Küresel otomotiv dengeleri değişiyor: Çin dünya satışlarının %37’sine ulaştı

Küresel otomotiv sektöründe dengeler değişmeye devam ediyor. Allianz Trade'in yayımladığı son analiz, 2025 yılında dünya otomotiv pazarının yüzde 5 büyüyerek üst üste üçüncü yıl da yükselişini sürdürdüğünü ortaya koydu. Ancak sektörün büyüme ivmesi bu kez Avrupa ve ABD'den değil, Asya pazarından geldi. Avrupa'da satışlar sınırlı seyrederken, ABD'de büyüme yüzde 2'de kaldı. Çin ise yüzde 9'luk büyüme performansıyla küresel otomotiv pazarının en güçlü itici gücü olmayı sürdürdü.

ÇİN ZİRVEDEKİ YERİNİ GÜÇLENDİRDİ

Rapordaki çarpıcı verilere göre, küresel otomotiv sektörünün ağırlık merkezi Asya’ya ve özellikle Çin’e kaymış durumda. Çin’in Küresel Payı: Çin tek başına dünya otomobil satışlarının %37’sini gerçekleştiriyor. Bu oran, 2024 yılına göre 2 puan, 2019 yılına göre ise tam 8 puanlık bir artış anlamına geliyor.

Avrupa ve Kuzey Amerika'da Düşüş: Aynı dönemde Avrupa'nın küresel pazar payı %20'nin altına, Kuzey Amerika'nın payı ise %21'e gerileyerek her iki bölge için de tarihi düşük seviyeleri gördü.

Gelişmekte Olan Pazarlar: Güney Amerika, Orta Doğu ve diğer gelişmekte olan ülkeler küresel büyümeye güçlü destek verirken; Çin hariç Asya-Pasifik bölgesi ile Japonya %3 ile daha sınırlı bir büyüme gösterdi.

TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEN TARİHİ BAŞARI

Küresel pazardaki bu sert değişime rağmen Türk otomotiv sektörü 2025 yılında muazzam bir başarıya imza attı. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, 2025 yılını 41,5 milyar dolarlık tarihi bir ihracat rekoru ve iç pazarda 1,37 milyon adetlik zirve satışla kapattı.

İÇ TALEP SEKTÖRE CAN SUYU OLDU

2025 yılında Türkiye'de toplam araç satışları yıllık bazda %10,5 artarak 1,37 milyon adede ulaştı. Raporda, bu güçlü iç talebin, dış pazarların zayıfladığı ve küresel risklerin arttığı bir dönemde sektör için çok önemli bir tampon ve denge unsuru olduğu vurgulanıyor.

2026 İÇİN EN BÜYÜK RİSK

Allianz Trade raporunda, Türkiye otomotiv sektörünü 2026 yılında bekleyen en büyük risklerden birinin Avrupa Birliği'nin yeni "Made in Europe" çerçevesi olduğu belirtiliyor.

Yüksek Eşik Riski: Bir aracın "Made in Europe" statüsü kazanabilmesi için uygulanan %70 AB katma değer eşiği, Türkiye'de yapılan üretimin bu kriterin dışında kalma riskini doğuruyor. Türkiye'nin bu yeni çerçeveye dahil edilip edilmeyeceği henüz netlik kazanmış değil.

AB'NİN TÜRKİYE ENDİŞESİ BÜYÜYOR

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise AB'nin endişeleri. Türkiye'nin "Made in EU" statüsü kazanması durumunda, Çin menşeli bileşenlerin AB teşviklerinden dolaylı olarak yararlanabileceği bir geçiş noktası (hub) haline gelmesinden korkuluyor. Türkiye’de Çinli üreticilerin elektrikli araç ve batarya yatırımlarının artması bu tartışmaları alevlendiriyor.

Eğer Türkiye AB menşe statüsünün dışında kalırsa: Türk malı araç ve parçalar en büyük pazarı olan AB'deki tercihli ticaret avantajlarını kaybedebilir. Küresel otomotiv üreticilerinin (OEM) Türkiye'ye yatırım yapma motivasyonu zayıflayabilir. Tedarik zincirleri yeniden Avrupa'nın içine taşınabilir.

İHRACATIN YÜZDE 72,5'İ AVRUPA'YA

Avrupa pazarına tam erişimin kaybedilmesi Türkiye için çok ciddi bir senaryo. Çünkü 2025 yılında Türkiye'nin otomotiv ihracatının %72,5'i (30,11 milyar dolar) AB ülkelerine yapıldı. Almanya ise tek başına 6,61 milyar dolarlık ihracat hacmi ve %36'lık yıllık artışla Türkiye'nin en büyük pazarı olmayı sürdürüyor.

ALLİANZ TRADE'DEN TÜRK OTOMOTİVİNE GÜVEN MESAJI

Raporun sonuçlarını değerlendiren Allianz Trade Krediler Genel Müdür Yardımcısı Altuğ Karagöz, Türkiye otomotiv sanayisinin ve tedarik zincirinin her zaman yanında olduklarını belirterek şunları söyledi:

"ODMD (Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği) raporlarının da işaret ettiği üzere, sektörümüz 2026'nın ilk yarısında sıkı finansman koşullarına bağlı olarak iç pazarda %8,2'lik dönemsel bir dengelenme ve hacim kaybı sürecinden geçiyor. Bu dinamik dönüşüm ve risk ortamında, alacak sigortası tarafında otomotiv üreticileri ve tedarik zincirindeki paydaşlarımız için üstlendiğimiz toplam risk büyüklüğünü, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %15 artırdık. Sektördeki elektrifikasyon dönüşümünü, değişen tedarik ekosistemini ve maliyet yönetimini yakından takip ediyor; proaktif risk yönetimi çözümlerimizle Türk otomotiv sanayisinin hem küresel pazarlardaki rekabet gücünü hem de finansal sürdürülebilirliğini güvence altına almaya devam ediyoruz.”