'İlk kez kendimi Erdoğan'a yakın hissetim'

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı'nın (SETA), Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) darbe girişiminin ardından yaptığı öncü niteliğindeki toplumsal algı araştırmasında, 15 Temmuz gecesi sokağa çıkan insanların bu kararlarında, TRT'de okunan darbe bildirisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın canlı yayında halkı sokağa çağırması ve camilerden sela okunmasının etkili olduğu ifade edildi.

Raporda, meydanlarda ağırlıklı olarak "AK Parti'li ve ülkücülerden oluşan sağ seçmen"lerin bulunduğu ifade edildi.

15 Temmuz'da insanların çoğunun aklına ilk etapta darbe fikrini getirmediğinin vurgulandığı raporda, demokrasi nöbetine katılanların yaklaşık 4'te 3'ünün, darbe girişimine tepki için ilk gece sokağa çıktığı belirtildi.

Gecenin ilerleyen saatlerinde darbe girişimi olduğunun anlaşılmasıyla insanların sokakta bulunma motivasyonlarının arttığına dikkatin çekildiği raporda, siyasi kimlik olarak kendisini "AK Parti'ye uzak" olarak tanımlayan bir katılımcının, "Erdoğan'ın açıklamasından önce çıktım, eve geldim Erdoğan'ın açıklamasını gördüm sonra 'çıkmak farz-ı ayn' dedim. İlk çıktığımda hiçbir şey yoktu. Jetler ilk uçtuğunda kocama, 'gerizekalı bir amiral darbe yapıyor' diye şaka yaptım hatta." ifadelerini kullandığı da kaydedildi.

İlk gece sokağa çıkmayan katılımcılar, bunun en önemli nedenleri arasında "korku" ve "kafa karışıklığı"nın olduğunu ifade etti.

Katılımcılara, darbe girişiminin failleri de soruldu.

Raporda, meydanlara çıkan hem Erdoğan taraftarı hem de muhalif olanların ifadelerinden, darbe girişiminin netlik kazanmasından itibaren Recep Tayyip Erdoğan'ın konuşmasının topluma bir öz güven verdiğinin anlaşıldığı kaydedildi.

İLK KEZ ERDOĞAN'A YAKIN HİSSETİM

CHP'li bir katılımcının "Erdoğan'ın liderliğinin ve toplumla kurduğu bağın darbenin önlenmesinde kritik olduğunu" söylediği vurgulanan raporda, CHP'li katılımcının "İlk kez Erdoğan'a bu kadar yakın hissettim kendimi. Sevmeye başladım bile diyebilirim. O gün canlı yayında 'Cumhurbaşkanımız' ifadesini sahiplenmek için adım bekliyordum. Şu an 'yalnız bir adam' olduğuna karar verdim, aynı Atatürk gibi. Şimdi yalnız bırakamam o nedenle" ifadelerini kullandığı aktarıldı.

HDP TEPKİ DE GEÇ KALDI

Araştırmada katılımcılara, darbe girişimi sonrası muhalefetin tutumu da soruldu. Darbe girişiminin başlamasından hemen sonra muhalefetin, hükümetin yanında tavır almasının katılımcıların önemli bir kısmı tarafından "takdirle karşılandığı"nın belirtildiği raporda, katılımcıların bir kısmının, MHP haricinde diğer siyasi partilerin "darbe girişiminin seyrine göre hareket ettiğini ve kendilerine oy verenleri sokağa çıkarma konusunda geç kaldıklarını", dolayısıyla aldıkları pozisyonun çok gerçekçi olmadığını dile getirdiği de kaydedildi.

Bu yönde partisini ciddi şekilde eleştiren katılımcıların da bulunduğunun ifade edildiği raporda, HDP destekçisi bir katılımcının, "HDP çok geç kaldı ve Selahattin Demirtaş çok eksik açıklamalar yaptı. İlk darbe günü çıkmalıydı meydana. 'Meydanlarda kadın yok' dedi Figen Yüksekdağ. Korkunç bir açıklamaydı. HDP'yi bu süreçte eleştiririm. Yine de sonradan telafi etmeye çalışmaları güzel. CHP'yi çok takdir ettim, Genel Kurul konuşması çok iyiydi Kılıçdaroğlu'nun. Darbeciler, CHP'li halkın sokağa çıkmasını bekledi. Ama CHP çok net karşı durdu. MHP de çok güçlü durdu. Uzun süredir 4 partinin uzlaştığı tek konu. Sürecin kazanımı olarak görüyorum." şeklindeki değerlendirmelerine de yer verildi.