Rehberlik Uzmanı Mehmet Teber'in yazı dizisi

LYS sonuçlarının açıklanması ile yeni bir tercih maratonu daha başladı. Gerçi tercihler 26 Temmuz-6 Ağustos tarihleri arasında ÖSYM’ye teslim edilecek ancak puanını gören öğrenciler nerelere yerleşebileceklerini şimdiden sorgulamaya başladılar. Biz de tercih dönemine kadar her gün çeşitli konulara değinerek öğrencileri-velileri ve rehberlik uzmanlarına ışık tutmaya çalışacağız. İsterseniz ilk olarak genel ilkelerden başlayalım.

HANGİ PUANLA NERELERİ TERCİH EDEBİLİRSİNİZ?

Hangi puanlarla nerelerin tercih edilebileceğini kısaca özetleyelim: 

YGS Puanı 140-180 Arası Olanlar

Y-YGS puanlarından 6 tanesinden bir tanesi 140-180 arasında olanlar 2-4 yıllık açık öğretimi, özel yetenek sınavı ile öğrenci alan bölümleri, 2 yıllık meslek yüksek okullarını tercih edebilirler.

YGS Puanı 180 ve Üzeri Olanlar

Y-YGS puanları 180 ve üzeri olanlar o hangi puan türünden 180’i geçtilerse o puan türündeki 4 veya daha fazla yıllık lisans bölümlerini tercih edebilirler.

TM/TS/MF Puanı 180 Altında Olanlar

Bu öğrenciler MF, TS ve TM puanı ile öğrenci alan lisans bölümlerini tercih edemezler. Sadece Y-YGS puanlarını göz önüne alarak tercih yapabilirler.

TM/TS/MF Puanı 180 ve Üzerinde Olanlar

Hangi puan türünden 180’i geçtilerse o puan türündeki lisans bölümlerini tercih edebilirler.

TERCİH YAPARKEN NELERE DİKKAT ETMELİSİNİZ?

Tercih yaparken dikkat etmemiz gereken temel kurallar şöyle:

Tercih Listesinde İstediğimiz Bölümlere Yer Verin

Bazı öğrenciler kaçınma psikolojisi ile tercihlerinde aslında gitmek istemeyecekleri bölümleri ya da illeri yazabiliyorlar. Ailem kazanamazsam ne der, çevreme ne derim, konu komşu beni hafife alır mı gibi düşüncelerle tercih yapan öğrenciler “Bir üniversiteye kapağı atayım da neresi olursa olsun diye düşünmeye başlar. Bu durum istenilmeyen bölümlerin ve illerin tercih listesine girmesine sebep olabilir. İstemediği bir bölüme giden öğrenci ise ya o bölümü yarıda bırakır ya da başlamadan bırakır. Üstelik bir sonraki sene sınava girdiğinde yerleşip de gitmediği için puan kaybına uğrar. Bu nedenle tercih listesinde mutlaka severek ve isteyerek gideceğimiz yerler olmalıdır.

Bazı öğrenciler de sırf tercih listesini doldurmak için hakkında pek bilgi sahibi olmadıkları yerleri tercih listesine yazarlar. Ne kadar çok tercih yaparlarsa o kadar çok kazanma ihtimalinin yükseleceğini düşünürler. Tercih listesini doldurmak için tercih yaparken kendilerini riske atabilirler.

Başarı Sırasına Göre Tercih Yapın

Sınav soncunu incelediğinizde, sonuç belgesi ilk bakışta size karışık gelebilir. Tercih yaparken “Y-” ile başlayan bölümdeki (Y-YGS, Y-TM, Y-MF, Y-TS) puanları ve sıralamaları kullanacaksınız. Bu bölümde ise daha çok kullanacağınız sütun “ALANINDA” sütunu. Bu sütunda yer alan ve başında “0 (sıfır)” olan rakam sizin o puan türündeki sıralamanızı gösterecektir. Tercih yaparken bu sıralamayı kullanmaya özen gösterin. Puanlar yanıltıcı olabilir.

Kılavuz henüz yayınlanmadığı için bu seneki yeni sistemde hangi bölümün hangi sıralama ile alacağını bilmiyoruz. Kılavuz yayımlandığında bu bilgilere tahmini de olsa ulaşabileceğiz. 

Devlet-Vakıf Üniversitesi Ayırımına Dikkat Edin

Devlet üniversiteleri dönemlik harçlar dışında öğrencilerden ücret talep etmez. Yani ücretsizdir. Vakıf üniversiteleri ise burslu olan bölümler hariç yıllık öğrenciden 10.000-20.000 TL arasında ücret talep eder. Bazı öğrenciler vakıf üniversitelerinin puanının düşüklüğüne aldanarak pek araştırma yapmadan vakıf üniversitelerini tercih ediyorlar. Kayıt için gittiklerinde ücreti duyduklarında şokla karşılaşıyorlar. Bu nedenle tercih ettiğimiz üniversitenin devlet mi yoksa vakıf üniversitesi mi olduğunu iyi bilmemiz gerekiyor. Geçen seneki kılavuzda bu üniversiteler ayrılmıştı. Bu sene de muhtemelen ayrı olacak ancak yine de dikkatli olmak da fayda var.

Özel Koşulları Mutlaka Okuyun

Tercih kılavuzunda puan ve sıralamaların yanında özel koşul numaralarını göreceksiniz. Bu numaralar o bölümle ilgili özel bir durumun olduğunu gösterir. Bu koşulları dikkatle okumalısınız. Örneğin bu koşullarda diyebilir ki “Bir yıl İngilizce zorunlu hazırlık var.” Ya da “Bu seneki derslerimiz merkez kampüste değil de A ilçesinde görülecek.” Bu gibi sürpriz durumlarla karşılaşmamak için mutlaka özel koşulları okumak gerekiyor. 

Uzmanlardan Destek Alın

Tercih işi uzmanlık gerektiren bir iş. Özellikle sınav sistemi değiştiği bu yıl tercihlerimizi mutlaka uzmanlar eşliğinde yapmamız gerekiyor. Hatta farklı birkaç uzmana birden danışarak görüş almanızda fayda var. 

Yarın

İstatistikler Eşliğinde Kim Nereleri Kazanabilir?