Türbeler bilim dünyasının gündemine taşınıyor: İstanbul'da tarihi sempozyum
Türkiye'nin dini, tarihi ve kültürel mirasının önemli unsurlarından türbeler, ilk kez uluslararası ölçekte düzenlenecek sempozyumda farklı disiplinlerin bakış açısıyla ele alınacak.
Türkiye'nin önemli kültürel miras unsurları arasında yer alan türbeler, uluslararası akademik bir buluşmayla kapsamlı şekilde ele alınmaya hazırlanıyor. Türbeler-Çeşmeler Taşınır ve Taşınmaz Kültür Varlıklarını Koruma ve Yaşatma Derneği (TÜRÇEK) ile İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından düzenlenen I. Uluslararası Türbeler Sempozyumu, 31 Mart-1 Nisan 2027 tarihlerinde İstanbul'da yapılacak.
Fatih Belediyesi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek sempozyuma Vakıflar Genel Müdürlüğü, İstanbul Valiliği, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi de katkı sunacak.
Sempozyumun resmi internet sitesinde paydaş kurumlar arasında TÜRÇEK, Fatih Belediyesi, İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı'na yer verildi.

TÜRBE KÜLTÜRÜ FARKLI DİSİPLİNLERLE İNCELENECEK
İslam medeniyetinin dini, tarihi ve kültürel mirasının önemli unsurlarından olan türbeler, sempozyum kapsamında yalnızca mimari yapılar olarak değil, etraflarında şekillenen inanç pratikleri, toplumsal ilişkiler ve kültürel hafıza yönleriyle de değerlendirilecek.
Akademik toplantıda türbelerin dini kaynaklardaki yeri, İslam tarihindeki gelişimi, Türk-İslam medeniyetindeki konumu, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerindeki mimari özellikleri, tasavvuf ve vakıf geleneğiyle ilişkisi ele alınacak.

Bunun yanı sıra türbelerin korunması, kültürel miras yönetimi, inanç turizmi, şehir kimliği, sosyolojik ve psikolojik boyutları ile dijital çağdaki yeri de bilimsel tartışma başlıkları arasında bulunacak.
Sempozyumda ayrıca dijital türbe envanterleri, sanal ziyaretler, sosyal medya, yapay zeka uygulamaları ve dijital beşerî bilimler gibi güncel konular da değerlendirilecek.
Böylece geleneksel araştırma yöntemleriyle çağdaş teknolojilerin türbe çalışmalarına sağlayabileceği katkıların ele alınması hedefleniyor.
PROF. DR. AHMET EMRE BİLGİLİ: 'TÜRBELER TOPLUMSAL HAFIZAYI BARINDIRAN KÜLTÜR MEKANLARIDIR'
Sempozyum Bilim Heyeti Başkanı Prof. Dr. Ahmet Emre Bilgili, toplantının bilimsel yaklaşımına ve önemine ilişkin değerlendirmesinde türbelerin medeniyetin farklı yönlerini bir arada yansıtan kültür mekânları olduğuna dikkat çekti.

Türbelerin araştırılmasının yalnızca mimari özelliklerinin ve tarihi geçmişlerinin ortaya konulmasıyla sınırlı kalamayacağını belirten Bilgili, farklı disiplinlerin birlikte çalışmasının önemini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Türbeler, geçmişten günümüze intikal eden mimari eserler olmanın ötesinde, bir medeniyetin dini tasavvurunu, tarih anlayışını, estetik birikimini ve toplumsal hafızasını bünyesinde barındıran kültür mekanlarıdır. Bu yapıları anlamak, genel anlamda mimari özelliklerini veya tarihî geçmişlerini ortaya koymanın yanında, etraflarında şekillenen inanç pratiklerini, dinî düşünce biçimlerini, toplumsal ilişkileri ve kültürel süreklilik unsurlarını da incelemeyi gerektirir. Bu bakımdan türbeler, farklı disiplinlerin yöntem ve yaklaşımlarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken önemli bir araştırma alanı teşkil etmektedir. I. Uluslararası Türbeler Sempozyumu'nu düzenlememizdeki temel amaç, bu zengin mirası disiplinler arası ve uluslararası bir akademik zeminde ele alarak mevcut araştırma birikimini derinleştirmek, bugüne kadar yeterince incelenmemiş meseleleri bilim dünyasının gündemine taşımak ve türbe araştırmalarına yeni yöntemsel perspektifler kazandırmaktır. Tarihi kaynakların, dini metinlerin, mimari unsurların ve toplumsal tecrübelerin birbirini tamamlayan veriler olarak değerlendirilmesi, dijital beşerî bilimler ve yapay zeka gibi çağdaş araştırma imkânlarının da bu sürece dâhil edilmesi, alanın geleceği bakımından yeni ufuklar açacaktır. Ümit ediyoruz ki bu sempozyum, mevcut akademik çalışmaların paylaşıldığı bir bilimsel toplantı olarak kalmayacak Türkiye'de ve uluslararası akademik çevrelerde türbeler üzerine yürütülecek araştırmalar için kalıcı bir bilimsel iş birliği zemininin oluşmasına, kültürel mirasımızın daha derinlikli biçimde anlaşılmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayacaktır.”
BİLDİRİ BAŞVURULARI 30 KASIM'A KADAR
Uluslararası akademik katılıma açık olarak düzenlenecek sempozyumun resmi dilleri Türkçe, Arapça ve İngilizce olarak belirlendi. Araştırmacılar bireysel bildiri veya panel önerisiyle başvuruda bulunabilecek. Panel başvurularının en az dört bildiriden oluşması gerekiyor.
Bildiri özetleri için son başvuru tarihi 30 Kasım 2026 olarak açıklandı. Kabul edilen bildirilerin 21 Aralık 2026'da ilan edilmesi, tam metinlerin ise 15 Şubat 2027'ye kadar gönderilmesi planlanıyor. Sempozyum programı 1 Mart 2027'de duyurulacak.

Bilim Kurulu tarafından kabul edilen bildiriler, sempozyumda sunulmalarının ardından çift kör hakemlik ve editoryal değerlendirme süreçlerinden geçirilecek. Yayımlanmaya uygun bulunan çalışmaların “I. Uluslararası Türbeler Sempozyumu Bildirileri” adıyla hakemli bildiri kitabında yayımlanması hedefleniyor.