Dijitalde büyüyen tehdit sokağa indi: Batı dünyasında 'aşırı sağ' tehlikesi büyüyor

Haber7-ÖZEL

Dünya genelinde son on yılda sinsi bir dönüşüm geçiren radikal sağ akımlar, artık merkezi liderlik yapılarından sıyrılarak internetin karanlık dehlizlerinde örgütlenen devasa bir ekosisteme dönüştü. 2026 yılının ilk yarısına mercek tutan çarpıcı veri seti, tehlikenin sadece söylemde kalmadığını, doğrudan operasyonel eylemlere ve sokak şiddetine evrildiğini ortaya koydu.

ABD, Almanya, Arjantin, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hindistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Kolombiya, Macaristan, Meksika, Norveç, Portekiz, Romanya, Sırbistan, Yeni Zelanda, Yunanistan olmak üzere toplam 30 ülkede Ocak ve Haziran 2026 aralığında Batı dünyasında küresel aşırı sağ faaliyetlerini incelediler.

YENİ NESİL TERÖR TEHLİKESİ

Geride bıraktığımız on yıllık süreçte radikal sağcı akımların yapısal bir kabuk değişimine gittiği gözlemleniyor. Geçmişin hiyerarşik ve lider odaklı klasik örgüt modelleri yerini, internet alt kültürlerinin beslediği, belirli bir merkezi bulunmayan ve geleneksel siyaset mekanizmalarıyla doğrudan temas kurabilen yaygın bir ağ yapısına bıraktı. Bu durum, güvenlik birimlerinin takibini zorlaştırırken, tehlikenin ilk etapta daha az fark edilmesine yol açıyor. Ancak arka planda, sanal dünyada üretilen nefret söylemleri hızla sıradanlaşarak geniş kitleler tarafından kabul görmeye başlıyor. Eski tip Neonazi gruplardan modern internet topluluklarına uzanan bu tehlikeli ağ, artık sadece emniyet güçlerinin değil; demokratik kurumların, teknoloji devlerinin ve tüm toplumun ortaklaşa mücadele etmesi gereken küresel bir kriz halini almış durumda.

ŞİDDETİN MERKEZ ÜSSÜ BATI DÜNYASI

Yılın ilk altı ayını kapsayan kapsamlı araştırma, dünya genelinde 30 farklı ülkede toplam 255 aşırı sağcı vakayı kayıt altına aldı. Elde edilen veriler, bu karanlık hareketlerin coğrafi olarak belirli bölgelerde yoğunlaştığını açıkça kanıtlıyor. Listenin zirvesinde, özellikle son yıllarda toplumsal kutuplaşmanın tavan yaptığı Amerika Birleşik Devletleri yer alıyor. ABD, tek başına 82 vakayla küresel çaptaki olayların neredeyse üçte birine ev sahipliği yaparak adeta şiddetin merkez üssü konumuna geldi. ABD'yi 33 olayla Birleşik Krallık, 20 olayla İtalya ve 16 olayla İspanya takip ediyor. Fransa 15, Avustralya 14, Almanya ve Hollanda ise 11'er vaka ile bu tehlikeli tırmanışın en çok hissedildiği diğer ülkeler olarak öne çıkarken Avrupa ülkelerinde şiddetin artarak devam ettiğini gözler önüne seriyor.

SOKAK EYLEMLERİ SİLAH OLARAK KULLANILIYOR

Batı dünyasından sokak eylemleri ve türleri incelendiğinde, aşırı sağcıların stratejilerini propaganda ve kitleleri harekete geçirme üzerine kurduğu görülüyor. Toplam vakaların yüzde 85,5 gibi ezici bir çoğunluğunu söylemsel, sembolik ve kışkırtıcı faaliyetler oluşturuyor. Bu kapsamda mitingler, basın açıklamaları, konserler ve yürüyüşler 81 vaka ile ilk sırada yer alırken; duvar yazıları, grafitiler ve bildiri dağıtımları 77 vaka ile ikinci sırayı alıyor. Darp, hakaret ve doğrudan tehdit içeren kışkırtıcı eylemler ise 60 kez kayıtlara geçti.

Öte yandan, silahlı ve bombalı saldırılar, kundaklama girişimleri ve cinayet gibi doğrudan cana kasteden ağır şiddet eylemleri 37 vaka ile genel tablonun yüzde 14,5'ini oluşturuyor. Bu dağılım, aşırı sağın nihai saldırılardan ziyade, taban genişletme ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştirme odaklı bir mobilizasyon sürecine ağırlık verdiğini gösteriyor.

İSLAM DÜŞMANLIĞI VE IRKÇILIK MOTİVASYON KAYNAĞI

Saldırıların ve eylemlerin arkasındaki ideolojik itici güçler analiz edildiğinde, ırkçılık ve yabancı düşmanlığının ulaştığı korkunç boyutlar gözler önüne seriliyor. En büyük motivasyon kaynağını 76 vaka ile doğrudan ırksal ve etnik temelli nefret oluştururken, bunu 62 vaka ile göçmen ve yabancı karşıtlığı izliyor. Özellikle Batı medyasının ve siyasetçilerinin körüklediği İslam düşmanlığı, 41 vaka ile üçüncü sırada yer alarak Müslümanlara yönelik tehdidin ne denli ciddi bir boyuta ulaştığını bir kez daha kanıtlıyor. Ayrıca, yönetim ve sistem karşıtlığı 31 vaka ile taraftar topladı.

Gazze ve Batı Şeria'da yediden yetmişe soykırım gerçekleştiren terör şebekesi İsrail'de yaptığı katliamların tepkisini Batı dünyasında gördü. Yahudi karşıtlığı da 28 olayla listede kendine yer buluyor. Ülkeler bazında bakıldığında ise ABD'de ırksal nefretin, Birleşik Krallık'ta ise göçmen karşıtlığının en baskın eylem motifi olduğu dikkat çekiyor.

DEMOKRATİK DÜZENİ YIKMA PLANI: İVMECİLİK

Aşırı sağın entelektüel ve operasyonel zemininde yer alan en tehlikeli akımlardan biri de ivmecilik (yönetim ve sistem karşıtlığı) olarak adlandırılan yıkıcı yaklaşım olarak öne çıkıyor. Mevcut demokratik, çoğulcu ve hukuki düzenin tamamen çökmesini hedefleyen bu ideoloji; şiddet, terör eylemleri ve toplumsal kutuplaşmayı bilinçli bir şekilde tırmandırmayı amaçlıyor. Batı dünyası bu kaos ve yıkım enkazının üzerinden ise beyaz üstünlükçü ve etnik milliyetçi yeni bir düzen inşa etmeyi hayal ediyor.