ABD ve İran'dan Irak'ta güç mücadelesi! Bağdat savunma için harekete geçti
ABD ve İran savaşında tarafların birbirlerini zayıflatma mücadelesinde Irak toprakları da tehlike altına girdi. ABD ve İran Irak'ın taraf olmasını isterken Bağdat ise kendi meşru savunma hakkını duyurdu.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile başlayan ve İran’ın misillemeleri ile tırmanışa geçen savaş bölgeye yayılarak Ortadoğu coğrafyasına yayılmış durumda.
Saldırılar sırasında Irak, hem ABD/İsrail ekseninde hem de İran’dan gelen doğrudan veya dolaylı saldırıların kesiştiği ülke haline geldi.
Politics Today gazetesinde ABD ve İran savaşı arsında kalan Irak'ın geleceğine yönelik analizde bulunan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Bilgay Duman, "İran'a karşı yürütülen savaş, Irak'taki çatışmayı anlık veya periyodik bir gerilimden daha derin ve kalıcı bir dengeye dönüştürüyor." dedi.
IRAK TOPRAKLARINDA TARAFLARIN BİRBİRİNİ YIPRATMA MÜCADELESİ
ABD ve İran arasındaki savaşın Irak üzerindeki etkisi klasik bir komşu ülke etkilenmesi örneğinden daha fazlası haline geldi. Irak askeri olarak ikinci bir cepheye dönüşürken stratejik olarak ise İran ve ABD, Irak toprakları üzerinde birbirleri yıpratmaya başladı.
Siyasi olarak ise Irak devleti kendi sınırlıları içinde egemenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldı.
IRAK MEŞRU SAVUNMA HAKKINI DUYURDU
23 Mart gecesi Anbar'daki Halk Seferberlik Güçleri karargâhına düzenlenen ve 15'ten fazla Halk Seferberlik Güçleri üyesinin hayatını kaybettiği saldırının ardından 24 Mart'ta Irak Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısında alınan kararlar dikkat çekti.
Irak Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısının ardından yayınlanan açıklamada, devletin savaş ve barışla ilgili kararlarda tek yetkili merci olduğu vurgulanırken, Irak güvenlik güçlerine yönelik saldırılara "meşru öz savunma ve misilleme hakkı" çerçevesinde karşılık verilmesi kararı alındığı da duyurulmuştu.
Irak tarafından alınan kararın herhangi bir taraf devletle savaşa katılma anlamına gelmediği ancak Irak’ın çatışmanın dışında kalma pozisyonundan da fiilen vazgeçtiğinin göstergesi kabul ediliyor.
Irak çatışma içindeki konumu yeniden belirlerken savaş ve barışla ilgili kararların devlet dışı aktöreler tarafından tekelleşmesine meydan okudu.
"IRAK İÇİN EŞİK NOKTASI"
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Bilgay Duman, Irak’ın kararına ilişkin; “Sonuç olarak, Irak sadece çatışmanın yaşandığı coğrafi bir bölge olmaktan çıkıp, kendi güvenlik kurumları, siyasi karar alma mekanizmaları ve askeri refleksleri aracılığıyla bu savaşın dinamiklerine doğrudan dahil olan bir ülke haline geldi. Bu, Irak için yeni bir eşik noktasıdır; ülkenin tarafsızlık kapasitesinin yerini kontrollü katılım ve zorunlu müdahale almıştır” dedi.
Irak, hem ABD ile güvenlik ilişkisini sürdürmek hem de kendi güvenlik mimarisinin bir parçası olan milis yapılarının hedef alınmasına tepki vermek zorunda kalırken Bağdat'ın çelişkili bir konuma itildiği vurgulandı. Bölgede yaşananlar Irak'ın hem Washington'a bağımlı hem de onunla gerilim içinde kalmasına neden oluyor.
IRAK'TA ÇEŞİTLİ AKTÖRLERE ALAN AÇILMA RİSKİ
Irak, kendi güvenlik yapısının bir parçası olarak tanımladığı Halk Seferberlik Güçleri unsurlarının hedef alınması konusunda sessiz kalması halinde iç meşruiyetini zayıflayabilir. Ancak tepki verirse, ABD ile doğrudan gerilim riskini arttırabilir.
Bu süreç merkezi komuta altında yönetilemezse, devlet dışı aktörlerin eylem alanı genişleyebilir ve bu da Irak'ın zaten tartışmalı olan 'çok başlı güvenlik yapısını' daha da derinleştirebilir.
