Meclis adım atarsa bu mağduriyetler bitecek: Akıllara durgunluk veren nafaka kararları

• HABER7

11. Yargı Paketi’nden çıkarılan süresiz nafaka düzenlemesi bir kez daha TBMM gündeminde. Aile birliğinin sarsıldığı aşamada devreye giren nafaka rejimi 1988 yılından beri süresiz uygulanıyor. Genellikle boşanan kadının, boşanan erkekten ömrü boyunca düzenli şekilde talep edebildiği nafakanın adil süreyle çerçevelendirilmesi talep ediliyor. Meclis’te bu yönde yürütülen çalışmalarda, evlilik süresinin esas alınacağı sistem üzerinde duruluyor. Buna göre 3 yıl evli kalanlara 5 yıl, 5 yıl evli kalanlara 7 yıl, 10 yıl evli kalanlara ise 12 ila 15 yıl nafaka verilmesi formülü masada bulunuyor.

"Süresiz Nafaka" dönemi bitiyor! Yeni düzenleme yolda

Süresiz nafaka mağduriyetini gidermek için TBMM’de süre sınırı formülü üzerinde çalışılırken, mevcut uygulamadaki yargı kararları mağduriyetlerin boyutunu bütün çıplaklığıyla yansıtıyor. 

Yargıtay’ın cezaevindeki hükümlüleri dahi borçlu çıkardığı, bir günlük evliliklerin ömür boyu faturaya dönüştüğü, 81 yaşındaki vatandaşların hapse girdiği trajik tabloda çok sayıda mağduriyet dosyası yer alıyor.

Süresiz nafaka davalarında, durumu özetleyen sembol kararlardan bazıları şöyle sıralanıyor...

BİR GÜNLÜK EVLİLİĞİN BEDELİ ÖMÜR BOYU BORÇ

Yargı kararlarının yanı sıra sahadan gelen örnekler de sistemin çarpıklığını ortaya koyuyor. Kastamonu’da yaşayan Mesut Arabacı, sadece bir gün süren resmi nikahlı evliliğinin ardından boşandığı eşine 4 yıldır nafaka ödemeye mahkûm edildi. Bir günlük evliliğin bedelinin ömür boyu nafaka olamayacağını savunan Arabacı, sesini duyurmak için Kastamonu’dan İstanbul ve Ankara’ya kadar süren bir protesto yürüyüşü gerçekleştirdi.

Benzer bir olayda Mustafa Duman isimli vatandaşın 11 gün süren evliliği için müebbet nafaka ödeme riskiyle karşı karşıya kaldığı bildirildi.

BASTONUYLA CEZAEVİNE GİRDİ

Süresiz nafaka uygulamasının en yaşlı mağdurlarından biri Bursa’nın İnegöl ilçesinde yaşayan 81 yaşındaki Zülfü Şirin oldu. 20 yıl önce boşandığı eşinin nafakasını ödemeyi unuttuğu gerekçesiyle şikayet üzerine tutuklanan Şirin, elinde bastonuyla jandarma eşliğinde cezaevine gönderildi. Yaşlı adamın gözyaşları kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, yaklaşık 5 bin 700 liralık birikmiş borcun Erkekleri Koruma Derneği (EKD) tarafından ödenmesiyle 2023 yılında tahliye gerçekleşti.

81 yaşındaki nafaka mağduru Şirin yaşadığı süreci şöyle anlattı:

"Cezaevinin en yaşlısı bendim. Bir gün bile kalmak çok kötü. Nafakayı daha önce ödedim ancak yanlış yere gittiği için tutuklandım. Hala beni tehdit edip benimle uğraşıyorlar. Ben de karşı dava açacağım."

CEZAEVİNDE BİLE OLSAN ÖDEYECEKSİN

Bir başka adli vaka cezaevine giren nafaka borçlusunun trajik durumunu yansıtıyor.

Yerel mahkemenin "bu dosyada erkek nafaka ödeyemez" şeklindeki kararını bozan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, "erkeğin özgürlüğünden mahrum olmasının nafaka sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına" hükmetti. Davalının durumuna dikkat çekilen 2019/223 Esas ve 2019/849 numaralı kararda Yargıtay, "Davalı erkeğin cezaevinde hükümlü olduğu anlaşılmaktadır. Davalının cezaevinde tutuklu veya hükümlü olması, tedbir ve iştirak nafakası ile sorumlu tutulmamasını gerektirmez." ifadelerine yer verdi.

Türk Medeni Kanunu’nun 185/3 ve 186/3 maddelerine atıfta bulunulan kararda, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının gözetilmesi gerektiği belirtilerek, "Dava tarihinden geçerli olmak üzere davacı kadın yararına uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." denildi.

NAFAKA İÇİN BÖBREĞİNİ SATIŞA ÇIKARDI

Ekonomik baskının en uç örneklerinden biri Manisa'da yaşandı. Aldatılarak ayrıldığını iddia ettiği eski eşine 4 yıldır ödediği nafaka borçları nedeniyle ekonomik çıkmaza giren Şükrü Bayar, çaresizliğini çarpıcı bir yöntemle duyurdu. Nafakayı ödeyebilmek için önce dükkanını devreden, ardından otomobilini satan Bayar, 2018 yılında borçlarını kapatabilmek için böbreğini satışa çıkardığını açıkladı.

_________________

SÜRESİZ NAFAKA NEDİR

Mevcut Türk Medeni Hukuku’nda nafaka uygulaması; tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası olarak kademelere ayrılıyor.

• Tedbir nafakası boşanma sürecinde ödeniyor.

• İştirak nafakası boşanma sonrasında çocuklar için ödeniyor.

• Yoksulluk nafakası ise boşanma sonrasında genellikle kadına ve şartlara bağlı olarak ömür boyu ödeniyor.

Türk Medeni Kanunu’nda “eşler arası eşitlik" esas alınmasına rağmen, geleneksel Türk toplum yapısında çalışan tarafın büyük oranda koca olması nedeniyle, süresiz nafaka uygulaması pratikte erkekler aleyhine ekonomik külfet olarak ortaya çıkıyor. Yoksulluk nafakası hükümlerinde erkek lehine, kadın aleyhine kararlar yok denecek kadar az.

Mahkeme kararıyla nafaka ödemesi kararlaştırılan taraf, her ay bu ödemeyi yapmak zorunda kalıyor.

Nafaka ücreti, -genellikle- yıllık periyotlarla artırılarak büyüyor.

Çoğunlukla kadın tarafının aldığı nafaka ödemesi, taraflardan birinin ölümüyle ortadan kalkabiliyor. Ayrıca kadının evlenmesi durumunda nafaka ödemesi bitiyor. Sigortalı işe başlamasıyla da eski eşin nafaka yükümlülüğü büyük nispette sonlanıyor.