Padişahlar hangi taşa selam veriyordu?

Topkapı Sarayı'nın alttından Gülhane'ye çıkan tünellerin sırrı ne? Kitapların kaybolamasına çok kızan padişah kim? İşte Topkapı Sarayı’nın bilinmeyenleri:

Eklenme: 07 Nisan 2012 12:44 / Güncelleme: 07 Nisan 2012 12:44 / 21,338 Okunma

Topkapı Sarayı’nın bilinmeyenleri, aynı adı taşıyan kitapta toplandı. Harem’den Gülhane ve Beyazıt’a uzanan tünellerden, Sultan Selim’in kütüphanesi ve padişahın bile selam verdiği taşlara kadar gizem dolu tarih, saray rehberiyle avucunuzun içinde. Uzmanından uyarı: Harem ya da Endurun’dan başlayın.

Tarihi yarımadanın en ihtişamlı yapısıdır Topkapı Sarayı. Dört asır boyunca üç kıtaya hüküm sürmüş bir imparatorluğun ve hilafetin merkezi olan Topkapı Sarayı, aynı zamanda dünyanın sayılı kültür miraslarından biri. Peki her gün yerli ve yabancı binlerce ziyaretçiyi misafir eden bu tarihi mekanın hakkını vererek geziyor muyuz? Bu sorunun yanıtı tarihçi Salih Gülen’in Kaynak Yayınları’ndan çıkan Bilinmeyen Yönleri ile Topkapı Sarayı Kitabı’nda. Saray planından adabına, mukaddes emanetlerden odalara, abidelerden bahçelere, mescitlerden köşklere, mutfaklardan koğuşlara ve tabii ki harem dairesi ve Enderun’dan kaçış tünellerine Osmanlı idari anlayışı ve zarafetini sergileyen bu yapının anlattıklarını okuyabilmek için kapsamlı bir rehber eserle karşı karşıyayız. Kitap, sarayın her köşesi ve bilinmeyenlerine, farklı dönemlerin hatıra, bilgi ve anekdotlarına rehberlik ediyor.

Topkapı Sarayı’nın her noktasının tarihi bir olaya tanıklık ettiğini belirten Gülen, kitabında düz mekan anlatımları yerine duvarlar ve avlular arasında gizlenmiş bilinmeyen tarihi, insan öykülerini anlatmak istemiş.

Duvardaki tabelalara kimsenin ilgi göstermediğini ancak daha girdikleri ilk avluda 3.Selim’in öldürülüp cesedinin bir gün bekletildiği yerden basarak geçtiklerini anlattığında herkesin Saray’a daha bir saygıyla yaklaşmaya başladığını belirten Gülen “İnsanlar, alalade basıp geçtiği bir yerde padişahın cesedinin olduğunu bilmez.” diyor.

Padişahların ‘kaçış’ tünelleri

Gülen, sarayın en merak edilen Harem bölümündeki tünellere dikkat çekiyor: “Ziyaretçilerin ‘Hürrem’den ne görebiliriz, Mahidevran neredeymiş’ mantığıyla gezdikleri haremin altında pek çok tünel olduğundan kimsenin haberi yok. Bu tünellerin bir ucu Gülhane’ye çıkıyor.

Bazı padişahlar bu yolları kullanarak sahile iniyor ve sandalla Anadolu yakasına geçiyordu. Bazı tünellerse Eminönü ve Beyazıt Meydanı’na kadar uzanıyor. Bu tüneller , haremin Osmanlı için ne kadar korunaklı ve kıymetli olduğunun göstergesi.” Rehberliğine başvurduğumuz Gülen,  Topkapı Sarayı’nı anlatmaya ‘mümkünse sarayın harem ya da endurun kısımlarından gezmeye başlayın’ uyarısıyla başlıyor:

“Hikayesi, Fatih Sultan Mehmet’in, Beyazıt’ın ardından 1478’de Bizans Sarayı’nın üst tarafına Topkapı Sarayı’nı yaptırmasıyla başlıyor. Saray aslında dünyada eşi benzeri olmayan bir yer ama çok ihtişamlı değil. Çünkü Osmanlı’da ihtişamlı binalar sadece camilerdir. Topkapı Sarayı, Sultanahmet, Ayasofya ya da Fatih Camii’nden ihtişamlı değil. Batıya karşı  devletin ihtişamlı olduğunu görüyorsunuz ancak padişahın yaşantısı çok mütevazi! Sarayı dikkatli gezen herkesin görebileceği bir detay var: Her köşesinde  mutlaka  bir ayet, hadis ya da dini atıfta bulunan bir şeyler yazılıdır. Ama Dolmabahçe ya da Beylerbeyi Sarayı’nda böyle bir şey göremezsiniz. Topkapı Sarayı dünyada hassasiyetin, inceliğin ve zekanın öne çıktığı bir yapıdır.”

Müze olmaktan çıkarılsın

“Bu kadar önemli bir yapıyı bir saat gezip çıkmak bence büyük insafsızlık!” diyen Gülen, Topkapı Sarayı’na en az bir gün ayrılması gerektiğini söylüyor: “Bence saray müze olmaktan çıkarılmalı. Sarayı saray olarak gezmeli. Günde 10 bin ziyaretçinin gezdiği söyleniyor. Bu kadar ziyaretçi, saraya ciddi zarar veriyor. Zamanında sadece padişahın yürüyebildiği yolda bugün binlerce insan yürüyor. Avludaki taşlar aşındı, yetkililer bir şeyler yapmalı! Dünyanın hiçbir yerinde yok böyle bir şey! Sarayın içerisinde müze olarak kullanabilecek mekanlar var. Saray, bu ziyaretçi istilasından kurtarılmalı. Bence sarayın içerisinden bir hazine, silah, diplomatik ve hoşgörü müzesi olarak pek çok alan açılabilir.”

Topkapı Sarayı'nın en çok merak edilen  böümlerinin harita üzerinde 10 maddede anlatımı Sayfa 2'de

  • Sayfa:
  • 1
  • 2
Yorumlar Yorum Yaz