Susanna Tamaro: Açgözlülük yaygınlaştı

Yüreğinin Götürdüğü Yere Git, Anima Mundi, Tek Ses İçin gibi kitaplarıyla tanıdığımız, İtalyan yazar Susanna Tamaro, şimdi de Luisito kitabıyla aramızda. Yalnız ve yaşlı bir emekli öğretmenle, bahçesinde bulduğu papağan arasında kısa sürede kurulan sevgi dolu ilişkiyi anlatan Luisito, Susanna Tamaro'nun 10 yıl önce gazetede okuduğu bir haberden etkilenmesiyle şekillenmiş. Papağan Luisito ve yaşlı kadın Anselma'nın alışılmadık ilişkisi, pek çok insan arasında kurulamayan bir sevgi buluşması. Yazar, kitabın filmini çekmeyi de düşünüyor.

- Bu öykü sizi nasıl buldu?

- Öykü, bir gazete haberinden çıktı. Birkaç yıl önce, yaşlı bir hanımın 40 yıldır sahip olduğu papağanı, belgeleri yok diye elinden alındı. Papağan, kısa süre sonra üzüntüden öldü ve sahibesi de onun peşinden hayatını kaybetti. Yasa ve sevgi arasındaki trajik çatışmayı yansıtan bu olay beni çok etkiledi.

- İtalya'da artık yasalar, insanların evcil hayvanlarıyla aralarında kurdukları bağlara da karışıyor mu?

- Ne yazık ki evet. 10 yıl kadar önce yabanıl faunanın korunması için yasalar çıkartıldı. Buna bağlı olarak, eğer evinde korumaya aldığın bir hayvanın varsa, bunun kafeste doğduğunu, yani yasa dışı olarak yakalanmadığını belgelemek zorundasın. Belki doğru bir yasa, anlattığım olayda olduğu gibi kimi zaman adaletsizliklere mutsuzluklara yol açabiliyor.

- İnsanlar giderek daha da yalnızlaştıklıkları için sevgiyi ve yaşam sevincini hayvanlarda mı arıyor?

- Bu yaşlı ve yalnız insanlar için böyle... Genellikle bir hayvanın varlığıyla huzur buluyorlar. Hekimler de artık bu dostlukların sağlığa iyi geldiğini, yalnızlıktan kaynaklanan depresyonu iyileştirdiğini kabul ediyor.

- Kitabınızda, farklı nesiller arasında iletişim sorunu yaşanması doğal... Büyükanne ve torunları arasındaki iletişim kopukluğu gibi...

- Evet, kesinlikle öyle. Teknoloji insan hayatına müthiş kolaylıklar getirdi ama insanlar arasındaki ilişkileri derinden değiştirdi. Genellikle toplumun kalpsiz, umursamaz ve barbar bir hal aldığını düşünüyorum. Bu vahşileşme sürecinde büyükanne ve büyükbabalarla torunlar arasındaki sevgi dolu ilişki ve saygı pek çok durumda yaşanmaz oldu.

- Kitapta yaşlı kadın, papağanına o kadar bağlanır ki onun elinden zorla alınmasından sonra ölümü bile göze alır hale gelir. Yaşlı insanlara karşı daha hoşgörülü olmamız gerekmiyor mu?

- Yaşlı insanların içinde bulunduğu derin bir yalnızlık söz konusu. Mesela Anselma, hayatını öğretmenliğe adamış. Öğretmenler eskiden öğrencileriyle hayat boyu süren bir sevgi ilişkisi kurarlardı ve bu onların hayatına büyük bir anlam katardı. Artık böyle değil. İlişkilerin tüketilmesi söz konusu ve bu tüketim pek çok kişinin hayatını mutsuz kıldı.

- 21. yüzyılda dünyanın geleceğini nasıl görüyorsunuz? Bu gidişte sevginin gücü azalıyor mu?

- Yeni yüzyılda bencilliğin, kötülüğün ve yobazlığın egemen olduğu bir dünya görüyorum. İnsancıllığın gittikçe azaldığını, budalaca bir vahşete saplandığımızı, açgözlülüğün azgınlaştığını hissediyorum. Hayatta önemli olanın sevgiye doğru yürüyüş olduğunu anlamaktan acizleştik.

'Çeviri bitti. Papağanlar uçup, gitti'

Can Yayınları tarafından 6 Ocak'tan itibaren okurların ilgisine sunulacak olan kitabı Türkçeye kazandıran çevirmen Eren Cendey, çeviri yaparken birtakım papağanlar onu ziyaret etmiş: "Geçen yıl, ben bu kitabı çevirirken kar yağıyordu ve tam da o günlerde İstanbul'un serseri gezen papağanlari gelip önümüzdeki porsuk ağacını mesken tuttular. Belki de karda yiyecek olarak bir tek porsukları bulduklarından (kokina gibi bir meyvesi ağacın) belki de ben Luisito'yu çevirdiğimden... Bunu Susanna'ya da yazmıştım, bana iyiye işaret olduğunu söylemişti. Ve inanın, çeviri bitti, papağanlar gitti!''