12. Yargı Paketi yürürlüğe girdi, kurallar değişti! Bakan Gürlek'ten açıklama
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi'ne ilişkin paylaşımda bulundu. IBAN kullandıranlara yönelik düzenleme, duruşmalara 3 ay sınırı, HAGB ve faiz hesaplamasında önemli değişiklikler hayata geçti.
"12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı.
IBAN kiralayanlara yönelik ceza indiriminden duruşmaların 3 ay sınırı ile hızlandırılmasına kadar 10 temel alanda yargı sistemini sil baştan değiştirecek düzenlemeler hayata geçirildi.
BAKAN GÜRLEK'TEN AÇIKLAMA
Konuya ilişkin Adalet Bakanı Akın Gürlek'ten açıklama geldi. Bakan Gürlek açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini sağlayacak düzenlemeleri içeren 12. Yargı Paketimiz, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma hedefimiz doğrultusunda; hukukun üstünlüğünü esas alan, güven veren, erişilebilir ve öngörülebilir bir adalet sistemi için reform çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.
Yargının işleyişini hızlandıran, vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştıran ve hukuk sistemimizi güçlendiren düzenlemeleri birer birer hayata geçirmeye devam edeceğiz.
Kanunun hazırlanmasına ve yasalaşmasına katkı sunan AK Parti Grubumuza, Cumhur İttifakı’mızın ortağı Milliyetçi Hareket Partisinin kıymetli milletvekillerine ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.
12. Yargı Paketimizin ülkemize, aziz milletimize ve adalet teşkilatımıza hayırlı olmasını diliyorum."
IBAN KİRALAYANLARA CEZA İNDİRİMİ
Yasal düzenlemeyle Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 158. maddesine yeni bir hüküm eklendi. Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık vakalarında banka, kredi kartı veya kripto varlık hesabı gibi ödeme bilgilerini haksız kazanç sağlamak amacıyla başkasına kullandıran kişilere verilecek cezalar yarı yarıya indirilecek.
Devam Eden Dosyalar Gönderilecek: Yasadan önce ceza alan ve dosyası üst mahkemede bulunan kişilerin dosyaları, bozma kararıyla ilk derece mahkemelerine iade edilecek.
Mağdurun Zararını Ödeyene İndirim: İnfaz aşamasında olan hükümlüler, mahkemenin ihtarı sonrası 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen karşılarsa "etkin pişmanlık" hükümlerinden yararlanarak cezalarında yarı oranında indirim alabilecek. Ancak zarar ödenmeden infaz ertelenemeyecek.
DURUŞMA ARALARINA "3 AY" SINIRI
Adli süreçleri hızlandırmayı hedefleyen Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişikliğine göre, duruşma aralıkları 3 ayı geçemeyecek. Hakimler sadece bilirkişi veya istinabe gibi zorunlu gerekçelerle bu süreyi aşabilecek. Bu uygulama 3 ay sonra resmen başlayacak.
HAKİM VE SAVCILARIN EĞİTİM SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Öte yandan, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvuran hakim ve savcılara uyarma cezası verilecek. Hakim/savcı yardımcıları ise Anayasa ve insan hakları gibi alanlarda sıkı bir eğitim ve sınav sürecinden geçecek.
YARGIDA 'TEK HAKİM' DÖNEMİ GENİŞLİYOR
Yargı yükünü hafifletmek amacıyla idari yargıda tek hâkimle karara bağlanacak davaların kapsamı esnetildi:
- Konusu 486 bin Türk lirasını aşmayan bazı iptal ve tam yargı davalarında kararları tek hâkim verecek.
- Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, burs ve kredi işlemleri; kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, lojman, harcırah, izin ve uyarma cezalarına ilişkin açtığı davalar tek hâkim sınırına dahil edildi.
- İstisna: Öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması veya ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğuran ağır disiplin cezaları bu uygulamanın dışında tutuldu.
DANIŞTAY’IN YAPILANMASINA 4 YIL UZATMA
Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin öngörülen geçiş süreci, 23 Temmuz 2026’dan 23 Temmuz 2030 tarihine ertelendi. Bu süreçte boşalan üyeliklerin doldurulma usulü de 2030'a kadar eski düzende devam edecek.
FAİZ HESABI VE TAZMİNATLARA YENİ DÜZENLEME
Sözleşmeyle belirlenmeyen faiz ödemelerinin hesaplama formülü yeniden çizildi. Hesaplamalarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bir önceki yıl sonundaki reeskont oranının %80'i esas alınacak.
Yıl ortasındaki oran ile yıl sonu oranı arasında 5 puan veya üzeri fark oluşması halinde, ikinci yarıda 30 Haziran'daki oranın %80'i uygulanacak.
Ayrıca iş gücü kaybı veya destekten yoksun kalma tazminatlarında:
Kazancın bilindiği dönem için haksız fiil tarihinden,
Kazancın bilinemediği dönem için ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.
HAGB ŞARTLARI SİL BAŞTAN: KÖTÜ MUAMELE KAPSAM DIŞI
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) mekanizmasında da şartlar netleştirildi:
Sanığa verilen cezanın 2 yıl veya altında hapis/adli para cezası olması, kasıtlı suç geçmişinin bulunmaması ve kamunun/mağdurun zararının tamamen ödenmesi gerekiyor. Sanık 5 yıl boyunca denetimde kalacak.
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin işlediği kötü muamele suçları kesinlikle HAGB kapsamı dışında tutulacak.
GENETİK VERİLER TUTANAKLA İMHA EDİLECEK
Elde edilen genetik inceleme verileri kişisel bilgilerden arındırılarak güvenli sisteme aktarılacak. Beraat ve takipsizlik kararlarında bu veriler derhal silinecek.
Diğer durumlarda ise kararın kesinleşmesinden 20 yıl sonra savcı gözetiminde imha edilecek. Haklı gerekçesi olanlar verilerin daha erken silinmesini hakimden talep edebilecek.
