Kars'ın 13 bin yıllık ata tohumu 'kavılca' ekimi yaygınlaşıyor

Kars'ta 13 bin yıldır yetiştirilen ata tohumu 'kavılca' ekimi yaygınlaştırılıyor. Prof. Dr. Mitat Şahin kavılcanın özellikle yüksek, kıraç ve verimsiz topraklarda yetiştiğini anlattı.

Kars'ın 13 bin yıllık ata tohumu 'kavılca' ekimi yaygınlaşıyor
Kars'ın 13 bin yıllık ata tohumu 'kavılca' ekimi yaygınlaşıyor
GİRİŞ 29.05.2021 16:25 GÜNCELLEME 29.05.2021 16:50
Bu Habere 3 Yorum Yapılmış

Kafkas Üniversitesi (KAÜ) Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mitat Şahin, 13 bin yıl önce kullanılan buğday tohumu 'kavılca'nın Kars ve Ardahan bölgesinde yetiştiğini söyledi. Ata tohumunun 1960'lı yıllarda ithal tohumlar nedeniyle geri planda kaldığını belirten Şahin, "2000'li yıllara girdiğimiz zaman 'kavılca' tohumu neredeyse tükenmek üzeredir ama yöredeki bazı yaşlılar özellikle şehir merkezinden uzakta bulunan, sağlıklarına iyi geldiği gerekçesiyle tarlalarının bir köşesine 'kavılca' buğdayı ekmişlerdir. 2000'li yıllardan sonra tekrar 'kavılca' sivil toplum örgütlerinin, valiliklerin, tarım örgütlerinin önem vermesi ile yeniden önem kazanmış bir buğday türüdür. Bu yöreye adapte olmuştur. Atalık tohumumuza sahip çıkan çiftçilerimiz 'kavılca'yı yetiştirirken de ayrı bir özen gösterirler. Ekim yerinden tutun özellikle 'kavılca' tohumunu kimyasal ilaç ile ilaçlamazlar. Ekimi yapıldığı zaman da hayvan gübresi hariç herhangi bir gübre verilmemektedir" diye konuştu. 

Sahibi hasat etmedi, vatandaşlar soğan tarlasına akın etti!Sahibi hasat etmedi, vatandaşlar soğan tarlasına akın etti!


Besin değeri yüksek

'Kavılca'nın besin değeri yüksek buğday türü olduğuna vurgulayan Prof. Dr. Şahin, "Bugün Türkiye'nin birkaç yerinde de 'kavılca' buğdayı yetiştirilmektedir fakat Kars'taki buğdaya baktığımız zaman rengi kahverengi olup sert bir buğdaydır. Kolayca kırılabilmekte, kesit yüzeyi ile üst yüzeyindeki renk aynıdır. Cam tanesi gibi görülmektedir ve besin değerine de baktığımızda fosfordan zengin olduğunu görüyoruz. Yörede özellikle kaz eti ile birlikte pilavı yapılmaktadır. 'Kavılca pilavı' yapılırken biraz yağlı olduğunda daha lezzetli olmaktadır" dedi.

Ölüm döşeğindeyken adına kredi çektiler, borcu evlatlarına kaldıÖlüm döşeğindeyken adına kredi çektiler, borcu evlatlarına kaldı


Coğrafi işaret isteniyor

'Kavılca'nın coğrafi işaret alması için çalışma yaptıklarını da kaydeden Şahin, şunları söyledi: "2020 yılında bizler Kafkas Üniversitesi, Kars Ziraat Odası ve Serhat Kalkınma Ajansı desteği ile 'kavılca' buğdayının coğrafi işaret çalışmalarını yürüttük. Burada elimizde çok değerli bilgiler oldu. Besin değeri olsun, glüten oranı olsun, bu konularda da fikir sahibi olmuş olduk ve bu atalık tohumun devam etmesi bakımından bu veriler son derece önemlidir. Yörede özellikle 'kavılca' bulgurundan pilav ve çeşitli yemekler yapılmaktadır. Unundan ekmek, helva ve birçok ürün yapılabilmektedir."

KAYNAK: DHA
YAZDIR
YORUMLAR 3
  • Osmanlı 3 ay önce Şikayet Et
    Bu tohumu koruyalım. İdeal olan gıda bu tarz yerli ürünler.
    Cevapla
  • musa 3 ay önce Şikayet Et
    Bu buğday şeker hastalığı yapmaz...glisemik indeksi düşük. Koruyalım sahip çıkalım...İsrail kendi hariç herkesi zehirledi.
    Cevapla
  • Basdas 3 ay önce Şikayet Et
    Değerli kimyaci prof.İbrahim Saraçoğlu hoca- mız,yerli tohumunuzu kendisine derd edinince, Reis onu bu konuda yönlendirdi,başdanışmanı yapıncayapınca mesafe alındı.Her ikisinden Al- LAH RAZI OLSUN.
    Cevapla
DİĞER HABERLER
İsyan bayrağını çektiler! 200 bin İngiliz Türkiye'ye geliyor
Teknofest İstanbul ikinci gününde! SOLOTÜRK'ten muhteşem şov...