'Dilimizi koruyalım'
TRT Başspikeri Şener Mete, ''Diğer ülkeler, dillerini korumak için hangi önlemleri alıyorsa biz de o önlemleri alalım yeterli'' dedi.
Türk Dil Kurumu (TDK) ve Kırıkkale Üniversitesi'nin (KÜ), iş birliğiyle düzenlenen ''Kitle İletişim Araçlarında Türkçe'nin Kullanımı Bilgi Şöleni'' KÜ'de sona erdi. KÜ'deki şölenin son gününde ''Medya Dilinde Türkçe'' konulu bildiri sunan Mete, ''Adına medya denilen, birden fazla radyo ve televizyonun yanı sıra internet yayını da yapan kuruluşlar, diğer radyo ve televizyonlara, yayıncılık ve yayıncılığın temel ilkeleri konusunda yol göstermek durumundadır'' dedi.
TBMM'ye Türkçe konusunda çağrıda bulunan Şener Mete, şunları kaydetti:
''Diğer ülkeler, dillerini korumak için hangi önlemleri alıyorsa biz de o önlemleri alalım yeterli. TBMM'de, iki dönemdir kurulan ve çok önemli yetkililerin görüşlerini bildirdiği araştırma komisyonları, üzerinde dikkatle durulması gereken raporlar hazırladı, tedbirler belirledi. Artık bu tedbirlerin hayata geçirilmesi zamanı gelmiştir diye düşünüyorum. Bu tedbirlerin bir kısmı bile, genel kurula inip yasalaşırsa, Türkçenin doğru nefes alma dönemi başlayacaktır.''
Televizyon ve radyo programlarında yapımcının, program için gerekli olan düşünce ürünlerini bir araya getirirken, seçtiği cümlelerle veya sunucunun kuracağı cümlelerin çerçevesini belirleyerek birikimini programına yansıttığını vurgulayan Mete, ''Bir medya grubunda yapımcıların birikimleri, o medya grubunun değerlerini ve standartlarını ortaya koyduğu gibi saygınlığını da belirler'' diye konuştu.
Radyo televizyon yayıncılığına gönül vermiş tüm ilgililerin bir yayında dikkat ettikleri en önemli unsurun, dil olduğunu ifade eden Şener Mete şunları söyledi:
''Her yayın kurumu, adı ister kural ister ilke ister esas olsun, kendi içinde belirlediği yöntemlerde Türkçenin kullanımı konusunda hassas olduğunu öne sürmektedir. Medya başlayan bu akım, çoğu kez en küçük radyolarda bile 'dilin kullanımında hassasiyet' olarak dinleyicilere yansımaktadır. Türkiye'de radyo ve televizyonculuğun öncüsü olan TRT'den ayrılan personelle başlayan medya olgusu, giderek yerel veya bölgesel radyo ve televizyonların yayın politikasını etkileyen bir konuma ulaşmıştır. TRT'nin genel yayın kuralları, izleyici sorumluluğu olarak, ilk özel televizyon yayın kurallarını da belirlemiştir. Özgür ve bağımsız olmak isteyenler yapımcılar, sınırlayıcı unsurları bir engel olarak görse de adına sağduyu dediğimiz bir dizi oluşum, zaman içinde onları yönlendirmekte ve bazı girişimlerinden alıkoymaktayız. Sağduyunun yayınlardaki karşılığı,izlenirlik ve dinlenirlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Kural tanımama adına yapılan yayınlar ise üç beş kişinin kulak verdiği, 'kendin söyle, kendin dinle' esprisinden öteye gidememektedir.''
-''YAYINCI REFLEKSİ''-
TRT'nin; doğruluk, tarafsızlık, uygun dili kullanma, yadırganmayacak yayın, üzüntü veren unsurları özenle işleme ve şiddete yer vermeme ilkelerinin tüm sunuşlar ve anonslar için geçerli olduğunu vurgulayan Mete, ''Kamu Yayın Kurumundan ayrılıp özel radyo ve televizyona geçen yayıncıların, yayında kolayca anlaşılır dili kullanma özelliği, aslında bir mesleki reflekstir. Bu refleks, hoş görü sınırlarını zorlayan hiçbir cümlenin ve yanlış anlamalara yol açacak kelimelerin seçilmemesi şeklinde görülmektedir. Zira yayıncı, her yanlış anlamanın, farklı kültürlerde farklı karşılıklarla değerlendirileceğini, bunun da dinleme-izleme sürecinde kopukluk yaratabileceğini çok iyi bilir. Cinsel çağrışım yapabilecek deyimlerin özensiz kullanımı, halkın duyarlı olduğu konulara saldırı olarak değerlendirilir'' diye konuştu.
RTÜK Yasası ve Radyo ve Televizyon Yayınlarının Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik gereğince anlatımı zorlayarak ''inançların kınanması'' ya da ''küçük düşürücü'' yayınlar yapılmasının, yayın ilkelerine aykırı olduğunu hatırlatan Mete, dilin kaba kullanılmaması konusunda mevzuatta bir açıklık olmamakla birlikte, burada en önemli görevin radyo televizyon izleyicilerine düştüğünü söyledi. Mete, ''Oha olmak, kıl olmak, yıkılıyo olmak, bu alemden aut olmak'' gibi ''ipe sapa gelmez kelimelerle'' kurulan kaba cümleleri, hedef kitle ''gereksiz'' veya ''nedensiz'' şeklinde tanımlıyorsa, program yapımcılarının sağ duyusundan ve birikiminden kuşkulanmak gerektiğini belirtti.
Sunumunu, ''Haberde Güvenirlilik, Harfler ve Sesler, Seslerin Yerleri, Babıali'nin Yüksek Kapısı' konu başlıkları altında sürdüren Mete daha sonra soruları yanıtladı.
AA
-
Hacı Ahmet ALAGÖZ 16 yıl önce Şikayet Etbence amaç önemli. Kültür iki kısımdan oluşur. 1-amaç, 2-eylem. Önemli olan amacı korumaktır. eylem amaca hizmet etmelidir, amaca hizmet ettiği ölçüde korunmalıdır. Dil eylemdir, siz ne kadar korumaya kalkarsanız kalkın amaç korunmadığı için dilde korunamayacaktır. Biz kültürel olarak amacımızı kaybetmişiz. Amacımızı kaybettiğimiz içinde eylemleride kaybedeceğiz.Beğen
-
cengiz beşir 16 yıl önce Şikayet Etbunlar asla sözlerinde durmazlar.. türkçe göz göre göre ölecek. ve bunu engellemeye bu adamların güçleri yetmeyecek. nasıl yetsin ki. koskoca cumhurbaşkanı bile ortak türk alfabesine geçeceğiz diye söz verip unutmadı mı sözünü. cumhurbaşkanı bile sözünden dönüyorsa türk devletleriyle ortak kullanılacak alfabeyi kabul edemiyorsa maalesef türkçe de yakında ölü bir dil olarak anılacak.Beğen
-
zeynep can 16 yıl önce Şikayet Et..... biz sahip cıkalım tamam da, yüzyıllardır kullandığımız kelimeleri arapçdır, farscadır diye dilimizden atan yerlerine hiç anlaşılmayan kelimeler koyan, batı dillerinden kelimeler girince seslerini cıkarmayan, tesvik edenler o koltuklarda oturmaya devam ettikçe ne kadar etkili olabiliriz, devletin bastığı kitaplar en başta sacma sapan kelimelerle dolu not: buradaki sahip, tamam, kitap kelime, tesvik, devam kelimeleri de yabancı kökenlidir, yakında bunları da atarlar, bir kısmı da atılmıştır zaten...Beğen
-
mehmet kılıç 16 yıl önce Şikayet EtHadis-i şerif. "Kim kendisi için istediğini kardeşi için de istemedikçe hakiki iman etmiş sayılmaz"...Beğen
-
muhammed küçük 16 yıl önce Şikayet EtDilimize Sahip Çıkalım. Kesinlikle böyle bi çalışma yapılmalı dilimize sahip çıkmamız için milletimiz gerekli bilgi verilmeli bu çok önemli bir husus.Beğen