki kardeş ülke ve halkları arasındaki tarihi ilişkilerin seyrini dikkate almaya, uluslararası hukukun kuralları ve ilkeleri doğrultusunda, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde belirtilenlere ve iki ülke arasında sağlanan mutabakat, anlaşma ve ikili mutabakat zaptlarına uygun olarak ciddi ve sorumlu bir şekilde hareket etmeye çağırır." ifadeleri yer aldı.

IRAK: HİÇBİR DEVLET MÜDAHALE ETME HAKKINA SAHİP DEĞİL 

Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise Bağdat'ın deniz alanlarıyla ilgili BM'ye sunduğu haritayla ilgili, "Irak hükümetinin 2025 tarihli (266) sayılı kararı, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümleri ve uluslararası hukuk kuralları uyarınca, Irak'ın deniz alanlarındaki hak ve yetkilerine ilişkin bir dizi Irak kanunu, kararı ve beyanına dayanıyor." denildi.

Irak deniz bölgelerinin tanımlanmasına ilişkin kararın önceki yasal prosedürlerle doğru koordinatlarla desteklenen tek bir belgede toplamak ve tamamlamak amacıyla alındığı dile getirilen açıklamada, Bağdat'ın uluslararası deniz hukukundaki gelişmeleri de dikkate aldığı ifade edildi.

"Irak, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak deniz bölgelerinin belirlenmesinin egemen bir mesele olduğunu ve hiçbir devletin buna müdahale etme hakkına sahip olmadığını teyit ediyor." ifadelerine yerv erilen açıklamada, Irak'ın uluslararası hukukun ilgili hükümlerine ve ilkelerine saygı duyduğu kaydedildi.

Irak'ın 1990'da Kuveyt'i işgalinin ardından, BM Güvenlik Konseyinin (BMGK) 1993 yılında aldığı 833 sayılı kararla, Irak ile Kuveyt arasındaki kara sınırı belirlenmiş ancak deniz sınırının çizilmesi iki ülkeye bırakılmıştı.

Kuveyt ve Irak arasındaki ilişkiler, Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin'in 1990'da Kuveyt'i işgal etmesinden sonra tamamen kesilmişti. ABD'nin Irak'ı 2003'te işgal etmesi ve Saddam Hüseyin'in devrilmesinin ardından iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler yeniden kurulmuştu.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN KUVEYT'E DESTEK

Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Umman, Irak'ın Birleşmiş Milletlere (BM) sunduğu yeni "deniz sınırı haritasını", Kuveyt'in deniz yetki alanları üzerindeki egemenliğine yönelik bir ihlal olarak değerlendirerek, diyalog çağrısında bulundu.

Suudi Arabistan'ın Irak tarafından BM'ye sunulan yeni sınır haritasına ilişkin gelişmeleri ve içerdiği ihlalleri derin bir endişeyle takip ettiği belirtildi.

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu bölgenin "Suudi Arabistan–Kuveyt bölünmüş bölgesine bitişik ve iki ülkenin yürürlükteki anlaşmalar uyarınca doğal kaynaklarını Suudi Arabistan ve Kuveyt'in birlikte paylaştığı, deniz altında kalan bölünmüş alanının bazı kısımlarını kapsadığı" ifade edildi.

Riyad, söz konusu koordinatların Kuveyt'in deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini savunarak, "Suudi Arabistan ile Kuveyt arasında sınırları onaylanmış, bölünmüş bölgede herhangi bir başka tarafın hak iddiasında bulunmasını kesin bir dille reddettiğini" kaydetti.

Irak'ın 1993 tarihli 833 sayılı BM Güvenlik Konseyi Kararına uyması ve Kuveyt'in egemenliğine saygı göstermesi gerektiğinin altı çizilen açıklamada, Suudi Arabistan diyalog çağrısında bulunarak uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilkelerine bağlı kalınmasını istedi.

KATAR

Katar ise Kuveyt'le tam dayanışma içerisinde olduğunu açıklayarak, Kuveyt'in deniz yetki alanlarındaki tam egemenliğine desteğini teyit etti.

Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Katar'ın, Irak'ın sunduğu koordinatların Kuveyt'in egemenliğine yönelik ihlaller içerdiğini yakından takip ettiğini belirtti.

Katar, 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne bağlı kalınması, Kuveyt ile Irak arasındaki mutabakatlar, anlaşmalar ve iyi niyet protokolleriyle uyumlu hareket edilmesi çağrısında bulundu.

BAE

BAE, Kuveyt'le "tam ve sarsılmaz şekilde" dayanışma içerisinde olduğunu; egemenliğine ve ulusal çıkarlarına zarar verecek herhangi bir girişimde Kuveyt'in yanında yer aldığını vurguladı.

Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Abu Dabi'nin Irak'ın sunduğu koordinatlarda yer alan hususlar konusundaki endişesi ve kınaması aktarıldı.

BAE, Irak'a sorumluluk ruhuyla hareket edilmesi, meselenin yapıcı diyalog ve diplomatik kanallar aracılığıyla ele alınması çağrısında bulunarak, bunun bölgedeki güvenlik ve istikrarı güçlendireceğini vurguladı.

BAHREYN

Bahreyn Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise Irak'ın sunduğu harita konusuyla ilgili gelişmelerin yakından takip edildiği kaydedildi.

Kuveyt'in deniz yetki alanları üzerindeki tam egemenliği teyit edilen açıklamada, başka tarafların herhangi bir hak iddiasının kesin şekilde reddedildiği aktarıldı.

Manama, Bağdat'a iki ülke arasındaki tarihi ilişkiyi gözetmesi, uluslararası hukuk kuralları ile 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde ciddi ve sorumlu bir tutum sergilemesi çağrısında bulundu.

UMMAN

Umman da Irak'ın sunduğu haritada yer alan, Kuveyt'in deniz yetki alanları üzerindeki egemenliğine yönelik ihlallerini büyük bir dikkatle takip ettiğini duyurdu.

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Umman'ın Kuveyt'in tüm deniz yetki alanları üzerindeki egemenliğini desteklediği kaydedildi.

Ayrıca Irak'a Kuveyt ile arasındaki tarihi ve kardeşlik ilişkilerinin seyrini, iyi komşuluk ilkelerini ve uluslararası hukuk kurallarını dikkate alması, 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümlerine ve iki kardeş ülke arasında imzalanmış ikili mutabakatlar, anlaşmalar ve iyi niyet protokollerine uygun hareket etmesi çağrısı yapıldı.

Ayrıca Bakanlıktan yapılan bir başka açıklamaya göre, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, bölgede yaşanan son gelişmelere ilişkin istişarelerde bulunmak üzere Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Taraflar görüşmede, uluslararası hukukun temel ilkelerine bağlı kalmanın ve devletlerin egemenliğine saygı göstermenin önemini vurguladı.

Busaidi ile Hüseyin, anlaşmazlıkların barışçıl yollar ve yapıcı diyalog aracılığıyla çözülmesi gerektiğini belirterek, bunun güvenlik ve istikrarın pekiştirilmesine ve bölge halklarının kalkınma ile refah beklentilerinin karşılanmasına katkı sağlayacağını ifade etti.