Ateş, altta yatan hastalığın sonucudur

Halbuki çocuğun damarlarını büzüştürerek yüksek ateşin vücuttan atılmasını engelleyen bu uygulama tamamen yanlış. Doğan Hastanesi Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. R. Salih Şenli ateş ve havale konusunda bizi bilgilendiriyor.

YÜKSEK ATEŞİN TEHLİKELERİ NELERDİR?

ATEŞ: Vücut sıcaklığı gün boyu rektal 36.1- 38 C arasında değişir. Vücut ısısını etkileyen faktörler ; yaş, cinsiyet, çevre , beslenme durumu, kıyafetler, günün farklı saatleri vs..Uygun şartlarda ölçüldüğünde vücut sıcaklığının rektal (makattan) 38, koltukaltı 37.2 , dilaltı 37.5 C ve üzerinde olmasına ateş denir.

Ateş en sık yakınılan ve doktora başvurulan sağlık sorunlarının başında gelir. Ateş tek başına bir hastalık değil alta yatan bir hastalığın sonucudur, o nedenle tedavi asıl hastalığa yönelik olmalıdır. Bununla birlikte ateş ile hastalığın ciddiyeti arasında bir paralellik olmayabilir, çok ağır ve ciddi hastalıklarda az , hafif hastalıklarda ise çok yüksek olabilir.

Ateşli hallerde dikkat edilmesi gereken hasta grubu:

1-Yenidoğan ve küçük çocuklarda

2-Kronik hastalığı olanlarda

3-Ateşli yada ateşsiz havale geçirenlerde

4-Ateşin çok yüksek olduğu durumlarda

5-Hastanın genel durumunun iyi olmadığı durumlarda

HAVALE NEDİR?

İnsan beynindeki kortekse bağlı nöronların aşırı ölçüde çalışmasından yada çalışmamasından kaynaklanan ani bilinç, duyu gibi işlevlerdeki değişimlere havale(nöbet) denir. Görülüş şekli ve nedenleri çok farklı olup tedavileri de farklılık gösterir.

ÇOCUĞUN HAVALE GEÇİRDİĞİNİ NASIL ANLARIZ?

Çocukluk çağında görülen nöbetin tipi ve şekline göre bulgularda farklılık gösterebilir. En sık görülen çocukluk çağı nöbetleri ateşli havalelerdir. Ateşin hızlı çıktığı durumlarda 39 C ve üstünde aniden kasılma, gözlerini yukarıya dikme , şuur kaybı, çenede kasılma, dilini ısırma, morarma, altını ıslatma gibi bulgularla ortaya çıkabilir. Bazı nöbet tiplerinde ise çocukta kısa süreli dalgınlık, karın ağrısı, tek bir eklemde ve yüzde kasılmalar gibi belli belirsiz kısa süreli bulgular olduğu gibi ateşte olaya eklenmez.

HAVALE SIRASINDA NELER YAPILMALI?

Ateşli havale sırasında çocuğun velisinin korkması doğaldır. Anne ve babanın bu konuda eğitilmesi ve bu durumun (ateşli havale) geçici olduğu anlatılmalıdır. havale sırasında sakin olmak, hastayı yan yatırmak, dilini ısırmasını önlemek, ağız ve burun boşluğunu temizlemek eğer 5 dakikadan fazla sürerse rectal diazepam uygulamak ve en yakın sağlık merkezine başvurmak önemlidir.

ATEŞİ DÜŞÜRMEK İÇİN ASPİRİN VERİLMESİ VE SİRKELİ SU KULLANMAK DOĞRU BİR DAVRANIŞMI?

Aspirin birtakım yan etkilerinden dolayı bazı hastalıklar dışında çocuklarda özellikle ateş düşürmek amacıyla kullanılmaz. Sirkeli su, alkol, kolonya ve soğuk suyunda ateş düşürme konusunda faydası olmadığı gibi damarları büzerek kan dolaşımının periferde azalmasına neden olur ve iç ateşin daha çok yükselmesine neden olur.

Ateş karşında yapılacak işlemler kabaca;

Öncelikle ateşin doğru ölçülmesi

Hafif ateş de çocuğun genel durumu iyi ise üstünü soyma, serin bir yerde durma

Ateş yükselirse parasetomol yada ibuprofen kullanmak

Ateş inatçı ve genel durumu iyi değilse sağlık kurumuna (doktora) başvurmak.

HASTANEYE GELDİĞİNDE DOKTORLAR NELER YAPIYOR?

Yüksek ateş ve buna bağlı olarak havale geçirerek hastaneye getirilen hastada öncelikle solunum yolu açık tutulur, damar yolu açılır(serum takılarak)ve antiepileptik ilaç tedavisi uygulanır. Sonra ateşe ve havaleye yol açan hastalık veya durumun tespiti için gerekli tetkikler yapılır ve tedaviler uygulanır.