Asker dün gece teyakkuzdaydı

Genelkurmay Karargahı'nda da konuyla ilgili değerlendirme toplantıları yapılarak hava unsurları ve sınırdaki askeri birliklere talimatlar verildi. Olası bir hava saldırısına karşı hava savunma sistemleri de hazır tutuldu.

ANGAJMAN KURALLARI NE DEMEK?

Suriye helikopterinin düşürülmesi ile angajman kuralları tekrar gündeme geldi.

Angajman kelime olarak yükümlülük altına girme, taahhüt etme, toplumsal, siyasal bir eylemin içinde yer alma ve ona bağlanma anlamlarını taşıyor.

ASKERİ ANLAMDA TEHDİDE KARŞI TEPKİNİN ŞARTLARINI BELİRLER

HELİKOPTERİN ENKAZINI AA GÖRÜNTÜLEDİ Sınır ihlali yaptığı gerekçesiyle Türk jetleri tarafından düşürülen Suriye helikopterinin enkazından kalan parçalar, bölgedeki hurdacılar tarafından kamyonetlere yüklenerek götürüldü. AA ekibi, Hatay'ın Yayladağı ilçesine bağlı Topraktutan köyünün karşısında Suriye tarafında düşen helikopterin dağlık ve ormanlık alandaki enkazına ulaştı. Helikopterin İdlib kentine bağlı Obin köyünde evlerin yaklaşık 100 metre uzağına düştüğü, enkazın yamaçtan aşağı dağıldığı görüldü. Helikopterin düşmesi nedeniyle bölgede ağaçlar ve çalılıkların yandığı, halen çevreden duman çıkmaya devam ettiği gözlendi. Helikopter enkazından kalan parçaların çoğunluğu bölgedeki hurdacılar tarafından toplandı. Kabin, kuyruk ve pervanelerden kalan parçalar, olay yerine getirilen kamyonetlere yüklenerek götürüldü. Motor ve diğer bazı parçalar ise çevredeki vatandaşlar tarafından toplanıyor. Obin köyü sakinlerinden Ebu Mehmet Mustafa, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Suriye helikopterinin bir süre çevrede uçtuğunu ve bu sırada Türkiye sınırını ihlal ettiğini gördüklerini anlattı. Helikopterin, köy yakınında kurulu sahra hastanesini bombalama hazırlığında olduğunu düşündüklerini ifade eden Mustafa, şunları söyledi: "Helikopter bir süre köy üzerinde ve çevrede uçtu. Bu sırada Türkiye sınırını ihlal etti. Helikopterin, sahra hastanesini bombalayacağını düşünüyorduk. Ama bir süre sonra Türkiye'den gelen savaş uçağı helikopteri düşürdü. Şükürler olsun helikopter hastaneye bombalayamadı. Enkaz, köyümüze yok yakın bir bölgeye düştü. İki pilotun helikopter düşmeden önce atladığını gördük. Pilotların düştüğü bölgeye bazı köylüler gitti ama bir şey bulamadılar. Pilotların durumunu bilmiyoruz."

Angajman kuralları ise geniş anlamda diplomaside tarafların ilişkilerini yürütürken kullandıkları prosedürleri ifade ederken, askeri anlamda ise bir ülkenin başka bir ülkenin hava sahasını ihlal etme veya ülke topraklarında oluşacak bir tehdide karşı yapılacak askeri tepkinin şartlarını belirlemektedir. Angajman kuralları kısaltmalar içeren askeri direktiflerdir. Bir başka değişle yetkili bir otorite tarafından çıkarılan ve askeri kuvvetlerin hedeflerini yerine getirirken tabi olacakları kuralları ve sınırları çizen direktiflerdir. Angajman kuralları ulusal askeri doktrinlerde, tamamlayıcı yardımcı emirler, dağıtım emirleri, harekât planları, hali hazırdaki yürürlükteki direktifler de dâhil olmak üzere çeşitli şekillerde görülmektedir. Bu direktifler, güç kullanımı konusunda yetkilendirme ve sınırlamalar içerir.

TÜRKİYE ANGAJMAN KURALLARINI DEĞİŞTİRMİŞTİ

Malatya Erhaç'tan havalanan 173. Şafak Filo'ya ait Pilot Yüzbaşı Gökhan Ertan idaresindeki Türk RF-4E Phantom tipi keşif jetinin 22 Haziran 2012'de Suriye hava savunma unsurları tarafından düşürülmüştü.

Yüzbaşı Ertan ve Teğmen Hasan Hüseyin Aksoy saldırıda şehit oldu. Bu olayın ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 26 Haziran 2012'de Suriye ile angajman kurallarının değiştiğini ilan etti.

Bu doğrultuda sınır ihlali yapılması durumunda Türk kara ve hava unsurları doğrudan saldırı yetkisine sahip kılındı. Angajman kurallarının o tarihte değiştirilmesiyle Türkiye, "önleyici müdahale (preventive strike)" olarak adlandırılan askeri duruma geçti. Askeri literatürde "önleyici müdahale", "düşman unsurun öngörülebilir saldırılarını etkisiz kılmak için yapılan müdahaleler" olarak adlandırılıyor.