Trump'ın damadı için doğa katliamı: Milyar dolarlık rant skandalının perde arkası

Haber7-ÖZEL

Arnavutluk'un el değmemiş Adriyatik kıyıları, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'in arkasında olduğu devasa bir turizm projesi uğruna geri dönülemez bir yıkımla karşı karşıya kaldı. Jared Kushner’ın yapacağı 1,6 milyar dolarlık otel projesi ülkeyi ayağa kaldıran ve günlerdir süren kitlesel protestolara yol açtı. Hükümetin koruma altındaki doğal alanları ranta açmak için yasaları çiğnediği iddiaları uluslararası bir krize dönüştü.

BAŞBAKAN MEYDAN OKUDU: BU YATIRIM DURMA İHİTMALİ YOK

Arnavutluk'un güneybatısındaki eşsiz doğal güzellikler, milyar dolarlık lüks otel ve villa projeleri için iş makinelerinin insafına bırakıldı. Çevre örgütleri ve yerel halk, ülkenin en değerli ekosistemlerinin yok edilmesine karşı başkent Tiran'da ve kıyı bölgelerinde geniş çaplı eylemler başlattı. Protestocular, ellerinde pembe flamingo maketleriyle sokaklara dökülerek hükümetin doğa katliamına ve şeffaflıktan uzak kararlarına isyan etti.

Yıkım, Avrupa'nın son vahşi nehirlerinden biri olan Vjosa'nın deltasının bir parçası olan Vjosa-Narte Koruma Alanı içindeki Pishe Poro-Narta Koruma Alanı'nda gerçekleşiyor. Aynı bölgede, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından desteklenen lüks bir tatil köyü projesi planlanıyor.

Time’a göre, Çevre aktivistlerinin ve muhalefetin tüm çağrılarını kulak ardı eden Arnavutluk Başbakanı Edi Rama,  bu tatil beldesini Arnavutluk’un turizm merkezi olarak yükselişini hızlandırmak için bir fırsat olarak gördüğünü, “Ben burada olduğum sürece bu yatırımın durma ihtimali yok” ifadeleriyle dile getirdi.

YOLSUZLUK SAVCILIĞI DEVREYE GİRDİ

Skandalın büyümesi üzerine ülkenin en üst düzey yargı organları harekete geçmek zorunda kaldı. Hükümetin projeye zemin hazırlamak amacıyla yasaları arkadan dolandığı iddiaları, yargı tarafından mercek altına alındı.

Arnavutluk'un yolsuzlukla mücadele savcılığı SPAK, bölgenin koruma statüsünü etkileyen ve arazinin mülkiyetinin nasıl elde edildiğini belirleyen 2024 yılında yapılan tartışmalı yasal değişiklikler de dahil olmak üzere proje ile ilgili bir soruşturma başlattığını duyurdu. Bu yasal düzenlemelerin, tamamen Kushner'in yatırım firması Affinity Partners'ın önünü açmak amacıyla adrese teslim şekilde yapıldığı öne sürülüyor.

BİYOÇEŞİTLİLİĞE İNŞAAT KEPÇESİ DARBESİ

Projenin hayata geçirilmek istendiği bölge, sadece Arnavutluk için değil, tüm dünya için kritik öneme sahip bir biyoçeşitlilik merkezi konumunda bulunuyor. BirdLife International’a göre uzmanlar, iş makinelerinin girdiği bu hassas ekosistemin tamamen yok olacağı uyarısında bulunuyor.

BirdLife Avrupa ve Orta Asya Politika Başkanı Anouk Puymartin, “Küresel öneme sahip koruma altındaki bir alan saldırı altında ve insan bu yıkımın sonra ermesini talep ediyor. Doğa herkese aittir, bir avuç yatırımcıya değil” şeklinde konuştu.

PPNEA Direktörü Aleksandr Trajçe, “Koruma alanları hakkındaki yasa AB standartlarına uygun hale getirildiğinden, korunacak çok az şey kalacağından endişe ediyoruz. Burada yaşananlar emsalsiz. Arnavutlukt’taki koruma alanlarında daha önce hiç böyle bir görmedik” ifadelerine yer verdi.

Bu bölge, flamingolar ve dalmaçya pelikanları da dahil olmak üzere 70'ten fazla nesli tehlikede olan türe ve 200'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Her yıl Afrika ve Avrupa arasında seyahat eden milyonlarca kuş için kritik bir göç koridoru olan Adriyatik Göç Yolu üzerinde yer alıyor. Çevredeki sular, dünyanın en tehlike altındaki deniz memelilerinden biri olan Akdeniz fokunun son Akdeniz sığınaklarından biri ve deniz kaplumbağasının önemli bir yuvalama alanı. BirdLife'ın Arnavutluk ortağı PPNEA, yıkımın boyutunu emsalsiz olarak nitelendirdi ve Arnavutluk'taki koruma alanlarında şimdiye kadar kaydedilen en kötü durum olduğunu belirtti.