Türkiye'de entelektüelin reelpolitiği
Doğan Gürpınar'ın kaleme aldığı Türkiye'de Aydının Kısa Tarihi, öncelikle 'entelektüel' ve 'aydın' kavramlarını birbirinden ayırıyor. Gürpınar kitabında bu iki kavrama yüklenen anlamları irdeliyor.
Türkiye Cumhuriyeti, büyük bir dönüşümün sonucu. İçinde pek çok ulusu, üç büyük dini, o dinlerin mezheplerini, ilhamını Doğudan veya Batıdan alan fikir hareketlerini barındıran imparatorluğun bakiyesi.
Fakat ne yazık ki bu kadar çeşitliliği yeni Cumhuriyet taşıyamadı. Daha doğru bir ifadeyle bu çeşitlilik yeni Cumhuriyete taşınamadı. 1950'ye kadar katı bir şekilde, eğitim müfredatında ve kültür politikalarında uygulanan 'altı ok' siyaseti, önce aydınları biçimlendirmiş, sonra da onlara taşıyıcılık misyonu yüklemiştir. Öyle ki aydın; ideolojisi, moral değerler aidiyeti her ne olursa olsun nihayetinde ve -konjonktür gerektirdiğinde- devletçidir, milliyetçidir. Yani ideolojik çeşitlilik sözkonusu olsa da nihayetinde "Kemalizm paltosu" aydınların ortak "üniforma"sı olmuştur.
Doğan Gürpınar'ın kaleme aldığı Türkiye'de Aydının Kısa Tarihi, öncelikle 'entelektüel' ve 'aydın' kavramlarını birbirinden ayırıyor. Sonra, bu iki kavrama yüklenen anlamları irdeleyerek, tarihin akışı ve siyasî konjonktür içinde nasıl bir işlev yüklenildiğini mercek altına alıyor. Ve bu çerçevede, ideolojik olarak zıt kutuplarda yer alan aydınları/entelektüelleri yeri geldiğinde 'Kemalizm paltosu' altında birleştiren süreçleri ve mekanizmaları analiz ediyor.
KONFERANS SALONUNDAN TV EKRANINA AYDINLAR
'Entelektüel tarih' çalışması olan kitap Atatürkçü, muhafazakâr-sağ ve sosyalist-sol entelijansiyanın izini sürerken onların fikirlerinin tarihini değil 'aydınlar'ı ya da başka bir ifadeyle 'entelektüeller'i ve onların tabiatlarını şekillendiren toplumsal, siyasal ve kültürel bağlamları inceliyor. Sözkonusu zümrenin toplumsal, siyasal, kültürel hadiseler karşısında aldıkları pozisyonları anlamamızı kolaylaştırıyor. Aydının Kısa Tarihi Osmanlı'nın son döneminde münevver/aydın kimliğinin icad edilişiyle başlıyor. II. Meşrutiyet dönemi ise modern Türkiye'nin kurumlarının doğum zamanı ve entelektüel temellerinin atıldığı süreç olarak değerlendiriliyor. 1930'ların konferans salonlarından 2000'lerin televizyon stüdyolarına, yazdıkları ve yaşadıklarıyla bir tür olarak 'aydın'ın ve 'entelektüel'in hikâyesini anlatıyor bu kitap. Bunu yaparken, 'aydınlar' üzerinden çarpıcı bir Türkiye tarihi okuması sunuyor.
Kitap hakkında teknik bilgi almak ve sipariş şartları için bu linki kullanabilirsiniz
KİTABIN KÜNYESİ
Kitabın adı: Türkiye'de Aydının Kısa Tarihi
Yazarı: Doğan Gürpınar
Yayınevi: Etkileşim Yayınları
Türü: Politika
Yayın tarihi: Mayıs 2013
Sayfa sayısı: 352 sayfa,
ISBN: 9786051313931